'Agent kan nu beter patrouilleren'

Sinds chirurg Shepherd letselpatiënten laat ondervragen over de misdaad en de informatie met de politie deelt, daalt het geweld in Cardiff.

Geweld bezorgt traumachirurg Jonathan Shepherd van de University Hospital in Cardiff, Wales al decennia handenvol werk. Gebroken neuzen en jukbeenderen na een vechtpartij op straat of in de kroeg, japen over de volle breedte van een gezicht. Of kaakbreuken: de helft die Shepherd behandelt is een gevolg van geweld.

Maar dit geweld, besefte Shepherd eind jaren negentig al, leidt meestal niet tot aangifte. Hij kreeg een idee. Stel dat ik mijn letselpatiënten om informatie vraag over de misdaad? En stel dat ik die informatie deel met de politie? Leidt dat misschien tot een daling in geweld?

Zijn ziekenhuis nam vanaf 2003 de proef op de som. Patiënten op de spoedeisende hulp kregen vier vragen. Waar bent u gewond geraakt? Hoe laat? Wat voor wapen gebruikte de dader? En wat is uw relatie tot de dader? Het ziekenhuis deelde die informatie met de gemeente en politie van Cardiff. Het resultaat verraste alle betrokkenen, ook Shepherd: geweld in Cardiff nam af met 40 procent, terwijl het geweld in dertien vergelijkbare Britse steden bleef toenemen.

Het ‘Cardiffmodel’ wordt nu toegepast in het merendeel van de ziekenhuizen in Wales en Engeland. Shepherd en zijn team worden gelauwerd.

Wat voor informatie leveren de vragen aan de patiënten op?

„We kwamen erachter dat veel geweld in het uitgaansleven gewoon op straat ontstond. Dronken mensen botsten in drukke, populaire uitgaansstraten simpelweg tegen elkaar aan, en kregen ruzie. De gemeente Cardiff zet nu op uitgaansavonden hekken neer, om auto’s uit dat soort straten te weren. Dat zorgde voor meer ruimte voor de dronken voetgangers, en dus een kleinere kans op botsingen.”

De politie kon dit niet zelf bedenken?

„De politie krijgt wel informatie over geweldsincidenten, maar die is verre van volledig. Ze kúnnen veel zaken helemaal niet weten. Neem de gebroken bierflessen. We kwamen er al snel achter dat een op de tien letselslachtoffers die wij behandelden, was verwond met een gebroken glas of bierflesje. Dat wéét je niet als slachtoffers geen aangifte doen. In een andere stad ontdekte een ziekenhuis dat wel heel veel mensen waren belaagd met bakstenen en ander bouwmateriaal. Bleek er naast een populaire nachtclub een bouwterrein te liggen. Jongeren konden voor hun wapens gewoon in containers graaien.”

Tot wat voor maatregelen heeft dat geleid?

„Heel simpel: de politie sloot de containers af, zodat mensen er niet meer bij konden.”

En die bierflesjes?.

„Glazen en flesjes in pubs in Cardiff zijn nu van verhard glas. Dat breekt niet zo makkelijk, en dat bespaart dus van die lelijke verwondingen. Veel pubs hebben nu ook harde plastic glazen, van polycarbonaat. Cardiff heeft hierop ingespeeld met het vergunningensysteem. Pubs die na middernacht open willen zijn, moeten hun drank serveren in veilige glazen, anders krijgen ze die vergunning niet.”

Dus zowel de gemeente als de politie doet iets met de ziekenhuisinformatie?

„Klopt. De politie gebruikt het vooral voor het patrouilleren. Dat kunnen ze gerichter doen. Precies rond die kroegen of precies in die straat waar de laatste maand veel geweld voorkwam. Ze komen er eerder, en met meer agenten, zodat het geweld zich niet of minder snel voordoet.

„De gemeente kan de openbare verlichting verbeteren. Dat speelde in de Engelse stad Northampton. De gemeente had in een buitenwijk bezuinigd op lantaarnpalen. Op de spoedeisende hulp bleek dat in één slecht verlichte straat in die buitenwijk veel geweld voorkwam. De gemeente heeft de bezuiniging teruggedraaid.”

Is de privacy van de patiënten in het geding?

„Nee, we geven geen persoonlijke informatie door. Naam, woonplaats, contactgegevens, we verzamelen het niet. De naam van de nachtclub waar, zeg, tien mensen in de afgelopen maand zijn neergestoken, legt de identiteit van die tien niet bloot.”

Gebruikt de politie de informatie niet voor het oplossen van die misdaden zelf?

„We hebben de afgelopen vijftien jaar de informatie gedeeld van drieduizend patiënten. Nooit gebruikte de politie die voor opsporing. Dat kan ook niet, want de informatie is niet gelinkt aan een persoon, noch aan een aangifte. Het gaat om maandelijkse rapporten, met samenvoegde informatie. Zoveel slachtoffers in die straat, die en die wapens zijn gebruikt.”

U bent gelauwerd voor dit initiatief. Steden in Groot-Brittannië, Afrika, Amerika en Europa volgen het voorbeeld. Wat verklaart het succes?

„Wij, de ziekenhuizen, zijn echt een nieuwe partij in de geweldspreventie. The new kid on the block. En de politie en gemeente hebben iets aan onze informatie. Want we spreken vanuit het perspectief van het slachtoffer.”