Silvio gaat de cel toch niet in

Zeven jaar cel en een levenslang verbod op publieke functies Dat kreeg de Italiaanse oud-premier Berlusconi gisteren in de zaak ‘Rubygate’ Na de uitspraak barst een politieke strijd los

This picture taken with a smartphone shows Moroccan-born Karima El-Mahroug, nicknamed "Ruby the Heart Stealer" during a session of former Prime Minister Silvio Berlusconi's trial for having sex with an underage prostitute and abuse of office on May 24, 2013 at Milan's tribunal.The hearing is one of the last in a trial that began two years ago and relates to alleged crimes in 2010 when Berlusconi was still prime minister and revolves around alleged raunchy "bunga bunga" parties at his luxury residence outside Milan. AFP PHOTO / OLIVIER MORIN
This picture taken with a smartphone shows Moroccan-born Karima El-Mahroug, nicknamed "Ruby the Heart Stealer" during a session of former Prime Minister Silvio Berlusconi's trial for having sex with an underage prostitute and abuse of office on May 24, 2013 at Milan's tribunal.The hearing is one of the last in a trial that began two years ago and relates to alleged crimes in 2010 when Berlusconi was still prime minister and revolves around alleged raunchy "bunga bunga" parties at his luxury residence outside Milan. AFP PHOTO / OLIVIER MORIN AFP

Redacteur Europa

Een staatsgreep. Een surreëel vonnis met een schuldige en geen slachtoffer. Een poging om Berlusconi uit te schakelen en hem te verhinderen politiek te bedrijven.

De aanhangers van de Italiaanse mediamagnaat buitelden gistermiddag over elkaar heen om hun steun te betuigen aan hun voorman, via de microfoons van radio en tv, websites van kranten en Twitter. Zeven jaar cel en een levenslang verbod op het vervullen van publieke functies, dat was het vonnis van drie vrouwelijke rechters in Milaan in de rechtszaak die Berlusconi van alle juridische procedures tegen hem het meest vreesde: Rubygate.

‘Ruby’ is de Marokkaanse vrouw Karima el-Maroug, de naam die ze voor zichzelf had gekozen als danseres in een nachtclub in Milaan. Zij is, juridisch gezien, de sleutelfiguur in een ranzig verhaal over erotische feesten in de villa van Berlusconi, waar mannen van boven de zeventig zich vermaakten met jonge meisjes. De details die bekend zijn geworden nadat Ruby is gaan praten, hebben de reputatie van Berlusconi fors geschaad.

Die seksfeestjes – Berlusconi noemde ze ‘elegante diners’ – zijn niet verboden, al loopt er een proces tegen vrienden van Berlusconi die worden beschuldigd van het uitlokken van prostitutie. De vrouwen die naar die feestjes kwamen werden voor hun enthousiaste deelname bedankt met een maandelijkse toelage, een woning, en soms een auto en een baantje bij de tv. Maar Ruby was een probleem voor Berlusconi. Ze was nog maar zeventien jaar toen ze voor het eerst kwam ‘dansen’ in zijn villa in Arcore.

Daarom was Berlusconi gealarmeerd toen Ruby in mei 2010 was aangehouden door de politie. Een huisgenoot had haar ervan beschuldigd 3.000 euro te hebben gestolen, en ze moest mee naar het bureau. Berlusconi, die toen premier was, belde ’s avonds laat vanuit Parijs naar het politiebureau en beweerde dat Ruby een nicht was van de Egyptische president Mubarak – de onrusten op het Tahrirplein zouden pas een paar maanden later beginnen. Hij zou, om een diplomatiek incident te vermijden, een ‘ministeriële adviseur’ sturen om Ruby op te halen. Dat was Nicole Minetti, een mondhygiëniste met tv-ambities, die hij was tegengekomen toen hij aan zijn kaak gewond was geraakt nadat iemand een beeldje van de Dom van Milaan naar hem had gegooid. Minetti was degene die de vrouwen voor de feestjes regelde en ervoor zorgde dat alles vlotjes verliep.

Na een proces dat twee jaar heeft geduurd, achtte de rechtbank de twee aanklachten bewezen: ambtsmisbruik (het telefoontje) en het aanzetten van een minderjarige tot seks tegen betaling. Berlusconi en Ruby hebben overigens ontkend seks met elkaar te hebben gehad.

De drie vrouwelijke rechters die Berlusconi veroordeelden, hebben verder de processtukken overgedragen aan het Openbaar Ministerie omdat een aantal getuigen volgens hen meineed heeft gepleegd.

De advocaten van Berlusconi hebben meteen laten weten dat ze in hoger beroep zullen gaan. Het is een beproefde strategie uit de andere rechtszaken tegen de mediamagnaat: proberen de zaak te rekken, in de hoop op verjaring. In Italië wordt een straf pas effectief als de veroordeelde is uitgeprocedeerd – met veroordeelde maffiosi als uitzondering. De 76-jarige Berlusconi gaat dus niet de cel in – waarschijnlijk nooit.

De politieke gevolgen van het vonnis zijn nog onvoorspelbaar. Met veel moeite is eind april, meer dan twee maanden na de verkiezingen, in Rome een brede coalitie gevormd, links en rechts samen. Dat was meer uit noodzaak dan uit liefde. De meningsverschillen zijn groot en de coalitie is fragiel. Berlusconi zou nu het gevoel kunnen krijgen dat zijn politieke dekking onvoldoende is. Sommige medestanders vinden dat hij beter de samenwerking met links kan opzeggen en kan aansturen op nieuwe verkiezingen, in de hoop dat hij dan opnieuw premier wordt en opnieuw wetten kan aannemen om zichzelf tegen de justitie te beschermen.

Dit scenario zit echter vol onzekerheden. Denk aan de vraag hoe president Napolitano reageert op een eventuele kabinetscrisis, en of de protestpartij van Beppe Grillo dan samenwerking met links blijft afwijzen.

In de slotfase van het proces had Berlusconi al geprobeerd de persoonlijke reputatieschade te beperken. Hij heeft in een avondvullend programma op zijn eigen tv-zender verteld dat hij onschuldig vertier had gezocht na zijn scheiding – zijn tweede vrouw had hem beschuldigd van seks met minderjarigen, al ging dat toen om een meisje uit Napels. Ik heb nu weer een vaste vriendin en we zijn heel gelukkig samen, was de boodschap van Berlusconi aan zijn kijkers. Zijn nieuwe vlam is een halve eeuw jonger.

Een deel van zijn aanhangers is overtuigd. Voor later vandaag zijn grote demonstraties gepland uit protest tegen wat sommige medestanders op Twitter gisteravond ‘een Sovjet-vonnis’ noemde. Welke andere Italiaan zou hiervoor zijn veroordeeld, vroeg bijvoorbeeld twitteraar Raffaele Cattaneo zich af. De rechters keren zich tegen „de tien miljoen Italianen die zich herkennen in Berlusconi”, zei Renato Schifani, fractieleider in de Senaat. Na het vonnis begint de politieke strijd.