'Volkscoup' Egypte massaal gevierd

De Egyptische oppositie steunt de coup van het leger. De militairen zetten de president af, de grondwet is opgeschort. Geweld wordt gevreesd.

Trek niet te snel conclusies, waarschuwt Rasha Abdulla, een Egyptische hoogleraar. Op Twitter zei ze het al: „De Egyptenaren vervloeken mij als ik zeg: pas op dat dit geen militaire coup wordt.” Maar: „niet-Egyptenaren vervloeken mij omdat ik gelukkig ben.”

In Egypte zelf juichen veel mensen de machtsovername toe die zich gisteren voltrok. Op het Tahrirplein in Kairo en elders werd uitbundig gevierd dat Egypte zijn eerste democratisch gekozen president heeft afgezet. Ex-president Morsi zou in het ministerie van Defensie worden vastgehouden.

Omstreeks negen uur gisteravond zei legerleider Abdel Fattah al-Sisi in een toespraak dat „de strijdkrachten niet doof konden blijven voor de eisen van het Egyptische volk.” De nieuwe interim-president, Adli Mansour, president van het Constitutioneel Hof, is vanmorgen beëdigd. Volgens de opzet van het leger wordt de controversiële grondwet opgeschort en opnieuw bekeken. Er komen een regering van technocraten en vervroegde verkiezingen. Voor die verkiezingen werd nog geen datum genoemd.

Sisi werd vergezeld door oppositieleider Mohamed ElBaradei, de sunnitische religieuze leider Ahmed al-Tayeb, de koptische paus Tawadros II en Mohammed Badr. Hij is een van de initiatiefnemers van Tamarod, de handtekeningenactie tegen Morsi waarmee alles in gang werd gezet.

De bedoeling was een signaal af te geven dat dit geen militaire coup is maar een „volkscoup” met steun van het leger. Naar verluidt was ook de Moslimbroederschap uitgenodigd. Die bedankte, mogelijk omdat op dat moment de leiders werden gearresteerd. Die zitten nu in de Tora-gevangenis waar ook ex-president Mubarak zit.

Dat het afzetten van Morsi brede steun heeft is duidelijk. De miljoenen die de afgelopen dagen tegen hem betoogden, zijn een alliantie van wat de democratiebeweging was en boos over Morsi’s fundamentalistische koers, aangevuld met mensen die teleurgesteld zijn in zijn prestaties, en aanhangers van het oude regime die de Moslimbroederschap altijd hebben gehaat.

De oppositie, die zich het 30 juni-front noemt, kwam met een eigen verklaring. „Democratie gaat niet alleen over verkiezingen”, stelde die. „De president en zijn aanhangers hebben gekozen voor vervreemding en verdeeldheid. Wij, het volk van Egypte, hebben een ander pad gekozen [..] Wij zijn niet langer de oppositie, wij zijn Egypte.”

Morsi zelf denkt daar anders over. Hij slaagde erin om een toespraak te geven terwijl hij al vastzat, die werd verspreid via YouTube. Hij hamerde opnieuw op zijn legitimiteit. „Onze revolutie is ons afgenomen, en nu dreigen wij ondergedompeld te worden in een zee van conflicten [..] Men zegt dat men terug naar af wil, zodat we een verse start kunnen maken. Ik weiger dit.”

Morsi sprak geen opruiende taal; hij waarschuwde tegen bloedvergieten. Dat er nu een groot risico bestaat op een gewelddadige reactie van aanhangers van de president ligt voor de hand. Sinds de machtsgreep zijn al zeker tien doden gevallen her en der in het land.

Rasha Abdulla: „De Egyptenaren waren gisteren blij en dat is begrijpelijk. Maar wij zijn niet naïef. We moeten waakzaam zijn. Maar gun ons even dit moment om blij te zijn.”

In het nieuws: pagina 4, 5, 6Commentaar: pagina 2