Fresku is zichzelf door de slavernij

Zonder de muzikale erfenis van de slavernij was de muziek van nu er niet geweest Onderzoeker Markus Balkenhol over Surinaamse muziek uit de slavernijtijd Rapper Fresku spreekt over zijn afkomst en muziek

‘1863– slavernij is afgeschaft/ maar alles wat ik was, is van me afgepakt.’ In zijn nummer ‘Is dit alles?’ loopt rapper Fresku als ik-persoon door drie stadia van de Antilliaanse geschiedenis. Eerst is hij Afrikaan, daarna slaaf en vervolgens een vrije, maar ontwortelde man. De 26-jarige rapper groeide op in Eindhoven en woonde zeven jaar bij zijn vader op Curaçao. Het verbaasde hem dat er zo weinig over Afrika in de geschiedenisboeken stond. Hij deed aan stevige soul searching en kwam tot de verrassende conclusie dat hij juist door de slavernij volledig zichzelf kan zijn.

„Veel Antillianen zetten zich af tegen het Afrikaan-zijn, maar ook tegen het Antilliaanse. De meeste jongens van mijn generatie in Nederland hebben geen rolmodel, dus gaan ze zich gedragen als boze gangsters in rapvideo’s. Of ze kiezen voor de andere kant, gedragen zich als clowns, Dubbelfrismannetjes (jolige types uit een tv-reclamecampagne voor frisdrank). Dat zijn de twee smaken Antilliaans waaruit ze kunnen kiezen. Het is als de ‘blackface’ in Amerika: Afro-Amerikanen die de clichéneger speelden, zwart geschminkt met rode lippen.” Hij beschreef het principe in het nummer ‘Slavengedrag’ en kreeg boze reacties van de jongens die hij wilde bereiken.

Fresku was zelf ook ooit boos. Op Nederlanders, op de wereld. Inmiddels ziet hij de Antilliaanse cultuur, die voortkomt uit slavernij, als iets moois. „Zelfs in onze keuken kun je zien dat we van slaven afstammen. We leerden koken met etensrestjes, zoals varkensoren. Nu is het een delicatesse.” Zelf eet hij het trouwens niet, want hij is moslim, iets wat zijn vader noch zijn moeder is. „Dat is mijn eigen keuze. Die dubbele ontworteling geeft je een enorme vrijheid, ik kan zelf bepalen wie ik ben.”

Het onderwerp fascineert hem. Hij haalt een Afrikaans spreekwoord aan. „Totdat de leeuw zijn eigen geschiedschrijver heeft, zal de jager held zijn.” In de blanke geschiedenis bestaat Afrika niet. In zijn rap ‘Is dit alles?’ stelt hij zich meer vragen over zijn afkomst dan hij beantwoorden kan: ‘Ik weet het niet meer, maar ik draag het nog mee, het is een wazig idee / wie ben ik nu dan? Ik verdwaal in mijn geest’.

Op die laatste vraag antwoordt hij nu breed lachend „Neo-Nederlander.” Het maakt hem zo vrolijk dat hij moet oppassen om geen Dubbelfrismannetje te worden. „Ik ben een Brabantse, Antilliaanse moslim. Mijn dochter is half Nederlands, kwart Antilliaans en kwart Pools. Dat is toch mooi? De neo-Nederlander is gemengd, zoals de kinderen van Máxima en Willem-Alexander.”