Muziek, wetenschap kunst, bier en gaan hand in hand

Wetenschap // Big Science Wie de rillingen krijgt bij snaartheorie of kwantumonzekerheid kan naar Big Science Daar geeft Bas Haring colleges over ingewikkelde onderwerpen Helemaal in de trend van wetenschap-light

Je kunt kiezen: je blijft onder de terrasverwarming wachten tot het zomer wordt of je neemt een duik in de kwantummechanica. Kies je voor het laatste, dan is er de zomercursus Big Science – en reken maar dat het verfrissend is.Want mocht je wetenschap nog associëren met droge teksten en moeilijke formules, dan heb je niet goed om je heen gekeken de laatste tijd. De ‘wetenschap-light’-evenementen schieten als paddestoelen de grond uit. Allemaal bedoeld om wetenschap toegankelijker te maken, met de boodschap dat het behalve nuttig ook leuk is.

De man achter Big Science , die voor het tweede jaar wordt gehouden, is filosoof prof. dr. Bas Haring. Hij is hoogleraar publiek begrip van wetenschap aan de Universiteit Leiden en houdt zich in die hoedanigheid bezig met het zo breed mogelijk verspreiden van wetenschappelijke kennis. Big Science past daarmee prima binnen zijn takenpakket. Iedere geïnteresseerde kan zich met de cursus in één week de beginselen van de grote natuurkundige onderwerpen eigen maken. Voorkennis heb je niet nodig, er wordt uitgegaan van beginnersniveau.

Geen idee

Volgens Haring hebben veel mensen vaak geen idee waar het precies over gaat bij natuurwetenschappelijke onderwerpen en hij bedacht daarom de cursus. „Ik hoor mensen in het café vaak verwijzen naar natuurwetenschappelijke dingen”, zegt Haring. „Evolutie bijvoorbeeld, of de chaostheorie. Ze gebruiken de woorden en denken dat ze ongeveer weten waar het over gaat, maar ze hebben er vaak geen idee van.” Dat wil Haring, zoals hij het zegt, ‘rechter zetten’. En dat hoeft volgens hem niet veel moeite te kosten. Dus komen in die ene week negen natuurwetenschappelijke onderwerpen langs, zoals nanotechnologie, speltheorie en ongecijferdheid. Haring: „Onderwerpen waar je wat aan hebt, omdat ze terugkomen in het dagelijks leven.” En om het leuk te houden, worden de middagdelen ingevuld met demonstraties en excursies.

De colleges geeft Haring met hoogleraren uit verschillende vakgebieden. Want hoewel hij naast wijsbegeerte ook natuurkunde en cognitieve kunstmatige intelligentie heeft gestudeerd, is hij niet op ieder gebied inhoudelijk even sterk. „Maar wat ik wel goed kan, is uitleggen wat de relevantie van het vakgebied is voor Jan en alleman. Voor de menselijke vertaling moet je altijd iemand hebben die niet honderd procent in het vak zit.” Formules en jargon, daar doet hij niet aan. Hij vindt daarentegen wel veel dingen ‘gaaf’ of ‘superspannend’.

Soepel pratende wetenschappers

Big Science past in de trend van steeds toegankelijkere wetenschap. Zo heeft de Universiteit Leiden MOOC vanuit Amerika naar Nederland gehaald, de ‘Massive Open Online Course’. De reeks online colleges van de universiteit telt ruim 38.000 deelnemers. En vanaf september zet de Universiteit van Nederland, van Alexander Klöpping en Marten Blankesteijn, iedere dag vijftien minuten college online.

Ondertussen komen ook op tv regelmatig soepel pratende wetenschappers voorbij. En een beetje festival heeft tegenwoordig een ‘area’ waar kan worden verwonderd en geëxperimenteerd. Het LLowlab van Lowlands, de Waddenacademie tijdens Oerol en de wetenschapskubus van Qu3 op Noorderzon in Groningen, bijvoorbeeld. Er worden hele feesten georganiseerd waarbij wetenschap centraal staat, zoals het Discovery Festival of de Nacht van Kunst en Wetenschap. Muziek, kunst, bier en wetenschap gaan hand in hand.

Blijft er nog één kwestie over. Begin van de maand kondigde de VPRO aan de gehele wetenschapsredactie op te doeken. Als wetenschap - en vooral het aan de man brengen ervan - zo hip is, vanwaar dan deze bezuinigingen? Haring ziet er geen tegenstelling in. „Misschien wil men dingen niet meer via de krant lezen of op tv zien, maar kiezen ze voor andere vormen. Dat is eigenlijk niets nieuws: in de zeventiende en achttiende eeuw was wetenschap vaak een circusact. Met bliksem en elektriciteit, of de telegraafmachine; ook dat is een gebbetje uit het circus. Dat was dan leuk, dat je van de ene kant van het circus de andere kant kon bereiken.” Misschien kunnen de ontslagen wetenschapsredacteuren voor een van de festivals gaan werken, oppert Haring. „Want mensen die wetenschap vertalen voor een breed publiek, moeten ook andere vormen uitproberen.”

Big Science, 1 t/m 5 juli in LeidenElke dag: 10.00-13.00 uur: College, twee onderwerpen per dagElke dag 14.00-16.00 uur: Demonstraties en excursies naar een laboratorium en Museum BoerhaavePlaats: Science Park, LeidenToegang: 100 euro (gratis voor universitaire studenten)Meer informatie: bigscience.nu

Inschrijven: Vóór vrijdag 28 juni per e-mail: mail@bigscience.nu