Er zit toch geen rijst in het bloed van rijsteters

Je bent wat je eet. Dat dachten Chinese onderzoekers onder leiding van het Chen-Yu Zhang van de universiteit van Nanjing nadat ze hadden geconstateerd dat zogeheten microRNA’s uit rijst circuleerden in het bloed van muizen die een paar uur daarvoor rijst hadden gegeten. Zhang vond die microRNA’s ook in het bloed van Chinese mannen en vrouwen, vanzelfsprekend ook rijsteters. Een microRNA is een klein stukje genetisch materiaal van zo’n twintig basenparen dat als een haarspeld op zichzelf is teruggevouwen. In de cel kunnen deze ‘haarspeldjes’ de activiteit van genen beïnvloeden. Zhan vroeg zich af wat die rijsthaarspeldjes dan zouden kunnen doen.

In vervolgonderzoek liet hij zien dat de microRNA MIR168a uit planten bij muizen het regulerende gen voor LDL remde (Cell Research, januari 2012). LDL wordt ook wel het ‘slechte cholesterol’ genoemd.

Het onderzoek van Zhang werd door deskundigen in de wereld met ongeloof begroet. Het leek hen heel onwaarschijnlijk dat zulke fragiele moleculen als microRNA’s de spijsvertering zouden overleven en dan ook nog heelhuids opgenomen zouden worden. Maar er waren ook Chinese wetenschappers die in dit mechanisme een basis zagen voor de traditionele Chinese geneeskunde; met microRNA’s uit planten en dieren als werkzame ingrediënten.

Maar nu zet onderzoeker Ken Witwer van Johns Hopkins University definitief een streep door de rekening (RNA Biology, juli). Hij herhaalde het Chinese experiment met makaken die hij een soja-smoothie voerde. En verhip, de plantaardige microRNA’s doken inderdaad op in het apenbloed! Maar bij detectie van de microRNA’s met een geavanceerde methode, waarbij ze in honderdduizendvoud parallel geanalyseerd werden, bleek de uitkomst heel willekeurig. De microRNA’s doken zelfs op in bloedmonsters van vóór de smoothie. De gemeten plantaardige ‘haarspeldjes’ zijn waarschijnlijk een meetfout, zegt Witwer. Fragmenten van het eigen genetisch materiaal van mens en dier zijn aangezien voor plantaardig microRNA.

Sander Voormolen