brieven

Verbieden co-auteurschap proefschriften kan niet

Op de opiniepagina van 29 juni pleit Paul Nieuwenburg voor een verbod op co-auteurschap van een proefschrift. Co-auteurschap zou indruisen tegen het beginsel dat een proefschrift een proeve van bekwaamheid is tot het doen van zelfstandig onderzoek. Als de promotor co-auteur is, riekt dat volgens Nieuwenburg naar het keuren van eigen vlees.

Vooral in de biomedische en technische wetenschappen is promotieonderzoek meestal resultaat van teamwerk met bijdragen uit verschillende disciplines. Gezien de complexiteit van wetenschappelijk onderzoek is het vrijwel onmogelijk om onderzoek zonder betrokkenheid van anderen te doen. Die betrokkenheid komt tot uitdrukking in het aantal co-auteurs.

De meeste proefschriften bestaan nu uit publicaties in bij voorkeur internationale tijdschriften. Die zijn aan een onafhankelijk peer review onderworpen waarop de auteurs geen enkele invloed hebben. Proefschriften worden beoordeeld door een commissie van minimaal drie deskundigen. Over de toekenning van de doctorsgraad besluit uiteindelijk de promotiecommissie op basis van de kwaliteit van het proefschrift en de openbare verdediging. Anders dan bij afstudeerscripties beperkt de promotor zich tot de begeleiding van het onderzoek. Begeleiding en beoordeling van promotieonderzoek is dus goed gescheiden.

Prof. em. dr. Arie C. Nieuwenhuijzen Kruseman

Oud rector magnificus Universiteit Maastricht

Beter beleid ten aanzien van gekleurde mensen

Sinds de slavernij wordt de zwarte mens beoordeeld op zijn huidskleur (NRC, 29 juni 2013). Nu de kerken in Nederland hun excuses hebben aangeboden voor hun rol bij de praktijken van weleer, is het te hopen dat andere instituties beleidsuitvoering ten aanzien van gekleurde mensen herzien. Zo vielen de schellen van mijn ogen toen circa vijf jaar geleden mijn donker getint adoptiedochtertje werd afgewezen door een R.K. school, zonder opgaaf van reden. Het is te hopen dat nu aan juridische zijde, door rechters, notarissen en advocaten een boekje wordt opengedaan, bijvoorbeeld inzake alledaags onrecht die gekleurden, individueel en als groep, treft. Patricia Tilburg

Apeldoorn

Geen nazaten van slavenhouders

In Opinie & Debat betitelt Glenn Helberg in zijn pleidooi voor Nederlandse excuses voor de slavernij de Nederlanders als de ‘nazaten van de slavenhouders’.

Een belangrijke oorzaak in het verschil aan perceptie van de slavernij, die zich immers niet op Europees, maar op transatlantisch grondgebied afspeelde, is evenwel dat de huidige zwarte inwoners van Suriname en de Antillen (vrijwel) allemaal van slaven afstammen, maar de overgrote meerderheid van de huidige blanke inwoners van Nederland niet van de toenmalige slavenhouders. Waar de Nederlandse staat dus wel een historische verantwoordelijkheid voor het slavernijverleden en de gevolgen ervan kan erkennen, hebben de Nederlanders als individuen in meerderheid dus geen reden tot enig persoonlijk schuldgevoel – nog los van het feit, dat je sowieso nooit schuldig kan zijn aan wat je voorouders ver voor je geboorte hebben aangericht, net zomin als het leed van je verre voorouders je eigen leed is, ook al maakt het wel deel uit van je eigen wereldbeeld. In de sinds de Verlichting – die aan de slavernij in het Westen op termijn een einde heeft gemaakt – op de individualiteit van de mens gebaseerde moderne westerse samenleving hebben wij de middeleeuwse praktijk van bloedwraak en gevangenschap voor familieleden van de schuldige achter ons gelaten.

Thomas von der Dunk

Amsterdam

Trots op de afschaffing

Blanke Europeanen zijn de eerste mensen in de hele wereldgeschiedenis die de slavernij hebben afgeschaft. Dat is iets om trots op te zijn. Dat is waar de herdenking op 1 juli over hoorde te gaan.

Ramon du Pré

Hoorn

Vaccinatie HPV is minder effectief dan beweerd

In haar column ‘mazelen’ hekelt Rosanne Hertzberger terecht het religieuze en ideologische fanatisme tegen vaccinatie (NRC Weekend, 22 juni 2013, blz. 3). Maar haar voorbeeld van de mislukte HPV vaccinatie is ongelukkig gekozen: vaccinatie tegen baarmoederhalskanker is niet gevaarlijk, maar veel effect heeft het niet.

Vorige maand stond inderdaad in een proefschrift van Tjalke Westra van de Rijksuniversiteit Groningen dat HPV-vaccinatie in Nederland kosten-effectief zou zijn. Maar al eerder was er forse kritiek op studies gesponsord door een vaccinfabrikant. Onder druk van wat Hertzberger de anti-vaccinatielobby noemt, is de HPV-vaccinatie in Nederland mislukt. Maar dan op de verkeerde gronden. Al jarenlang waarschuwen epidemiologen tegen overschatte verwachtingen van vaccinatie tegen baarmoederhalskanker en aanzienlijke onzekerheden op de lange termijn. Het aantal sterfgevallen en het sterftecijfer nemen al jaren af. Een ruwe schatting leert dat het aantal aan baarmoederhalskanker overlijdende vrouwen, 189 in 2011, over 25 jaar - zolang duurt het voor vaccinatie een maximaal effect heeft - minder dan 130 bedraagt, zonder vaccinaties. Verder wordt de herkenning en behandeling van vroege stadia steeds beter, maar zullen de risicogroepen, veelal vrouwen die niet in Nederland zijn opgegroeid, onveranderd slecht bereikt worden.

Rekenend met al die factoren komen wij uit op slechts 20 minder sterfgevallen per jaar dankzij vaccinatie, een fractie van de door beleidsadviseurs gedroomde sterfte-vermindering. Moeten daarvoor dan ieder jaar 100.000 meisjes van 12 jaar worden gevaccineerd à raison van € 300?

Dr. Lukas Stalpers

Radiotherapeut AMC Amsterdam

Prof. dr. Jan Willem Coebergh Epidemioloog, ErasmusMC

Rotterdam