Experts over hun toewijding

Elsevier komt met het extra maandblad Juist om andere onderwerpen aan te snijden. Een slimme zet, maar zijn de artikelen in dit blad echt zo anders?

Hij liet de cover aan een collega „van de commerciële afdeling” zien, schrijft de hoofdredacteur in het voorwoord. Op de cover stond de foto van een man. „Die collega keek bedenkelijk. ‘Denk je dat er iemand is die weet wie dat is?’”

Die vrij onbekende man op de cover was Neil Gaiman. Een cult figure, zoals het blad Intelligent Life hem deze maand noemt. De hoofdredacteur vond het verhaal van Gaiman belangrijker dan zijn bekendheid.

En wat lezen we in het voorwoord van het nieuwe blad Juist? „Interviews met weer een bekende of semi-bekende Nederlander zult u in Juist niet snel aantreffen. Nee, wij laten liever experts aan het woord over hun vak en hun toewijding.”

Dus op de cover van Juist staat Martijn Malessy, neurochirurg. Hij vertelt aanstekelijk over zijn vak. „Soms zitten we onder de microscoop te opereren en weet je niet meer welke hand van wie is. Zo’n flow, daar genieten we van.”

Goed idee dat Juist ’m op de cover heeft gezet. Hij inspireert.

Juist is de maandversie van Elsevier. Net zoals Intelligent Life de tweemaandelijkse versie van The Economist is. Slim. Een extra blad voor je fans, dus meer inkomsten.

Juist is behoorlijk geslaagd. Als je het doorbladert heb je niet meteen het idee dat je Elsevier in je handen hebt, maar als je gaat lezen voel je je vagelijk thuis. Vormgeving en papiersoort (niet dun en glad, maar chique mat) zijn totaal anders – uitgevers zeggen dan: het heeft niet dezelfde look and feel als Elsevier. We zien wel bekende Elsevier-namen, bij stukken over politiek bijvoorbeeld die van Syp Wynia en Eric Vrijsen.

En we zien Elsevier-onderwerpen. Een stuk over Hattem doet sterk denken aan de reportageserie ‘Hoek van Holland’ uit het weekblad, met telkens een verhaal over een Nederlands dorp of stad. Er is aandacht voor techniek („windmolens onder water”) en economie, heel Elsevier. Achterin, zoals zo vaak in magazines, aandacht voor eten en mode. De pochet keert terug, mannen! En een cultuuragenda – samenstelling: René van Rijckevorsel, tevens hoofdredacteur. Ik weet nog niet of het sympathiek is dat de hoofdredacteur de uitgaanstipjes heeft geselecteerd voor ons, of dat hij gewoon niet goed kan delegeren.

Geen lancering zonder persbericht. „Succesvolle vergelijkbare titels waar Elsevier Juist zich aan spiegelt (zonder te kopiëren) zijn The Economist Intelligent Life en Zeit Wissen.” Dat laatste blad (niet te verwarren met het blad Der Spiegel Wissen) is het tweemaandelijkse magazine van Die Zeit, een Duits weekblad op broadsheet krantenformaat.

Intelligent Life heeft een reportage uit Fukushima. De verslaggever die daar de ramp versloeg voor The Economist „vertelt het verhaal van een eenzame overlevende”. Een ontroerend verhaal met groot beeld, dat op deze manier nooit in het zeer zakelijke The Economist zou kunnen verschijnen. In Zeit Wissen, naast stukken over de kunst van het falen en hoe Google Glass ons leven kan veranderen, een serie prachtige foto’s van insecten en vissen die door een speciale belichting tot ware kunstwerken transformeren. Iets wat nooit goed tot zijn recht komt op het krantenpapier van Die Zeit.

En daar zit ’m het verschil met Juist. De spin-offs waaraan Elseviers maandblad zich wil spiegelen, kwamen er zodat ook andersoortige verhalen gemaakt en verteld konden worden. Voor Elsevier en Juist geldt dat veel minder. Dat interview met de neurochirurg kan natuurlijk ook wel in het weekblad. Idem de serie van Eric Vrijsen over de veertien instituten van de macht in Nederland (deel 1: de koning). Wat weer niet in het weekblad past is ‘Baudet in de bieb van Beijing’. Een stukje van „de spraakmakende publicist Thierry Baudet (30)” met foto’s, waarin je hem door een bibliotheek ziet struinen.

De eerste Juist is een goed, stevig nummer (168 pagina’s), al kan de fotografie wel wat spetterender. Nu al benieuwd hoe nummer twee wordt.

„Volgende maand is Thierry Baudet in Oxford.” Wat heerlijk pedant.