'Het volk wilde geen drie jaar meer wachten'

Egyptische opiniemakers zijn het eens dat de president weer weg moet. „We werpen elk regime omver dat probeert onze rechten af te pakken.”

De betogers in Egypte die in 2011 de straat op gingen voor de democratie eisen nu de val van een gekozen president. Sommigen juichen een militaire coup toe. Egyptische opiniemakers weerleggen het verwijt dat zij ondemocratisch bezig zijn.

President Morsi is democratisch gekozen. Waarom wachten jullie niet drie jaar ?

Alfred Raouf, stichtend lid van de oppositiepartij Dostour: „Het argument houdt steek maar alleen binnen de context van een goed geoliede democratie waar alle instellingen goed werken en waar ieders rechten gegarandeerd zijn.

„Je kan de Europese regels niet zomaar toepassen op Egypte. Morsi heeft een corrupt systeem geërfd. Maar hij heeft niet geprobeerd dat te veranderen; hij heeft het zich eigen gemaakt door zijn eigen mensen op strategische plaatsen te zetten.”

Mahmoud Salem, blogger en politicus, in de Daily News Egypt: „Beste westerse analisten en commentatoren. Kom ons alstublieft niet vertellen dat wij niet het recht hebben om een regime omver te werpen dat onze rechten schendt, ons vermoordt, zichzelf boven elke rekenschap plaatst en niet in staat is om zelfs de basisfuncties van een staat te vervullen omdat het nepotisme verkiest boven efficiëntie. Jullie hebben instellingen, wij niet. Jullie hebben rechten die gegarandeerd zijn in de grondwet, wij niet. Wij zullen niet zwijgen tot die rechten verankerd zijn. We zullen elk regime omverwerpen dat probeert ons die rechten af te pakken.”

Hoe kan het dat de Egyptenaren nu staan te juichen voor het leger? Zijn jullie de maagdelijkheidstesten, het meisje met de blauwe beha, het Maspiro-bloedbad nu al vergeten?

Nervana Mahoud, op haar blog: „In 2011 hebben de Egyptenaren beloofd dat ze zouden terugkeren naar Tahrir als de politici hen in de steek zouden laten. Op 30 juni hebben ze dat gedaan. Met stijl. Het is jammer om te zien hoe westerse – en zelfs sommige Egyptische – commentatoren –hun politiek inzicht onderschatten. Ik twijfel er niet aan of deze menigte keert zich opnieuw tegen het leger als dat zijn macht misbruikt.”

Noor Noor, activist tegen de militaire junta, zoon van oppositiepoliticus Ayman Nour: „Het is beangstigend maar niet verrassend om te zien hoe gretig sommige mensen zijn voor een terugkeer van de militaire dictatuur. Natuurlijk is dat uit frustratie over het afgelopen jaar en dat is uiteindelijk Morsi’s fout. Maar het gaat nu nog langer duren voor deze revolutie zijn beslag krijgt.”

„Het was veelzeggend dat [ex-stafchef] Sami Anan, die maandag ontslag nam als adviseur van Morsi, nu zegt dat hij aan een politieke carrière denkt. De terugkeer van de militairen in de politiek is een mogelijkheid. Ze zeggen nu wel dat ze dat niet willen maar ik geloof niets zolang zij het vertrouwen niet hebben hersteld dat zij in 2011 en 2012 hebben verspeeld door hun gedrag.”

Wil de zwijgende meerderheid niet gewoon rust en stabiliteit?

Raouf: „Het bijzondere aan Tamarod [de handtekeningenactie tegen Morsi] is dat het juist geen initiatief is van de oppositie. De politici zijn pas laat op de kar gesprongen. Dit is echt een beweging van het volk. Zij willen Morsi weg omdat ze zien hoe slecht het gaat met het land terwijl de Moslimbroederschap bezig is met overal haar mannetjes te plaatsen. Het volk wilde geen drie jaar meer wachten. Bij gebrek aan een parlement heeft het voor de straat gekozen.”

Rana Allam, in Daily News Egypt: „De mensen die deze week op straat zijn gekomen zijn precies die zwijgende meerderheid die wij de Kanaba [de sofapartij] noemen. Retoriek over legitimiteit en het electoraal proces worden irrelevant wanneer juist de apolitieke stabiliteitsjunkies op elke straathoek hun stem laten horen. Wanneer de zwijgende meerderheid spreekt, kan je maar beter luisteren.”

Bassam Sabry, politiek analist, via Twitter: „In Mohandessien protesteren de mensen op straat met sofa’s. Ze zeggen dat zelfs de sofapartij nu tegen Morsi is.”

Dreigt als het leger Morsi afzet geen Algerijns scenario, waar een wrede burgeroorlog uitbrak toen de verkiezingsuitslag werd geannuleerd?

Khaled Fahmy, professor, op Madamasr.com: „In Algerije hebben de fundamentalisten nooit de kans gekregen om te regeren. Niet een militair fiat maar hun eigen wanbeheer heeft hier in Egypte geleid tot hun val. Egypte heeft ook al eerder geflirt met geweld: in de jaren negentig voerden de fundamentalisten een woeste campagne tegen de staat. Dat was een mislukking. Dit wil niet zeggen dat de fundamentalisten zich niet zullen wreken. Maar ik denk niet dat het tot een burgeroorlog komt.”

Gehad al-Haddad, woordvoerder van de Moslimbroederschap, gisteravond na Morsi’s toespraak: „De situatie is zorgwekkend, ja, maar wij hadden geen andere keuze. We kunnen niet opnieuw zestig jaar dictatuur riskeren.”

Bassem Youssef, komiek, via Twitter: „Na Morsi’s ‘Nero-speech’ is de show deze week afgelast tot de rust terugkeert. Dit is niet meer om te lachen.”

Noor Noor: „We zijn kortzichtig geworden. Neem de elektriciteit: het is Morsi’s fout dat hij het probleem niet heeft opgelost maar hij heeft het geërfd van Mubarak. Als Morsi weg is wie gaan we dan de schuld geven?”