Pittig

Een van mijn vroegste taalobsessies ging over het woord ‘heet’. Was het eten, dat ik in mijn mond gestopt kreeg, heet in de zin van dat het nog kon afkoelen? Of was het heet omdat er veel peper in zat? Als er duidelijkheid moest komen, dan kwam het woord ‘pittig’ om de hoek kijken. Ik

Een van mijn vroegste taalobsessies ging over het woord ‘heet’. Was het eten, dat ik in mijn mond gestopt kreeg, heet in de zin van dat het nog kon afkoelen? Of was het heet omdat er veel peper in zat? Als er duidelijkheid moest komen, dan kwam het woord ‘pittig’ om de hoek kijken.

Ik zie een in beige gehuld stel voor me dat per ongeluk in een Thais restaurant is terechtgekomen

‘Pittig’ klinkt inmiddels in mijn oren een beetje truttig. Ik zie een in beige gehuld stel voor me dat per ongeluk in een Thais restaurant is terechtgekomen. „Niet te pittig, alstublieft”, zeggen ze. En dan krijgen ze dat ene met die cashewnoten. (De moderne mens vindt eten niet meer te pittig. En als iets wel te pittig is, dan is het ‘spicy’ of ‘hot’.)

Pittig wordt natuurlijk breder gebruikt, zoals in deze zin: „Ik heb het schuurtje helemaal opnieuw geschilderd. Nou, daar heb ik nog een pittige klus aan gehad.” Maar pittig kan ook iets positiefs betekenen: „Magda is een pittig vrouwtje, zoals ze die hele voetbalkantine in haar eentje bestiert.” Of: „Jaaa, die Katinka, dat vind ik wel een pittig ding.”

De laatste tijd hoor ik ‘pittig’ echter ook vaak in combinatie met anekdotes rondom de zwaarte des levens. „Ik had een romantisch weekendje weg gepland, maar ergens halverwege liet Rogier weten dat hij het niet meer zag zitten. Dat was dus nogal, ehm, pittig.” Ouders van kleine kinderen vinden ook veel pittig: „Nou ja, we hebben het eerste jaar overleefd, zullen we maar zeggen, maar het was wel héél pittig.”

Je kunt afschuwelijke dingen pittig noemen als je wilt proberen het niet al te dramatisch te maken. De toehoorder moet er tenslotte ook nog wat mee. Als je in een gesprek meteen zegt: „Het was het meest verschrikkelijke weekend uit mijn hele leven”, ontneem je de ander de mogelijkheid om te zeggen: „Hé, maar ik wilde het eigenlijk even kort houden, want ik moet nog naar de Hema.” Dat mensen ‘pittig’ zeggen doen ze om elkaar naar de Hema te kunnen laten gaan, en dat is dus alleen maar sympathiek.