Repareren

Mijn zoon kreeg voor zijn elfde verjaardag zijn eerste telefoon, een ouderwetse Nokia. Die wandelde al snel naar de wasmachine, want dat doen telefoons. Wat nu? Ík kon al niet meer zonder („Kom je zelf naar huis? Maak ik éven dit stukje af.”)

Maar linea recta naar de winkel voor een nieuwe, is nu al net zo fout als roken. Je kon, knaagde het, een telefoon niet zomaar weggooien: er moest een beetje worden opgevoed. Ja, wij gingen maar eens naar zo’n verantwoord Repair Café, waar vrijwilligers je leren kapotte spullen te repareren, want dat is goed voor het milieu en ‘de’ sociale cohesie . ‘De’ lijkt mij altijd wat totalitair veel cohesie tegelijk, maar het schijnt toch te werken: in tal van landen heb je nu Repair Cafés en Nederland heeft er honderd.

Wij kozen een Repair Café in Enschede. Veel randstedelijke Repair Cafés huizen in kringloopwinkels, maar die van Enschede zit in de voormalige textielarbeiderswijk Getfert-Perik. Gezien de staat van de Nokia leek het wijs the real thing op te zoeken: geen hipstermeisjes met designschroevendraaiertje, maar types met eigen soldeerbout.

De Zuiderspeeltuin aan de Kuipersdijk bleek voorzien van een gebouwtje, dat door ouderen was ingenomen. De gemeente Enschede riep 18 speeltuinen uit tot ‘Huiskamer van de buurt’. Nu organiseren vooral ouderen daar van alles, als de kinderen op school zitten of slapen. Slim bedacht, want dat vinden ze leuk en op de speeltuinen wordt meteen ook gelet.

Willem Rosier (69), gepensioneerd vertegenwoordiger, ging eerst met een paar man in Amsterdam kijken hoe zo’n Repair Café nou werkte. Daar deden ze met hoofdstedelijk vertoon „een beetje ingewikkeld”, zoals Willem het noemde. Maar Willem en zijn vrienden wisten genoeg: die hadden al gezien hoe blij een jongetje vertrok met een gerepareerd autootje.

Zesduizend euro investeerde de gemeente Enschede eenmalig in het nodige gereedschap. Nu komt wekelijks de halve stad naar Getfert-Perik. Toen we buiten koffie dronken trok een kleine stoet naar binnen: een UPS-bezorger met een radiootje. Iemand met een kapotte bladblazer. Verdacht veel Senseoapparaten. Kapotte fietsen, kleding, een man met zo’n rode broek en lamswollen trui uit een dure wijk sleepte een complete hometrainer mee.

Gertie Bornebroek (65), verpleegkundige, bekeek de telefoon. Vroeger gaf ze voor de Stichting Technika Tien op scholen reparatielessen aan meisjes, vertelde ze. De leraren leerden intussen jongens baby’s wassen. Hier probeerden de Repair-mannen haar helaas weer de naaimachine toe te schuiven. „Nee!”, riep Gertie strijdvaardig. ,,Ik wil een Senseo repareren!”

Enfin. Gertie leerde ons dat je geen telefoons in de was moet doen. Die les zou ook wel vergeefs zijn. Maar het was toch leuker om het hier te horen.