Gemeenten krijgen minder vrijheid om jeugdhulp in te richten

Na veel kritiek is de jeugdwet af. De gemeente gaat straks alle jeugdzorg regelen. Dat is echt beter, zeggen de twee betrokken ministeries. Foto ANP / Jerry Lampen

De gemeenten krijgen minder vrijheid om de jeugdhulp in te richten dan aanvankelijk was voorzien. In de jeugdwet die vandaag naar de Tweede Kamer is gestuurd is bepaald dat gemeenten voor de jeugdbescherming met gecertificeerde instellingen moeten werken en dat er nationaal toezicht komt. Ook is er meer concreet bepaald wat gemeenten moeten organiseren.

Dat zeggen staatssecretarissen Teeven (Veiligheid en Justitie, VVD) en Van Rijn (VWS, PvdA) in een toelichting op de wet.

Van Rijn:

“Dit gaat om betere zorg. Dan moet je de verantwoordelijkheden veranderen omdat je denkt dat zorg dichterbij de burger beter is, maar moet je ook in de gaten houden of er betere resultaten worden geboekt. Dat gaan we ook doen. In de wet zitten kwaliteits- en beroepswaarborgen.”

De wet betekent een ingrijpende reorganisatie van de hulp aan kinderen met problemen, met meer nadruk op preventie en het versterken van de eigen netwerken. Maar het is ook, of vooral een decentralisatie, want de gemeenten worden vanaf 1 januari 2015 verantwoordelijk voor alle jeugdhulp, van opvoedondersteuning en hulp aan verstandelijk beperkte kinderen, tot jeugdreclassering en psychiatrische zorg voor jongeren. Een groot deel daarvan wordt nu door provincies en Rijk uitgevoerd.

Sinds het concept voor deze wet vorig jaar bekend werd, kwam er veel kritiek. Vooral op het overhevelen van de jeugd-ggz naar de gemeenten: hulp aan kinderen met psychische problemen wordt straks ook door gemeenten georganiseerd, in plaats van door de zorgverzekeraars. Het is de vraag of gemeenten voldoende expertise hebben om deze zorg in te kopen. De vrees onder behandelaars is ook dat de nadruk op preventie ertoe kan leiden dat psychische problemen niet tijdig onderkend worden.

De jeugdzorg moet ook fors bezuinigen. Het totale budget wordt 15 procent kleiner (450 miljoen euro). Daarom vrezen veel mensen dat de kwaliteit van de hulp per gemeente kan gaan verschillen.

In de aangepaste versie van het concept krijgen gemeenten minder vrijheid om de jeugdhulp in te richten dan aanvankelijk was voorzien. Er is duidelijker bepaald dat gemeenten voor de jeugdbescherming met gecertificeerde instellingen moeten werken en dat er nationaal toezicht komt. Ook is concreter omschreven wat gemeenten moeten organiseren.