Niets is zo fijn als mensen vermaken

Als kind leed aan jeugdschizofrenie, als puber stortte ze zich vol overgave in de new age. Inmiddels is ze atheïst en schreef de roman ‘Goeroe’.

Elfie Tromp werd gestyled door kapper DYEhard. Foto Bob van der Vlist

„Jij bent mijn echte mama niet, want die is gestorven. Dat was een van de eerste zinnen die ik tegen mijn moeder zei. Ik hoorde stemmen die me ’s nachts wakker hielden en opdrachten gaven. Slapen mocht niet, dat was een teken van zwakte. Een half jaar lang heb ik compulsief mijn linkervuist dichtgeknepen. Dat moest, want anders zou ik mijn dode vrienden verraden. En ik wilde een tijd lang niet eten. Ik moet terug naar de andere kant, zei ik dan. Ik moet dood.”

Inmiddels is het weer stil in haar hoofd, verzucht schrijfster Elfie Tromp (27). Vanaf haar twaalfde werd het minder en nu hoort zij helemaal geen stemmen meer. „Ik ben nooit gediagnosticeerd, maar ik denk dat het jeugdschizofrenie was. Het is een chemisch proces in je hoofd waar je overheen kunt groeien.”

Onlangs verscheen haar tragikomische debuutroman Goeroe. Het boek gaat over een meisje, Elfie, dat door haar tante wordt ingewijd in de wereld van de new age. Ze groeit uit tot medium die als een soort Jomanda 2.0 (in catsuit en met afgeschoren wenkbrauwen) flitsende theatershows geeft en bezoekers probeert te healen. Ze krijgt zelfs een realitysoap en wordt uiteindelijk kanonnenvoer voor de roddelpers. In haar blinde drift om anderen te ‘genezen’ ziet ze alleen niet hoe haar eigen leven ontspoort. Het boek is deels autobiografisch, zegt de echte Elfie. Ook zij heeft een paranormale tante die haar als kind op sleeptouw nam. En hoewel ze inmiddels overtuigd atheïst is, was ze als puber vast van plan om medium te worden.

„Iedereen wil bijzonder zijn. Als kind was ik weliswaar een eenling, maar ik heb me nooit patiënt gevoeld. Gek genoeg boden de stemmen en mijn morbide obsessies ook veiligheid. Ik was nooit alleen, maar altijd omringd met mijn eigen crowd. Natuurlijk, het was ook heftig. Als ik op familieverjaardagen opeens tegen iemand zei: ‘Jij gaat niet oud worden’, leidde dat tot pijnlijke stiltes. Maar mijn leven werd er niet door verpest. Ik deed het goed op school, volgde gitaar- en toneelles en had een rijk sociaal leven. Het was niet zo dat ik als Wednesday, het meisje uit de Addams Family, in een hoekje zat te verpieteren. Daarom hebben mijn ouders me ook nooit naar een psycholoog of psychiater gestuurd.”

„Het is heel mooi om ergens in te geloven. Het is een zoektocht naar houvast. Er zijn zo weinig dingen in het leven die hoop bieden. Als er dan iets langskomt, moet je dat ook vastpakken. Mijn tante is een heks en een flamboyante verschijning. Ze weegt honderdvijftig kilo, draagt grote gewaden en plakt bindi’s en kristallen op haar gezicht. Ze zag me als haar protegé, nam me mee naar haar heksengroep en leerde me reiki. Daarnaast deed ik aan intuïtieve ontwikkeling, meditaties van Osho, et cetera. Ik werd helemaal door new age opgeslokt en voelde me er heel erg geaccepteerd. Het is als de bekende rocksterdroom. Iedereen wil altijd popidool worden. Ik dacht: ik word een goeroe.

„New age was ontzettend groot in de jaren negentig. Als ik nu voorlees, is er niemand onder de twintig die Jomanda nog kent, maar destijds was ze een soort massapsychose. Ieder weekend gingen er tienduizenden mensen naar die gigantische hallen in Tiel. Mijn moeder is er met mijn zieke opa geweest en lag zelf te shaken in het gangpad. Zelfs mijn vriend heeft nog een fles water voor de radio gezet die zogenaamd door haar zou worden ingestraald.”

