Column

Piep werd dus piep

Sjaak Swart: ,,Vergeten? We staan hier met acht man!”

Wat blijft hangen na acht uur zappen? Behalve een mild depressieve stemming een paar herinneringen. Zoals aan de reuzensmak die de Argentijnse tennisser Del Potro maakt op het gras van Wimbledon. Aan burgemeester van Utrecht Aleid Wolfsen, die in een opsomming van onwenselijke zaken in een hoerenboot niet alleen „marteling” noemt, maar ook: „mensen die niet van goed levensgedrag zijn”. Aan zangeres Wende Snijders die in het jeugdprogramma Klokhuis (NTR) boeiend vertelt over de werking van de stembanden, en aan de grote Poolse tennisreus Janowicz, die na zijn gewonnen wedstrijd niet meer kan praten, alleen huilen. Daarnaast blijft van deze turbulente nieuwsavond natuurlijk ook de herinnering aan de mensenmassa’s op het Tahrirplein in Kairo en aan het zachte gepruttel van de abdicerende koning der Belgen.

Al zappend valt op dat tv-makers voor twee tegenovergestelde uitdagingen staan. Of ze proberen van eenvoudige, weinig tv-genieke activiteiten iets spannends te maken, als taartenbakken en huizen schoonmaken. Of ze moeten, journalistiek klassiek, van ingewikkelde kwesties een eenvoudig verhaal maken, zoals de politiek in Egypte, of de werking van faillissementfraude. Dat laatste ging mis in EO’s De Vijfde Dag: telkens klonk een harde piep als de belangrijkste bedrijfsnamen werden genoemd: „Piep, want piep werd toen dus piep.” Er was niet naar te luisteren.

Zappend was niet te ontkomen aan de geforceerde sentimentaliteit rond de onsentimentele Sjaak Swart, ofwel: Mr. Ajax. Er was een documentaire over zijn leven. En een wedstrijd, ter ere van zijn 75e verjaardag. De uitzending daarvan (RTL7) bracht de grenzen van het medium in beeld. Het idee is aardig, om spelers als Rafael van der Vaart en Wesley Sneijder de bal te zien spelen naar „helden van weleer”, zoals Aegon ze noemt – de verzekeraar zegt ze zelfs te steunen.

Mannen als John van ’t Schip en zelfs Johan Cruijff.

Maar in de praktijk pakt het oersaai uit, en zelfs een tikje beledigend. Wie naar voetbal kijkt, ziet doorgaans mensen die iets kunnen wat jij nooit zal kunnen. Ze geven bovendien alles om te winnen, waardoor het spannend wordt. Niets daarvan bij een vriendschappelijk potje van mensen van dezelfde club. Het ontspannen plezier van de gepensioneerde voetballers vertelt de kijker maar één ding: ‘jij zit op de bank. Wij doen iets leuks’.

Pieter van Os vervangt deze week tv-recensent Hans Beerekamp.