Kroatië is sinds middernacht de 28ste EU-lidstaat

Vuurwerk boven de grens tussen Kroatië en Slovenië nadat Kroatië officieel lid werd van de Europese Unie. Foto AP/Nikola Solic

Kroatië werd afgelopen nacht het 28ste lid van de Europese Unie en is daarmee het eerste land dat toetreedt sinds 2007. Een mijlpaal voor het land dat nu 22 jaar geleden onafhankelijk werd van Joegoslavië.

Op diverse plaatsen in het land, met een inwoneraantal van 4,2 miljoen, gingen mensen vannacht de straat op om de toetreding te vieren. Aan de grenzen met Slovenië en Hongarije wordt sinds het toetreden om middernacht niet meer gecontroleerd.

‘Kans om elders te werken grootste voordeel’

De mogelijkheid om elders in de EU te werken is volgens veel Kroaten het grootste voordeel van EU-toetreding. De Kroatische economie en overheidsfinanciën staan er momenteel slecht voor. Van EU-toetreding verwachten de meesten geen economische impuls, eerder het tegendeel.

Een aantal grote Kroatische bedrijven heeft aangekondigd een deel van de productie naar buurland Bosnië te verplaatsen, om de belasting te ontwijken die op export van de EU naar een niet-EU land als Bosnië of Servië wordt geheven. Ex-Joegoslavië is nog steeds een belangrijke markt voor hen. Bovendien zijn de lonen in Bosnië al snel de helft lager. Daarmee gaan banen in Kroatië verloren.

Kroatië in 1991 onafhankelijk verklaard

Kroatië verklaarde zich in 1991 onafhankelijk van Joegoslavië. Dat was tegen de wens van de Servische meerderheid in Dvor en omstreken. Ze riepen een eigen republiek uit die alleen door Servië werd erkend. Toen Kroaten het gebied in de zomer van 1995 met Operatie Storm heroverden, zijn de meeste Serviërs, ongeveer 200.000, op de vlucht geslagen. De verschillen tussen de bevolkingsgroepen zijn voornamelijk religieus van aard: veel Kroaten zijn katholiek, Serviërs meestal orthodox.

De EU-grens benadrukt nog eens dat het verschil tussen de Joegoslavische republieken groeit, zo schreef onze correspondent Marloes de Koning vorige week in NRC Handelsblad:

“In feite deelt de Europese Unie rapportcijfers uit. Deze republiek is wel klaar om bij de club te komen, deze loopt nog te veel achter. Slovenië scoort al jaren een ruime voldoende en is ook al lid van de eurozone. Kroatië, vooruit dan maar. Bosnië-Herzegovina, vergeet het voorlopig maar, net als Servië, Macedonië en Kosovo.”