Spoedoverleg vanwege vliegtuigincident president Bolivia

De Boliviaanse president Evo Morales (r) en zijn vicepresident Alvaro Garcia Linera zingen, omhangen met bloemen, het volkslied bij terugkomst op het vliegveld van La Paz. Foto Reuters/ David Mercado

De Unie van Zuid-Amerikaanse Naties (UZAN) komt vandaag in een spoedzitting bijeen vanwege het incident met het vliegtuig van de Boliviaanse president Evo Morales in Europa. Morales mocht na vertrek uit Moskou niet over Frankrijk en Portugal naar huis vliegen, omdat er geruchten waren dat klokkenluider Edward Snowden zich aan boord van zijn vliegtuig bevond.

Morales moest noodgedwongen een nacht in Wenen verblijven en kon pas gisteren zijn route vervolgen, nadat hij - na controles - groen licht had gekregen van Frankrijk en Portugal. De Zuid-Amerikaanse landen zijn verbolgen over de behandeling van Morales en noemen het, volgens persbureau Reuters, “onvriendelijke , niet te rechtvaardigen handelingen”. Morales zelf noemde het, na terug in Bolivia als held te zijn ontvangen door de bevolking, een “open provocatie”:

“Dit was een open provocatie gericht op een continent, niet alleen een president. (…) Het Noord-Amerikaanse imperialisme gebruikt zijn mensen om ons bang te maken en te intimideren. Ik wil alleen maar zeggen dat ze ons nooit bang zullen maken, omdat we een volk met waardigheid en soevereiniteit zijn.”

Van de UZAN maken linkse bondgenoten van Bolivia, zoals Venezuela, Ecuador en Argentinië uit, maar ook gematigde regeringen als die van Brazilië en Chili.

Formele klacht ingediend bij VN: ‘dit was toedoen VS’

De Boliviaanse regering heeft gezegd dat ze een formele klacht bij de Verenigde Naties heeft ingediend. Ook probeert ze via andere wegen aan te tonen dat de rechten van het land zijn geschonden volgens internationale wetgeving. De Boliviaanse ambassadeur Sacha Llorenti Soliz twijfelt er niet aan dat het bevel voor het afsluiten van het luchtruim vanuit de VS kwam:

“Onder geen enkele omstandigheid moet het zo kunnen zijn dat een diplomatiek vliegtuig met de president erin wordt omgeleid en gedwongen wordt om in een ander land te landen.”

Het Witte Huis zelf heeft niet gereageerd op de beschuldigingen. De Verenigde Naties heeft in een verklaring laten weten dat de secretaris-generaal de zorgen van de Boliviaanse regering begrijpt en erop aandringt dat de landen met elkaar in gesprek gaan over de kwestie.

Niemand anders aan boord vliegtuig

Morales was onderweg van een energieconferentie in Moskou naar huis, toen zijn vliegtuig moest landen op het vliegveld van Wenen. Volgens vice-bondskanselier van Oostenrijk, Michael Spindelegger, had Morales persoonlijk ontkend dat Snowden aan boord van het vliegtuig was, maar ging toch akkoord met een vrijwillige doorzoeking. Daaruit bleek dat er niemand anders aan boord was.