Merkel is bezorgd om de werkloze ‘Jungmenschen’

Onder aanvoering van de Duitse bondskanselier Merkel trokken Europese regeringsleiders gisteren 16 miljard euro uit voor bestrijding van de hoge jeugdwerkloosheid.

Het waren krachtige beelden die Duitse televisie gisterenmiddag live uitzond uit het Bundeskanzleramt, het hoofdkwartier van Angela Merkel. De bondskanselier voerde het woord en links van haar zaten de machtigste mannen van Europa: de presidenten van de Europese Raad (Herman Van Rompuy), de Europese Commissie (José Manuel Barroso) en het Europees Parlement (Martin Schulz). Zij zwegen en luisterden naar de bondskanselier die haar bezorgdheid over de jeugdwerkloosheid in Zuid-Europa uiteenzette.

Het was de zoveelste Gipfel of topconferentie die Merkel de afgelopen maanden organiseerde, maar dit was wel de grootste. „Een startschot”, noemde zij het achteraf.

Behalve het Brusselse trio bogen zich zestien regeringsleiders en achtentwintig ministers van Sociale Zaken over de opdracht van de bondskanselier: hoe kunnen de middelen het best worden ingezet om de Europese economie te verbeteren opdat jongeren aan het werk komen?

Onder Jungmenschen, zoals Merkel jongeren noemt, is de werkloosheid in Spanje, Griekenland en Portugal de afgelopen tien jaar alarmerend gestegen. In Brussel werd vorige week daarom 6 miljard euro vrijgemaakt om jeugdwerkloosheid tegen te gaan. Gisteren werd besloten dat nog eens 16 miljard uit het Europees structuurfonds beschikbaar moet komen. De banenmachine voor jongeren zou aan de praat moet komen door werkervaringsplaatsen, loonsubsidies en uitwisseling van informatie over wat werkt.

Op voorhand werd Merkel heftig aangevallen door vakbonden en oppositiepartijen voor het organiseren van deze top. Zij verwijten haar het thema jeugdwerkloosheid te misbruiken voor haar eigen herverkiezingscampagne. De bondsdagverkiezingen zijn over tachtig dagen.

Voorzitter Sigmar Gabriel, van de grootste oppositiepartij, de sociaal-democratische SPD, zei gisteren dat Merkel met haar strikte bezuinigingspolitiek „een soort dief is die de jeugd van Europa zijn toekomst afpakt”. En de lijstaanvoerder van de Groenen, Jürgen Trittin, voorspelde van tevoren: „Voor jonge mensen komt er niets uit”.

De DGB, de koepel van Duitse vakbonden, organiseerde gisteren een ‘alternatieve jeugdtop’ in Berlijn, met de bedoeling „jongeren zelf aan het woord te laten”. Spandoektekst: „Als we een bank waren, hadden jullie ons allang gered”.

Het ligt voor de hand electorale motieven te vermoeden achter het initiatief van Merkel. In Duitsland zelf is jeugdwerkloosheid, die rond 4 procent ligt, helemaal geen thema bij de verkiezingen. En de kranten, zoals de wat conservatieve Frankfurter Allgemeine Zeitung schreven gisteren dan ook zuinig, dat het bestrijden van de werkloosheid onder jongeren in de eerste plaats een taak is van nationale regeringen.

In die zin liet ook de Nederlandse premier Mark Rutte zich uit. Hij was gisteren ook van de partij, samen met minister Lodewijk Asscher (Sociale Zaken, PvdA). Rutte zei na afloop tegen het NOS Journaal dat werkloze jongeren uit Europa met werkervaring en specifieke kwaliteiten in de techniek of energie welkom zijn in Nederland. Hij zei te doelen op „hoogwaardige arbeidskrachten”, niet op gastarbeiders.

Tegenover Merkels eventuele electorale motieven staat dat zij het thema jeugdwerkloosheid al langer op de politieke Europese agenda probeert te krijgen. In bijna elke grote toespraak het afgelopen jaar sneed zij dit onderwerp aan. En met argumenten: de ramp voor Europa en dus ook voor Duitsland is niet te overzien als een hele generatie vaak goed opgeleide jongeren verloren zou gaan voor de arbeidsmarkt. Niet uit te sluiten valt dat Merkel het werkelijk meent als zij zegt zich zorgen te maken over deze verloren generatie.