Van Nieuwkerk mag best wat inleveren

Stel dat de korting op de topsalarissen een miljoen euro oplevert. Dan zijn er toch vijftien voltijdbanen bij de publieke omroep gered, meent Wilmer Heck.

En weer liggen de topsalarissen van presentatoren bij de publieke omroep onder vuur. Vorige week deed staatssecretaris Dekker (Media, VVD) een „moreel appèl” op veelverdieners als Matthijs van Nieuwkerk (DWDD) en Antoinette Hertsenberg (TROS Radar). Vanwege de bezuinigingen en ontslagen bij de omroepen zouden zij uit solidariteit een deel van hun salaris moeten inleveren.

Dat klinkt sympathiek, zo’n moreel appèl, maar heeft waarschijnlijk weinig zin. De best verdienende presentator werkt bij de VARA en krijgt 511.906 euro per jaar. Naar verluidt is dat Matthijs van Nieuwkerk. Die zei zich eerder niet ongemakkelijk te voelen bij zijn salaris van een half miljoen euro, dat deels met belastinggeld wordt betaald.

Dekker moet de verlaging dus gewoon bij wet regelen, zoals hij in De Telegraaf op termijn ook zei te gaan doen. Een presentator van een programma bij de publieke omroep hoeft toch niet meer te verdienen dan de Balkenendenorm van 193.000 euro. Dat is altijd nog bijna 50.000 euro meer dan een minister ontvangt.

En ja, dat is dan inderdaad een flinke aderlating voor Van Nieuwkerk. Maar is die norm dan te streng? Nee, de escalerende economische crisis in Nederland is precies het juiste moment om dit soort uitwassen te corrigeren. Stel dat de korting op de topsalarissen een miljoen euro oplevert. Dan zijn er toch vijftien voltijdbanen bij de publieke omroep gered. Vijftien mensen die hun huis wellicht niet met een restschuld hoeven te verkopen. Vijftien mensen die zich niet hoeven aan te sluiten bij het leger van flexwerkers dat de programma’s van de voorheen Verenigde Arbeiders Radio Amateurs en andere omroepen verzorgt.

Ja, maar dan vertrekt Van Nieuwkerk naar RTL of SBS, is het verweer van de publieke omroep. Dan kijkt niemand meer naar De Wereld Draait Door en lopen de inkomsten uit reclame terug. Maar is dat ook zo? Het is maar de vraag of Van Nieuwkerk en andere topverdieners vanwege een lager salaris zouden vertrekken. Hij is een goede presentator, maar zou hij bij een commerciële omroep net zo’n goed programma maken? Is hij niet ook afhankelijk van een goede redactie?

Een redactie waar mensen werken die wellicht bewust voor de publieke omroep kiezen omdat ze maatschappelijk relevante programma’s willen maken. Van Jack Spijkerman hebben we ook weinig meer vernomen sinds hij voor veel geld de VARA verliet.

En wellicht moeten de werknemers en aandeelhouders bij RTL en SBS zich ook eens afvragen of een salaris van een miljoen euro voor een presentator wel acceptabel is. Zijn telkens dezelfde koppen op tv echt zo veel waard? Zouden die mensen het voor wat minder echt niet meer doen?

Misschien maken ze wel ruimte voor nieuw talent als ze inderdaad zouden besluiten er dan maar mee te stoppen. Talent en inzet moeten beloond, maar een presentator die 25 keer meer verdient dan een medewerker van hetzelfde programma? Dat klinkt bijna pervers.

Maar onze presentatoren werken keihard voor hun geld, zeggen ze bij de omroepen. Dat is ongetwijfeld waar, maar die flexwerker die zich zorgen maakt over de stijgende kosten voor de kinderopvang eet ook niet de hele dag uit zijn neus. Het is crisis, op veel plaatsen moet hetzelfde werk met minder mensen worden gedaan.

Als Van Nieuwkerk toch evenveel wil verdienen, kan hij net als Jeroen Pauw een aparte bv oprichten. En van daaruit extra programma’s maken, zoals Pauws Vijf jaar later. En niet, zoals Pauw deed, zich via die bv ook een deel van zijn salaris voor presenteren laten uitbetalen. Om zo de Balkenendenorm te omzeilen.

Wilmer Heck is redacteur van nrc.next.