Recht op mazelen in de Biblebelt

In de jaren dertig van de twintigste eeuw stierven in Nederland jaarlijks tweehonderd tot driehonderd mensen aan de gevolgen van mazelen. De wetenschap ontwikkelde, dankzij de intellectuele gaven die de mensheid gegeven zijn, preventieve methoden om de ziekte tegen te gaan. Dat resulteerde in Nederland in 1957 in het Rijksvaccinatieprogramma. Inentingen beschermen de bevolking zo tegen pokken, difterie, tetanus, kinkhoest en polio. Toen er een vaccin was ontwikkeld tegen mazelen, werd deze infectieziekte in 1976 aan het programma toegevoegd.

Het succes staat of valt met de medewerking van de bevolking. Wetenschappelijk is de aanname dat als in een gebied ongeveer 95 procent van de mensen is ingeënt, de bescherming optimaal is.

Maar de bereidheid van de burgers is niet overal groot genoeg. Daardoor brak hier in 1999 een mazelenepidemie uit, die leidde tot 3.292 ziektegevallen en drie doden. Dat gebeurde in de zogeheten Biblebelt, de gemeenten waar veel strenggelovige Nederlanders wonen. In 2008 was er een uitbraak onder antroposofen met 100 ziektegevallen.

Tot de grondrechten van de Nederlanders behoort een overheid die hun gezondheid beschermt. Maar dit artikel botst met andere grondwettelijke rechten: de vrijheid van godsdienst, de onaantastbaarheid van het eigen lichaam. Dat maakt het onmogelijk de vaccinaties verplicht op te leggen aan burgers die op basis van hun levensovertuiging dergelijk menselijk ingrijpen afwijzen. Een verplichting die vermoedelijk ook niet effectief zou zijn. Ze zou worden ontlopen.

De gevolgen zijn nu zichtbaar in de Biblebelt waar zich sinds eind mei een mazelenepidemie verspreidt. In de Alblasserwaard, de Bommelerwaard, het Land van Heusden en Altena, de Utrechtse Heuvelrug, het Groene Hart van Holland en Zeeland. In 29 gemeenten, van Aalburg tot Zwartewaterland, is de vaccinatiegraad lager dan 90 procent. In deze regio’s lopen niet-ingeënte mensen, kinderen in het bijzonder, de risico’s die mazelen met zich meebrengen: bijvoorbeeld oorontsteking, longontsteking en hersenontsteking.

Ouders laten er hun godsdienstige opvattingen zwaarder wegen dan de bescherming waarop hun kinderen van overheidswege recht hebben. Het is een zeer onbevredigende situatie. Gelukkig is in deze kringen zelf de discussie gaande. Het Reformatorisch Dagblad laat voor- en tegenstanders van vaccinaties aan het woord.

Zo zal het moeten gebeuren: door middel van goede voorlichting, door overtuigingskracht. Hopelijk zijn er genoeg dominees die het licht zien.