Krachtroeier zonder universiteit

De Nederlandse roeibond wil de sport meer onder de mensen brengen. De zege van Roel Braas bij de Holland Beker had bijna een symbolisch karakter.

Roel Braas ontwikkelde op de sportschoolergometer zoveel kracht, dat hij roeier was voordat hij het zelf in de gaten had. Foto Robin Utrecht

Een betere winnaar kon de roeiwereld zich niet wensen: Roel Braas, voormalig hovenier. Niks universiteit, niks studentenroeivereniging. Braas (26) leerde roeien op de ergometers van sportschool De Kloek in Middenbeemster. Onverslaanbare indoorroeier zonder academische graad.

Gisteren werd de boomlange skiffeur de eerste Nederlandse winnaar van de Koninklijke Holland Beker sinds 1995, toen Koos Maasdijk op de Bosbaan als eerste over de finish gleed. En passant versloeg Braas voor de juichende menigte op de oever de regerend olympisch kampioen uit Nieuw-Zeeland, Mahé Drysdale.

De opkomst van de oersterke Noord-Hollander past naadloos in de nieuwe filosofie van de Nederlandse roeibond (KNRB), die de sport dichter bij de mensen wil brengen. Afgelopen vrijdag gebeurde dat letterlijk in de Amsterdamse binnenstad, waar sporticonen als oud-schaatser Erben Wennemars, hockeyer Taeke Taekema en de Ajacieden Edwin van der Sar en Frank de Boer wedstrijdjes tegen elkaar roeiden, op de Keizersgracht. „Hiermee willen we laten zien dat roeien leuk is”, zegt Monica Visser, sinds vorig jaar directeur van de roeibond.

En de promotie van de sport is hard nodig ook, vindt KNRB-voorzitter Frans Cornelis. „Roeien zit qua bekendheid ver onder zijn potentieel”, zegt hij. „We hebben ongeveer 30.000 leden en zijn de afgelopen vier jaar met zo’n zes procent gegroeid, maar ook een paar honderdduizend mensen kwijt – mensen die ooit, in hun studententijd, een paar jaar wekelijks hebben getraind. Die mensen willen we weer binden.”

Keiharde livemuziek van zangeres Glennis Grace rolt deze zondagmiddag over de oevers van de Bosbaan, waar ruimte is gemaakt voor een heuse picknick area, een VIP-tent en een stalletje voor de merchandising. Honderden kijkers luieren in het gras met een glaasje, met uitzicht op de finish en een kolossaal videoscherm boven het zonnige Amsterdamse Bos. Alleen het Wilhelmus bij aanvang van de wedstrijd doet nog denken aan de oude tradities van de Holland Beker – van 1886. „De grootste roeireünie van Nederland”, zoals oud-olympiër Diederik Simon de wedstrijd noemt.

Maar buiten de vertrouwde geuren van de traditie was het de hoogste tijd voor vernieuwing, vond de nieuwe hoofdsponsor, Aegon. „Een paar jaar geleden kon je hier op zaterdag een kanon afschieten”, zegt Ronald van Liemt van Aegon, dat zijn ervaring uit sporten als voetbal en schaatsen gebruikt om het roeien toegankelijk te maken voor een breder publiek. „Op zondag kwam men hier een biertje drinken en roeien kijken. Het was behoorlijk gesloten.”

Een mooi voorbeeld vindt hij altijd de term ‘burgervereniging’, voor een club van niet-studenten: doodnormaal in de roeiwereld, „maar eigenlijk kan dat niet meer”, zegt Van Liemt. „Natuurlijk, roeien is een sport die veel wordt gedaan door hoger opgeleiden, maar het moet wel toegankelijk zijn voor iedereen. Het moet niet zo zijn dat mensen denken: ik heb niet gestudeerd, laat dat roeien maar zitten.”

Roel Braas, groot geworden in het Noord-Hollandse dorp De Rijp, weet er alles van. Hij bleek op de sportschoolergometer zoveel kracht te kunnen ontwikkelen dat hij roeier was voordat hij het zelf in de gaten had. Als niet-student werd hij opgenomen door de roeiclub van de Vrije Universiteit, Okeanos, dat grootheden als Nico Rienks, Ronald Florijn en Henk-Jan Zwolle op de ledenlijst had staan.

Braas is blij met de ontwikkelingen in zijn roeiwereld. „Dat roeien in de grachten is onwijs leuk, maar ook belangrijk. Het maakt de sport populairder onder de mensen. Ook van deze Holland Beker hebben ze een hoop werk gemaakt. Door sfeer te creëren en positiviteit uit te stralen is de roeiwereld op de goeie weg.”

Hij zou zelf graag zien dat de verschillen tussen studenten en ‘burgers’ snel verdwijnen. „Het roeien wordt vaak geassocieerd met studeren, omdat er veel studentenverenigingen zijn. Die komen vaak in het nieuws vanwege de Varsity, de wedstrijd waar burgerverenigingen niet aan mee mogen doen. Dat is traditie, maar ik vind het allemaal een beetje flauwekul. Het roeien moet voor iedereen toegankelijk zijn. Het moet geen zak uitmaken of je nu oud of jong bent, student of niet. Ik wil zelf graag dat imago uitstralen.”

De roeibond zal hem niet tegenhouden. In reactie op de tegenvallende Spelen van Londen (2012) nodigde de bond topsportdeskundige Joop Alberda uit de ramen langs de Bosbaan wagenwijd te openen. Verloren coryfeeën als Rienks en Florijn werden binnengehaald, nieuwe gezichten bepalen het beleid. De frisse wind inmiddels tot diep in het bos voelbaar, zegt olympiër Boaz Meylinck. „Je merkt dat er een mentaliteitsverandering is opgetreden, nieuwe openheid tussen de coaches, onder de roeiers. Je zag tot voor kort vaak Nederlandse roeiers rondlopen in de roeikleding van een ander land, omdat ze dat leuk vonden. Nu lopen ze allemaal in hun Nederlandse kleren rond, met de borst vooruit de wereld in. Laat iedereen maar achter ons aan roeien, laat de roeiers uit die andere landen onze kleuren maar dragen.”