„De valkuil van elke religie is dat je jezelf helemaal wegcijfert. Ik schoot door toen ik macrobiotisch ging eten. Het is natuurlijk volkomen absurd dat je geen ananas mag eten, omdat dat je trillingsfrequentie zou verstoren. Dat bepaalt niet – wat ik toen wel dacht – of je een goed of slecht mens bent. Ik durfde niet meer uit eten te gaan en was vijf uur per dag bezig met het draaien, gisten en fermenteren van boekweitpapjes. Ik was alleen nog maar aan het ordenen. Door constant alles te verdelen in positieve en negatieve energie werd het leven één groot gevecht. Tegelijkertijd was ik ook vaste danseres in de Rotterdamse nachtclub Now & Wow en deed ik wat de meeste meisjes van twintig doen: op zoek zijn naar jongens, verliefd worden en de meest verschrikkelijke relaties hebben. Alleen toen mijn ex-vriend vreemdging, dacht ik : ik kan nu wel boos zijn, maar ik kan hem ook dankbaar zijn voor deze les. Zo ver ging het. En die jongen had natuurlijk de time of his life!”

„Het is soms ook goed om boos te worden of een potje te janken. Terugkijkend denk ik vaak: hoe kon ik erin geloven? Dan is het heel makkelijk om te zeggen: ik omring me niet met negatieve ervaringen. Als je woede, verdriet en spijt meteen loslaat, sluit je jezelf af van de waarheid. En die kan af en toe ook gewoon kut zijn. Ik kwam steeds meer rare mensen tegen met wie echt iets mis was. Ik had een handtastelijke yogaleraar. Tijdens een massale knuffelsessie met de beroemde goeroe Amma werd ik letterlijk in een vetvlek van haar gewaad geduwd, echt walgelijk! Toen ik eindelijk Jomanda in het echt zag, bleek ze opeens een strakke spijkerbroek en rode naaldhakken te dragen. Het was na de affaire met Sylvia Millecam (overleden actrice die op advies van Jomanda medische behandeling voor haar borstkanker weigerde, red.). Heel schichtig en zenuwachtig gaf ze een ‘cadeau-healing’. Toen ik de treurigheid van zo’n zaaltje met twintig man voelde, dacht ik: ik hoor hier helemaal niet.”

„Het is erg verwarrend als je niet meer weet wat je moet geloven. Door boeken als The God Delusion van Richard Dawkins en Wij zijn ons brein van Dick Swaab ging ik steeds meer twijfelen. Als mijn tante dacht dat ze dna kon veranderen en kanker kon ‘wegknippen’, waarom kreeg ze haar eigen leven dan niet op orde? ‘Ik bezie het van boven’, antwoordde ze op iedere kritische vraag. Dat is inmiddels een running gag geworden. Geld had volgens haar energetische waarde: hoe meer iets koste, hoe meer je er voor terugkreeg. Dat gold ook voor haar reiki-lessen. Misschien was het achteraf gezien niet netjes dat ze mij daarvoor liet betalen… en veel ook. De eerste graad kostte een paar honderd euro, de tweede volgens mij tweeduizend, en de derde tienduizend – maar daar ben ik niet meer aan begonnen. Alle geheime reiki-symbolen uit die cursussen staan inmiddels ook gewoon op YouTube. Toch ben ik haar heel dankbaar. Als kind heeft ze me heel veel eigenwaarde gegeven. En door alle oefeningen en ademhalingstechnieken heb ik een goed lichaamsbewustzijn gekregen.”

„Niets is zo fijn als mensen vermaken. Ik was echt gestoord, maar ik kan er gelukkig heel hard om lachen. Als anderen dat ook kunnen, is het goed dat ik het heb meegemaakt. Ik ben dan misschien de clown, maar door mijn ervaringen te delen ben ik het ook kwijt. Zo gaat het taboe er voor mij ook af. Bovendien: het is ook allemaal goed gekomen. Voor hetzelfde geld kon ik nu nauwelijks mijn bed uitkomen en zat ik zwaar aan de anti-psychotica. Laatst vroeg iemand: ‘Mis je je gave niet?’ Eerlijk gezegd, het gevoel van ‘ik ben uitverkoren’ wel. Maar ik heb er iets anders voor teruggekregen. Voor het eerst heb ik het gevoel dat ik mijn leven inricht zoals ik dat echt zelf wil. Dat is een bevrijding. Ik kan nu een gesprek met iemand voeren zonder dat ik word aangekeken alsof ik een totale freak ben.”

Goeroe is verschenen bij uitgeverij Lebowski/Topnotch. Samen met andere jonge schrijvers (‘de Achievers’) leest Elfie Tromp morgen voor in boekhandel Van Piere (Eindhoven), zondag in Donner (Rotterdam) en half augustus op Lowlands.