Dit is een artikel uit het NRC-archief

Zorg

Relatief hoge sterfte door maagkanker in Nederland

Een CT-scan. In Nederland blijken relatief meer patiënten te sterven met maagkanker dan in andere landen.
Een CT-scan. In Nederland blijken relatief meer patiënten te sterven met maagkanker dan in andere landen. Foto ANP / Lex van Lieshout

Patiënten met maagkanker krijgen in Nederland minder goede medische zorg dan in andere westerse landen. Vijf jaar na de operatie die nodig is om de tumor te verwijderen, leeft nog maar 18 procent van de Nederlandse maagkankerpatiënten; in andere landen leeft nog ruim 24 procent. Gemiddeld sterft 7 procent binnen dertig dagen na de operatie; in andere westerse landen is dat 4 procent.

Hoofdoorzaak is dat te veel ziekenhuizen (42 van de 92) zich nog bezighouden met maagkankerbehandelingen. Ze hebben er weinig ervaring mee, want het komt maar 470 keer per jaar voor. Dit bleek gisteren tijdens een presentatie op het jaarcongres van DICA (Dutch Institute for Clinical Auditing), een stichting van artsen die methodes ontwikkelt om de kwaliteit van behandelingen in ziekenhuizen te meten, te vergelijken en daardoor te verbeteren.

Volgens oncologisch chirurg Richard van Hillegersberg van het UMCU, die de gegevens presenteerde, zou de maagkankerzorg op termijn in Nederland moeten worden geconcentreerd in nog maar vijf ziekenhuizen, verspreid door het land. De 42 ziekenhuizen die het nu doen, verrichten gemiddeld maar acht maagkankeroperaties per jaar. Dat is te weinig om er goed in te worden, zegt Van Hillegersberg. In Denemarken, bijvoorbeeld, is het aantal ziekenhuizen dat maagkanker behandelt, de afgelopen vijf jaar teruggebracht van 37 naar vijf.

maagkanker horen tot ‘hoogcomplexe’ operaties

Op grond van de meting van DICA die de relatief slechte resultaten uitwees, hebben de landelijke chirurgen besloten maagkanker in te delen bij ‘hoogcomplexe’ operaties. Daartoe behoren bijvoorbeeld ook slokdarmkanker- en longkankeroperaties. De chirurgen hebben vorig jaar een ‘volumenorm’ voor maagkanker afgesproken. Het minimumaantal operaties dat het ziekenhuis moet doen om er goed genoeg in te zijn, wordt twintig maagkankeroperaties per jaar.

Reden is dat het medisch team in een ziekenhuis dan voldoende ervaring opbouwt met de betrekkelijk lastige ingrepen. Ziekenhuizen die er minder dan 20 doen, zouden ermee moeten stoppen. Dan blijven maar 23 van de 42 ziekenhuizen over die nu maagkanker behandelen. Slokdarmkankeroperaties gebeuren nog maar in 25 ziekenhuizen. Dat gaat om 735 operaties. Toen (bijna) alle ziekenhuizen slokdarmoperaties deden, stierf 10 procent van de patiënten binnen 30 dagen erna. Nu is dat nog maar 2 procent.