Patiënt hield het al voor gezien, met het Ruwaard van Putten

Het Ruwaard van Puttenziekenhuis in Spijkenisse is failliet. Schuldeisers komen hun spullen halen, patiënten reageren vrij onverschillig. „In het Dijkzigt is het veel beter dan hier.”

Foto Martin Luijendijk - Ruwaard Ziekenhuis
Foto Martin Luijendijk - Ruwaard Ziekenhuis

Een man van een jaar of vijftig praat opgewonden tegen de receptioniste: „Ik vind het heel vervelend voor u. Maar ik kom alle ampullen halen die ik aan uw ziekenhuis heb geleverd, tegen een heel lage marge. Want u gaat de rekeningen niet meer betalen, u bent failliet. Ik kom alles halen wat nog ongebruikt is. Anders ga ík failliet.”

Lichte chaos gistermiddag bij het Ruwaard van Puttenziekenhuis in Spijkenisse. Patiënten wilden weten waar ze aan toe waren, lokale leveranciers, personeel. Gisterochtend werd bekend dat het ziekenhuis failliet is. De directie kan de lonen over juni niet meer betalen, dat doet nu uitkeringsinstantie UWV. De inkomsten van het ziekenhuis waren gekelderd sinds november, toen de afdeling cardiologie werd gesloten. ’s Middags werd alweer aangekondigd dat twee Rotterdamse ziekenhuizen (op 10 tot 15 kilometer afstand) en een in Dirksland de failliete boel overnemen.

In het stadhuis van Spijkenisse zei wethouder van volksgezondheid Dirk van der Schaaf (CDA) gistermiddag dat dit „een zwarte dag voor Spijkenisse” is. Waarna hij vooral de zegeningen begon te schetsen van het nieuwe medisch centrum.

Zondag had het er volgens de wethouder nog naar uitgezien dat het ziekenhuis helemaal dicht zou gaan. Gisteren bleek dat een deel ervan door de overname behouden blijft. Het wordt een ‘buitenpoli’. Een echt ziekenhuis is het dan niet meer: de intensive care was al in mei gesloten waardoor ingewikkelde operaties er niet meer plaatsvinden. De spoedeisende hulp sluit en in het weekend zal het ziekenhuis dicht zijn.

„De basale knieoperatie kan in Spijkenisse blijven gebeuren, maar een knievervanging niet”, zei Anton Westerlaken, bestuursvoorzitter van het Maasstad Ziekenhuis in Rotterdam, dat mede het failliete ziekenhuis heeft overgenomen. Het Ruwaard van Putten staat op het eiland Voorne-Putten, ten zuiden van Rotterdam.

Patiënte H. Trooster rookt buiten een sigaretje. Ze is niet verbaasd of rouwig dat het Ruwaard failliet is. „Mijn man werd onlangs geholpen in het Dijkzigt in Rotterdam en dat was veel beter dan hier.”

Een andere patiënt, Esther, óók inwoner van Spijkenisse, vindt het wel lastig. „Ik moet voortaan naar Rotterdam voor mijn afspraken met de specialist. Met de bus.”

In 2011 leed het Ruwaard van Putten al een verlies van 5 miljoen euro op 67 miljoen euro omzet. Een jaar lang kwam er miljoenen verlies bij. Maar de ellende begon pas echt eind 2012, toen de afdeling cardiologie en haar polikliniek spoorslags moesten sluiten van de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ).

Een jaar eerder waren sterftecijfers gepubliceerd van alle ziekenhuizen over 2010. Daarbij was opgevallen dat op de afdeling cardiologie in het Ruwaard opvallend veel patiënten waren overleden – wel vijftig meer dan normaal. De directie liet er in 2012 onderzoek naar doen en lichtte uiteindelijk de Inspectie in. De afdeling moest dicht. Vervolgens zijn alle sterfgevallen binnen het ziekenhuis in de twee voorbije jaren onder de loep genomen. Die onderzoeken zijn nog niet klaar.

Patiënten wachtten er niet op. Ze weken steeds vaker uit naar andere ziekenhuizen. Ook de jonge moeder die gisteren buiten het ziekenhuis stond met haar baby. „Hij móést hier nu even worden opgenomen, maar voor de bevalling een paar maanden terug was ik al naar Rotterdam gegaan.”

De inkomsten van het ziekenhuis vielen tegen, de schulden liepen op. Die bedragen inmiddels 15 miljoen euro, exclusief de hypothecaire leningen op ziekenhuisgebouwen.

Vroeger zou de overheid zijn bijgesprongen, maar sinds in 2006 de marktwerking in de zorg is ingevoerd, moeten ziekenhuizen zichzelf redden. Ze moeten efficiënt werken en inkopen, patiënten zien te trekken en vasthouden én goede deals sluiten met zorgverzekeraars. Het imago van het ziekenhuis is om die reden belangrijk.

De grote zorgverzekeraars CZ en VGZ, bij wie de meeste bezoekers van het Ruwaard verzekerd zijn, zagen het bankroet aankomen en hebben maatregelen getroffen. Een woordvoerder van CZ: „We zitten al sinds november 2012 met elkaar aan tafel.” Opzet van het overleg was de continuïteit van de zorg te waarborgen, welk scenario er ook zou uitkomen.

Directeur Gerrit-Jan van Zoelen van het Ruwaard noemde de doorstart „al met al een positieve uitslag voor de regio en de patiënten”. Hij sprak van „een omweg met plussen en minnen”. Als voordeel ziet hij dat patiënten kunnen blijven komen. Een nadeel is dat medewerkers hun baan verliezen. Iedereen krijgt ontslag, maar de meesten kunnen terugkomen. Ook blijven er crediteuren met schulden achter. De precieze omvang van die schade moeten de curatoren, die al begin deze maand door de rechtbank werden aangesteld, nog becijferen.