Dichter dan ooit bij de bron van rock-'n-roll

Maandag speelt Editors in de Gashouder in Amsterdam Na het ontslag van de gitarist gaat het weer goed met de band Ze verhuisden naar muziekbolwerk Nashville en doken de liefde in

Medewerker Muziek

Liefde is een gewichtige zaak, vinden de Editors. Zo gewichtig dat je er een blauw oog van kunt oplopen. „I love you, I love my black eye”, zingt frontman Tom Smith in ‘Hyena’, het kortste en krachtigste nummer van Editors’ nieuwe album The Weight Of Your Love. Liefde komt met strijd en littekens, weet Smith uit ervaring. Soms breekt het je hart om lief te hebben.

Het vierde album van de band uit het Engelse Birmingham staat bol van liefdesverdriet en nieuwe kansen. Dat kan niet los gezien worden van de drastische bezettingswijziging die de band onderging na het vertrek van gitarist en medeoprichter Chris Urbanowicz, twee jaar geleden. ‘Muzikale meningsverschillen’, luidt de officiële verklaring. Een gesprek met Tom Smith en bassist Russ Leetch leert dat er ook op het persoonlijke vlak wrijvingen waren, als een liefdesrelatie die op zijn einde liep. „Er waren spanningen”, zegt Smith, lichtelijk op zijn hoede bij een gevoelig onderwerp. „Er kwam een moment dat we samen in de oefenruimte waren en de creatieve sappen niet meer vloeiden zoals we het gewend waren. Chris heeft tamelijk nauwe ideeën over de dingen die hij wel en niet wil doen. Hij werd een spaak tussen het wiel van het grootse rockalbum dat we wilden maken. Het was een moeilijke beslissing, maar we hebben hem gevraagd uit de band te stappen.”

Band zonder kunstgrepen

Nog geen drie maanden na de breuk zouden Editors voor 85.000 man spelen op het Belgische Rock Werchter, de grootste show in hun elfjarig bestaan. Het gat in de bezetting naast oudgediende drummer Ed Lay werd gedicht door gitarist Justin Lockey van Your Code Name Is: Milo en toetsenman Elliott Williams uit Airship, een band die al eens uitgebreid als voorprogramma van Editors toerde. De nieuwe combinatie pakte goed uit, zegt Smith. „Ik wilde al langer een wat meer traditionele rockbezetting, in plaats van de tapes en synthesizers die op de voorlaatste tour ons geluid domineerden. Het voelde meteen goed, als een band die zonder kunstgrepen de hele wereld aan kan. Werchter heeft ons gered want zonder die ervaring waren we misschien nooit uit onze impasse gekomen.”

Opnamen voor het nieuwe album vonden plaats in Nashville in de studio van producer Jacquire King, die eerder de Kings Of Leon aan hun grootste hit ‘Sex on Fire’ hielp. Nashville is een muziekstad bij uitstek, zegt Smith, ook al zijn invloeden van countrymuziek bij Editors ver te zoeken.

Smith: „Serveersters in restaurants spelen zelf in bands en met iedereen op straat kun je een praatje over muziek aanknopen. Sinds The Black Keys er zijn neergestreken vind je tussen de cowboyhoeden en rodeolaarzen steeds meer artiesten die zich met alternatieve muziek bezighouden. Voor ons was het van belang dat we ver van huis waren en dat we een tijdlang in dezelfde luchtbel verbleven. Elke ochtend reden we met zijn vijven naar de studio en waren we al met muziek bezig voordat we onze instrumenten konden aanraken. Een studio verderop was Dolly Parton aan het werk en bij Jacquire aan de muur hing een gitaar waar Neil Young zijn naam in had gekrast. We voelden ons dichter dan ooit bij de bron van de rock-’n-roll.”

De gebruikelijke clichés

The Weight Of Your Love laat zich onverminderd herkennen als typisch Editors. De gedragen melodieën, bombastische instrumentatie en Smiths karakteristieke bariton ontstijgen de lightversie van Joy Division die hen eerder in de schoenen werd geschoven. R.E.M. en Arcade Fire waren dit keer de referenties. Vrolijk klinkt het nog steeds niet, maar Editors’ zwaarmoedigheid en melancholie dienen een hoger doel. Smith wil zijn teksten in dienst stellen van de zoektocht naar universele liefde.

‘I lit a match in Vienna tonight, it caused a fire in New York’, zingt hij in ‘A ton of love’, zijn ode aan het verlangen. „Liefde is het meest bezongen onderwerp in de popmuziek. Des te groter is de uitdaging om nieuwe gezichtspunten en nieuwe invalshoeken te zoeken. Zelfs in de meest liefdevolle relatie zijn er moeilijke momenten en kan het zwaar zijn om het vuur brandende te houden. Het onderwerp hield me zo bezig dat ik op een gegeven moment vijf of zes songs had met het woord ‘love’ in de titel. Daar zijn er uiteindelijk twee van overgebleven. Ik hoop dat ik de gebruikelijke clichés zo veel mogelijk heb kunnen vermijden. In mijn liefdesliedjes is niet alles rozengeur en maneschijn. Er vloeit bloed en er vallen gewonden.”

In ‘What is this thing called love?’ zingt Tom Smith met een ijle falsetstem, kwetsbaarder dan hij doorgaans klinkt met zijn donkerbruine bariton. „Het was niet voor het eerst dat ik falset zong”, legt hij uit, „maar er zit meer rauwe emotie in dan ooit. In het verleden heb ik me vaak verscholen achter dubbelzinnigheid en poëtische constructies waarbij het meer om de klank ging dan de betekenis. In deze fase van mijn leven voel ik meer dan ooit de behoefte om direct te zijn in mijn teksten. In dit geval was het niet mijn eigen liefdesverdriet, maar dat van een goede vriend die me inspiratie gaf voor een lied over een stukgelopen relatie. De beste popmuziek geeft troost in donkere tijden. Ook als je met een blauw oog terugkijkt op de klappen die je hebt gekregen.”

Editors speelt maandag in de Gashouder (uitverkocht), 17 augustus op Lowlands, 24 oktober in Ziggo Dome, Amsterdam (kaarten vanaf € 40)