Dealtje in de struiken

Harrie Jansen is een man waar documentairemakers van smullen. De voormalig teammanager van de wielerploeg PDM is bereid om gebeurtenissen na te spelen en hij beklemtoont, in woord en gebaar, de historische betekenis van ogenschijnlijk futiele gebeurtenissen. „Ik ging dus achter deze pilaar staan.” En hij doet het voor.

Van achter die pilaar zag hij het gebaar dat de tourdirecteur maakte. Hij begreep het direct. Ze moesten bijeenkomen aan de overkant van de weg „in het struikgewas”.

Het was 1988 en de Tour de France kleurde oranje. Acht etappeoverwinningen gingen naar Nederlanders, waarvan één op Alpe d’Huez. Steven Rooks won de bolletjestrui, voor beste klimmer. Andere tijden sport maakte er een aflevering van, over de werkelijkheid achter de overwinningen. Rooks en Gert-Jan Theunisse vertellen daarin vrij achteloos over hun dopinggebruik, met de gangbare onderkoeldheid van professionele sporters die documentairemakers tot wanhoop drijft. Nee, dan Jansen. Zijn sterkste bewering is dat de Tour dat jaar werd beslist tijdens die ontmoeting in de bosjes aan het meer van Bordeaux. „Niet ergens op een berg, maar hier.” Daar zag je het weer: achter de schijnwerkelijkheid van uren touretappes zit toch altijd een tweede werkelijkheid, zo hebben we de afgelopen maanden wel geleerd.

Probleem is wel dat Jansens sterkste bewering nergens aannemelijk wordt. De nummer één uit het klassement, Pedro Delgado, was positief getest op probenecid en ja, PDM, de tourdirectie en Delgado’s ploegleiding overlegden in het struikgewas. Daar bleek dat PDM bereid was de eigen dopingzondaar Theunisse te laten bekennen als ook Delgado tien minuten tijdstraf zou krijgen, destijds de gebruikelijke sanctie voor dopinggebruik. Rooks kreeg dan geel. Probleem: zo is het niet gegaan. Delgado ontkende, het middel probenecid bleek niet op de lijst verboden middelen van de UCI en Delgado won gewoon de tour, schimmig struikgewas of niet.

Wat zichtbaar is, doet niet altijd onder voor de verhalen erachter. Zelfs de dromerige tourkijker die ploegen noch wielrenners bij naam kent, kon gisteren urenlang genieten van heuvel- en berglandschap van Corsica. En de stripliefhebber zag: Asterix had gelijk, takkenbosjes en kreupelhout tekenen het eiland. En wie echt niets om verborgen werkelijkheden geeft, kon terecht bij Eurosport. Daar dezelfde beelden, maar dan met begeleidend gekeuvel van dopingzondaar Michael Boogerd. Alsof de onthullingen van de afgelopen maanden werkelijk niets te maken hebben met de werkelijkheid van het etappeverslag.

Pieter van Os vervangt deze week tv-recensent Hans Beerekamp.