Een nieuw huwelijk tussen beeld en tekst

Deze krant had Berry, The Guardian had Firestorm. Twee Utrechtse studenten zien het multimediale verhaal als de toekomst van de journalistiek.

Minstens 27.000 pageviews, 2.900 likes op Facebook; vele honderden tweets, vrijwel allemaal positief. Website nrc.nl presenteerde dinsdag Berry: een reconstructie met tekst, foto's en video van de dag dat Nederland Europees kampioen voetbal werd in 1988, gezien door de ogen van voetballer Berry van Aerle.

Experimenten als deze trekken de aandacht; ze tonen een van de toekomstscenario’s voor nieuwsmedia. Zo maakte de Engelse krant The Guardian onlangs een digitale productie over een familie tijdens de bosbranden in Tasmanië. Met muisklikken kiest de lezer voor een verhaal naar wens: lang of kort, meer tekst of meer beeld. Ook persbureau Reuters en The New York Times experimenteerden met multimediale journalistiek. Zo maakte Reuters in 2008 met een team van honderd fotografen, journalisten en cameramannen Bearing Witness: over vijf jaar oorlogsverslaggeving in Irak.

Maarten van Dun (27) en Coen van de Ven (20), studenten journalistiek aan de Hogeschool Utrecht, hopen met hun mediabureau Newpaper deze manier van verslaggeving in Nederland uit te bouwen. Zij willen voor kranten en andere media grote multimediale achtergrondverhalen maken. Van de Ven: „Leidend hierbij is dat inhoud en vorm elkaar versterken: sommige verhalen lenen zich beter voor video, andere aspecten kun je beter in beeld brengen met een interactieve kaart. Nieuw hieraan is dat wij alle mediavormen gebruiken, iets waar internet als medium zich goed voor leent.”

Volgens de studenten wordt internet nog niet volop benut door Nederlandse kranten. „Hele lappen tekst worden simpelweg online doorgeplaatst. Maar krantenstukken zijn niet bedoeld als internetproductie.”

Van Dun en Van de Ven noemen als voorbeeld de burgeroorlog in Syrië. „Veel mensen zijn hun greep op de ontwikkelingen inmiddels kwijtgeraakt. Wij zouden bijvoorbeeld individuen portretteren en aan de hand van hun verhalen het conflict in beeld brengen. Met een interactieve landkaart kan de lezer de verschillende personen volgen: waar zijn ze? Wat doen ze? Wat hopen en dromen ze? Ook leent dit verhaal zich voor interactiviteit. Sitebezoekers kunnen bijvoorbeeld vragen stellen aan de mensen die we portretteren. Zo krijgt een complex thema als de oorlog in Syrië een gezicht.”

In maart wonnen Van Dun en Van de Ven The Challenge, een studentenwedstrijd voor vernieuwende journalistiek. Ze kregen 20.000 euro om hun bedrijf op te zetten. Het succes zal afhangen van de afname van de producties door bestaande media.

Newpaper zal niet alleen door Van Dun en Van de Ven gemaakt worden. Ze willen van verschillende opleidingen het beste talent verzamelen. Van de Ven: „Niet alleen journalisten, maar ook mensen met specialisaties op creatief, technisch en commercieel gebied.”

Wieland van Dijk, chef NRC Online, voorziet een hindernis: hij denkt dat kranten dit soort producties vooral zelf zullen maken. Zo zegt Van Dijk dat het voor de krant in de toekomst een manier kan zijn om inkomsten te generen, door bijvoorbeeld producties als Berry tegen betaling aan te bieden of alleen voor abonnees beschikbaar te stellen. Wel denkt Van Dijk dat er binnen commerciële bedrijven vraag zal zijn om dit soort producties extern te laten maken: „Ik kan me voorstellen dat een bedrijf als Coca Cola een productie bestelt die de geschiedenis van het bedrijf in kaart brengt.”

Nathalie Waser, directeur van de Center of Expertise Creatieve Industrie, dat vanuit de Hogeschool Utrecht samenwerking tussen mediabedrijven en studenten wil bevorderen, denkt echter dat Newpaper ook kranten zal aanspreken. „Multimediale producties worden nog weinig gemaakt. Er is onvoldoende kennis bij uitgevers en de kosten voor het maken van een productie zijn hoog. Door met studenten samen te werken, kunnen Van Dun en Van de Ven voor een lager bedrag dezelfde mooie resultaten krijgen.”

Van de Ven en Van Dun willen deze zomer al de eerste productie klaar hebben. Waarover deze gaat wordt geheim gehouden. Van Dun: „Ik heb op de redactie geleerd dat je dat soort informatie voor jezelf moet houden”.