kort

Marathon

Slaapgebrek beschermt lopers

Amsterdam. - Ultramarathonlopers blijken na de zwaarste race op aarde minder spierschade te hebben dan na een vergelijkbare ultramarathon die maar half zo lang is. Het oplopende slaaptekort tijdens de meerdaagse race blijkt de atleten te beschermen tegen een schadelijke inspanning. Dat schrijven onderzoekers in het wetenschappelijke blad PLOS ONE. Het team deed metingen tijdens de editie 2011 van de zogeheten Tor des Géants, een extreme ultramarathon in Noord-Italië. Het parcours is 330 kilometer lang. De fysieke vermoeidheid, veroorzaakt door slaapgebrek, dwong de meeste deelnemers het laatste stuk wandelend af te leggen. En wandelen belast de spieren veel minder dan rennen, vooral in de afdalingen. NRC

Orang-oetan

Mensapen leven niet alleen in bomen

Amsterdam. - De orang-oetan staat erom bekend dat hij bijna zijn hele leven in bomen doorbrengt. Maar uit een proef met automatische camera’s in Noordoost-Borneo blijkt nu dat de daar levende orangs relatief bijna even vaak op de grond gefotografeerd worden als de ‘echt’ op de grond levende lampongapen. Onderzoekers concluderen in de American Journal of Primatalogy (online, 19 juni) dat leven op de grond in ieder geval in het onderzochte Wehea-woud vrij normaal is, maar waarschijnlijk ook elders. NRC

Sterrenstelsels

Hubbletelesoop ziet pinguïn en zijn ei

Amsterdam. - De twee sterrenstelsels onderin op een onlangs vrijgegeven Hubbletelescoopfoto worden wel de pinguïn en zijn ei genoemd. Astronomen kennen ze als NGC (new general catalogue) 2936 en 2937. Sterrenstelsels komen wel vaker in contact met elkaar: soms fuseren ze dan, maar andere keren vervormen ze elkaar, zoals hier. Ooit was de pinguïn een gewoon spiraalvormig stelsel, net als onze Melkweg. De oude kern van de spiraal is nog terug te zien in zijn witte ‘oog’ . Het ‘ei’ lijkt vooralsnog onaangedaan. Beide stelsels staan ongeveer 326 miljoen lichtjaar van de aarde. De breedte van de pinguïn is ruim 100.000 lichtjaar. NRC