We leren ons door de crisis

Jongeren in 34 OESO-landen studeren langer, voor een grotere kans op een baan In Nederland is een diploma duur

Het hoger onderwijs kost veel, maar levert nog meer op. Alleen zijn de opbrengsten voor vrouwen een stuk minder dan voor mannen. Dat staat in een rapport van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) over opleidingen, dat vorige week verscheen.

Het rapport van de OESO telt meer dan 400 pagina’s. Wat staat er in?

Alles, maar dan ook echt alles, is onderzocht. Het onderwijs in de 34 (voornamelijk westerse) OESO-landen is secuur bekeken. Van het aantal leerlingen per docent, tot het percentage geslaagden in middelbare beroepsopleidingen en de verhouding tussen publiek en privaat gefinancierde opleidingskosten. De jongeren in de OESO-landen blijken vooral langer te zijn gaan studeren. Of zoals het rapport zegt: ze hebben zich door de crisis heen geleerd. Een hogere opleiding betekent een grotere kans op een baan, maar allesbehalve een garantie.

Hoe doet Nederland het?

We zitten doorgaans dicht bij het gemiddelde van alle landen. We zijn wel kampioen parttime werken. Minder dan 30 procent van de vrouwen werkt fulltime, bij de mannen komt dat percentage niet boven de 70 procent. Aan de andere kant van de grafiek staat Portugal waar zo’n 90 procent van de mannen en vrouwen fulltime werkt, of Zuid-Korea waar bijna 100 procent van de mannen fulltime werkt.

Hoe staat ons onderwijssysteem ervoor ten opzichte van andere landen?

We steken er behoorlijk wat geld in. Binnen de OESO zijn de particuliere kosten voor een diploma in het hoger onderwijs gemiddeld zo’n 42.000 euro. Nederland behoort tot de landen waar een diploma (inclusief indirecte kosten, zoals het missen van loon in de studiejaren) meer dan 76.000 euro kost voor de student. Alleen in de VS en Groot-Brittannië zijn de particuliere kosten hoger. De Nederlandse overheid steekt ook nog eens 46.000 euro meer in de hbo- en wo-student dan in de lageropgeleiden.

Bezuinigen dan maar.

Niet te snel, want de baten zijn hoog. Zo levert iedere afgestudeerde man door alle belastingen en andere inkomsten de staat uiteindelijk 101.000 euro op. Voor een vrouw is dat bedrag 55.000 euro. In zeven landen is dat bedrag hoger, met als toppunt Hongarije, waar een afgestudeerde man de staat 192.000 euro oplevert.

Verdienen vrouwen echt zoveel minder?

De verdiensten staan in dit rapport niet direct genoteerd, het gaat immers om opleidingen en wat die opleveren. Wel staat beschreven wat het volgen van een opleiding een persoon in totaal meer oplevert ten opzichte van de mensen die deze opleiding niet volgen, maar zo zie je ook opmerkelijke verschillen. Soms levert een hogere opleiding een vrouw maar de helft op van wat een man eruit haalt, zoals in Hongarije, Italië en de VS. Terwijl in Portugal, Spanje, Turkije en Griekenland een vrouw meer uit een hogere opleiding haalt dan een man.

Verder nog opmerkelijke bevindingen?

Hoe hoger opgeleid, hoe gezonder de mens. En in Nederland hebben we het minste last van overgewicht. De Nederlandse docenten moeten trouwens ook niet te veel klagen, hun salaris ligt een stuk boven het OESO-gemiddelde, alleen in Luxemburg, Zwitserland en Duitsland verdienen leraren meer.