Privacy voor ons, maar niet voor haar

Het Yes we scan-verhaal wordt steeds grotesker. Gisteren, op de 130ste verjaardag van Kafka, is er een afluistermicrofoon gevonden op de schuilplaats van Julian ‘WikiLeaks’ Assange. Ik hou het niet meer bij wie precies aan wiens datakabels knabbelt. De Amerikanen bij de Europeanen. De Duitsers bij de Britten. De Britten bij de Amerikanen… Het is één gigantische echoput. Wie nu nog gelooft dat de Nederlandse geheime diensten er niet aan meedoen, is stapelgek. Nederland: recordhouder van telefoontaps, grootverzamelaar van vingerafdrukken… De Stasi zou er jaloers op zijn.

We winden ons op over onze privacy, maar wanneer de privacy van een publieke bekende overduidelijk geschonden wordt en een spoor van vernielingen trekt door carrières, relaties en families, rollebollen we hinnikend van pret over de dorpspleinen van de sociale media.

Ik heb het uiteraard over Heleen Mees.

Sinds wanneer is het gebruikelijk om te citeren uit vertrouwelijke strafdossiers, en de betrokkenen met naam en toenaam te noemen? Welk recht hebben de kranten om uit pikante privémails te citeren? In welk opzicht verschillen zij nog van de boulevardpers?

Naar wat ik begrijp, kwamen die mailtjes voort uit een nogal hectische beëindiging van een (geheime?) affaire. Dat behoort allemaal tot iemands privéleven. Dat het recht hierop zo fundamenteel in onze rechtspraak is verankerd, en dat we massaal zo geschokt zijn nu blijkt dat allerlei landen elkaars data bespioneren, is om exact datgene te voorkomen waarvan Heleen Mees nu slachtoffer is.

Los daarvan vind ik dat wie nooit seksueel getinte berichtjes naar iemand heeft gestuurd, nooit echt heeft geleefd.

Ik heb, zoals wellicht bekend, zelf ook eens zo’n stalkingszaak gehad. Zie mijn debuutroman, Art. 285b. Ik laat hierin vanuit dadersperspectief zien hoe zo’n zaak kan ontstaan. Tijdens zo’n tumultueus einde van een tumultueuze relatie kan één partij e-mails en sms-berichten verzamelen, en daarbij blijven de eigen teksten buiten beeld. Die hadden de woorden van de ‘dader’ in perspectief kunnen plaatsen, bijvoorbeeld doordat ze die hebben uitgelokt.

Ook nu krijgen we een eenzijdig beeld. Blijkbaar had iemand er belang bij om uit het strafdossier te lekken. En zodoende het beeld op te roepen van een totaal verknipt en hysterisch wijf dat naakfoto’s en plaatjes van dode vogels rondmailt.

Vooral die dode vogels klinken bizar, maar vogels betekenden klaarblijkelijk iets in hun onderlinge contact. Op de persoonlijke site van de gestalkte Citi-baas staat ook prominent een foto van een kleurrijke vogel. ‘It is right, proper and wise to change one’s mind’, luidt de tekst eronder. Een verborgen boodschap? Het gaat ons niets aan.

Christiaan Weijts is schrijver. Op deze plek schrijft hij elke donderdag over de actualiteit.