Rijks koopt felbegeerd werk uit collectie Goudstikker

Het schilderij 'Ontdekking van Amerika' van Jan Mostaert. Collectie Rijksmuseum

Het Rijksmuseum heeft een van de belangrijkste stukken uit de Goudstikkercollectie gekocht, die Nederland in 2007 heeft teruggegeven aan de erfgename van de Joodse kunsthandelaar Jacques Goudstikker. Het gaat om De ontdekking van Amerika (1550) van de Haarlemse schilder Jan Mostaert.

Pijbes: mijn grootste aankoop

Het bedrag dat het Rijksmuseum betaalt wordt niet bekendgemaakt, maar directeur Wim Pijbes noemt het “de grootste aankoop die ik als directeur heb gedaan”. Op de internationale kunstbeurs Tefaf werd het schilderij aangeboden voor bijna elf miljoen euro.

Het werk van Mostaert heeft tot 2007 in het Frans Halsmuseum in Haarlem gehangen. Het behoorde tot de 202 werken die Nederlandse musea moesten afstaan, nadat de regering na een jarenlange juridische strijd had besloten op morele gronden de werken terug te geven. Destijds werd vanuit de kunstwereld al gepleit om juist dit stuk te behouden. Het geeft de eerste ontmoetingen van Spaanse ontdekkingsreizigers met Indianen weer. Mostaert baseerde zijn schilderij op de verhalen die hij als hofschilder in Mechelen hoorde van de ontdekkingsreizigers.

‘Kunst en geschiedenis komen samen’

Pijbes noemt het werk een voorbeeld van de werken die hij graag wil verwerven:

“Sprekende werken die een verhaal vertellen waarin kunst en geschiedenis samenkomen.”

Met de verwerving van de Mostaert zijn de meeste werken die Nederland het liefst had willen behouden terug in Nederlandse musea. Von Saher zegt in een verklaring “zeer verheugd te zijn dat het werk van Mostaert in het Rijksmuseum komt te hangen”.

Bij het schilderij komt een bord te hangen, waarop Jacques Goudstikker gememoreerd zal worden. “Die geste verdient hij”, zegt Pijbes.

“Goudstikker was voor de oorlog een fenomeen in een periode dat de internationale kunsthandel bloeide en Amsterdam daarin een draaischijf was.”

Lees vandaag in NRC Handelsblad meer over het werk van Mostaert en de “pittige onderhandelingen” die het Rijksmuseum voerde.