Assad liet ze wél met rust

Veel Syrische christenen zijn bang voor een overwinning van de rebellen op president Assads regime Rebellen willen het islamitisch recht weer invoeren Nu al worden christenen beroofd en ontvoerd

Forces loyal to Syria's President Bashar al-Assad carry the national flag as they ride on motorcycles in Qusair, after the Syrian army took control from rebel fighters, in this June 5, 2013 file photo. The capture of Qusair by Syrian troops spearheaded by Hezbollah, the Lebanese Shi'ite Islamist militia, risks turning the war in Syria into a sectarian battle between Sunni and Shi'ite forces no longer contained by the country's borders. The fall of the town after weeks of fighting has emboldened the government and left the rebels contemplating their biggest defeat in a two-year-old war that has killed 80,000. To match Analysis SYRIA-CRISIS/REGION REUTERS/Mohammed Azakir/Files (SYRIA - Tags: CONFLICT MILITARY POLITICS CIVIL UNREST)
Forces loyal to Syria's President Bashar al-Assad carry the national flag as they ride on motorcycles in Qusair, after the Syrian army took control from rebel fighters, in this June 5, 2013 file photo. The capture of Qusair by Syrian troops spearheaded by Hezbollah, the Lebanese Shi'ite Islamist militia, risks turning the war in Syria into a sectarian battle between Sunni and Shi'ite forces no longer contained by the country's borders. The fall of the town after weeks of fighting has emboldened the government and left the rebels contemplating their biggest defeat in a two-year-old war that has killed 80,000. To match Analysis SYRIA-CRISIS/REGION REUTERS/Mohammed Azakir/Files (SYRIA - Tags: CONFLICT MILITARY POLITICS CIVIL UNREST) REUTERS

Issa is woest. „Jullie journalisten zijn medeschuldig aan deze ramp in Syrië”, foetert hij in een gesprek op Skype.

Issa Touma is een internationaal succesvolle fotograaf en galeriehouder uit Aleppo. Hij is christen en zijn huis staat middenin de christelijke wijk Aziziya (onder controle van het regime) op zo’n vierhonderd meter van de frontlinie die dwars door de stad loopt. Voor de revolutie lag hij voortdurend overhoop met de autoriteiten, maar momenteel is de keuze tussen de oppositie en het regime hem om het even. „Als vrijheid uit Saoedi-Arabië moet komen en democratie uit Qatar, laat dat dan maar zitten.”

Issa’s standpunt is exemplarisch voor dat van de meeste christenen of seculieren in het land. Sommigen zijn uitgesproken tegenstanders van het regime, anderen van oudsher fanatieke aanhangers. Maar over één ding zijn ze het eens: van de rebellen moeten ze niets hebben.

Veel van de 2,5 miljoen christenen in Syrië blijven neutraal of steunen het regime, omdat zij bang zijn dat de rebellen Syrië willen veranderen in een islamitische staat. Zij zien de opstandelingen als moslimextremisten en buitenlandse terroristen die aan hen de islamitische wetgeving willen opleggen. Een vriendin afkomstig uit een christelijk dorpje vlakbij de stad Qusayr, die de regering deze maand op de rebellen wist te veroveren, had geen goed woord over voor de rebellen. „Honden zijn het. Gelukkig zijn ze nu afgemaakt. Het leger beschermt ons. Assad is een held.”

Hoewel Issa zelf zegt neutraal te zijn, is hij met name boos over de beeldvorming in de westerse media. „Vanaf dag één schilderen jullie de oppositie af als engelen, of seculiere intellectuelen met vreedzamen intenties, maar dat beeld is ver verwijderd van de werkelijkheid. Het waren de opstandelingen die de oude bazaar in Aleppo in puin hebben geschoten, maar daar heeft in jullie krant het nooit iemand over gehad.”

Het standpunt van de christenen is begrijpelijk. Een aanzienlijk deel van de rebellen maakt er geen geheim van dat zij na de val van het regime in Syrië de sharia, het islamitisch recht, willen invoeren. Daarnaast zijn de laatste maanden de aanvallen van rebellen op niet-moslims, waaronder christenen, toegenomen. Verleden week nog staken rebellen in de stad Deir es-Zor een kerk in brand, en bij een checkpoint in de provincie Hasakah zouden rebellen een paar dagen geleden bij een christen een kruistatoege op zijn arm hebben weggebrand. Dergelijke berichten jagen de christenen de stuipen op het lijf.

Syrische christenen zijn daarnaast regelmatig doelwit van ontvoeringen. In april kidnapten gewapende mannen zelfs twee Syrische bisschoppen die onderweg waren naar Aleppo. Hun lot is tot op heden onduidelijk.

Het is overigens niet terecht om deze ontvoeringen enkel en alleen toe te schrijven aan moslimextremisten. Een aanslag op een christen hoeft niet direct te betekenen dat deze religieus gemotiveerd is. Iedereen die het regime steunt is voor de rebellen een legitiem doelwit. Zo werd een paar maanden geleden een sunnitische kennis ontvoerd en onthoofd, alleen maar omdat zijn vader commandant van de politie was. Daarnaast is Syrië een oorlogseconomie, waar je met gijzelaars veel geld kunt verdienen. Voor de bisschoppen zou meer dan één miljoen euro losgeld zijn geëist.

Issa beaamt dat sommige rebellengroepen specifiek christenen kidnappen, omdat zij denken dat christenen geld hebben, of in ieder geval rijke familieleden in het buitenland. Alleen al in het gebied ten oosten van Aleppo zou het gaan om zo’n 200 ontvoeringen van christenen. „Sunnieten zijn soms ook doelwit, maar alleen als ze zeker weten dat het om welgestelde families gaat.”

Inmiddels is het bijna een jaar geleden dat rebellen een offensief in Aleppo begonnen. Na aanvankelijk succes is er een patstelling ontstaan, waarbij de christelijke wijken nog steeds onder controle staan van het regime. De slag om Aleppo is volgens Issa niet zozeer een strijd tussen christenen en moslims, maar vooral tussen stedelingen met gevestigde economische belangen en de arme plattelandsbevolking. Die trokken vorig jaar van buitenaf de stad binnen en begonnen de ingenomen wijken te plunderen.

De afgelopen dagen lijken de rebellen weer wat terreinwinst te boeken, mede door de influx van jihadstrijders en nieuwe wapenleveranties. Dit tot wanhoop van Issa. Hij roept het Westen dan ook op om geen wapens aan opstandelingen te leveren. „Jullie weten niet aan wie jullie die wapens geven. De rebellen hebben de hele nacht door onze wijk beschoten met raketten en mortiergranaten. Er zijn er meer dan veertig neergekomen op woonhuizen. En hier bevinden zich echt geen militaire doelen.”

Issa gelooft niet dat de situatie in Aleppo zal verbeteren wanneer het regime wordt verdreven. „Als het zoveel beter is in het vrije Syrië, waarom vertrekt dan niet iedereen daarheen?” vraagt hij zich af. „Er zijn juist mensen die terug komen. Zij hebben genoeg van de plunderingen en wetteloosheid in de gebieden die onder controle staan van de opstandelingen. Het gaat hier in Aleppo bij niemand nog om vrijheid. Het enige wat we willen is een einde aan het geweld.”