Opinie

Dit is een artikel uit het NRC-archief De artikelen in het archief zijn met behulp van geautomatiseerde technieken voorzien van metadata die de inhoud beschrijven. De resultaten van deze technieken zijn niet altijd correct, we werken aan verbetering. Meer informatie.

Duurzaamheid

En nu aan het werk

Het hoge woord is eruit. President Obama heeft de klimaatplannen voor zijn tweede termijn gepubliceerd. De verwachtingen waren hooggespannen. Hoe kon het ook anders, nadat de president in zijn eerste termijn al had laten weten de zeespiegelstijging, droogte, kusterosie, overstromingen en bosbranden te willen aanpakken. Een belofte die hij aan het begin van zijn tweede termijn nog eens stevig herhaalde (al was het maar omdat er die eerste jaren weinig van terecht is gekomen).

‘We zullen reageren op de bedreiging van klimaatverandering, wetend dat we als we falen onze kinderen en toekomstige generaties verraden’, zei Obama in zijn tweede inaugurele rede. ‘Misschien dat sommigen het overweldigende oordeel van de wetenschap nog steeds ontkennen, maar niemand kan de verwoestende gevolgen vermijden van razende bosbranden, verlammende droogtes en sterkere stormen.’

In Berlijn vorige week herhaalde de president zijn boodschap:

‘Peace with justice means refusing to condemn our children to a harsher, less hospitable planet. The effort to slow climate change requires bold action. And on this, Germany and Europe have led.
In the United States, we have recently doubled our renewable energy from clean sources like wind and solar power. We’re doubling fuel efficiency on our cars. Our dangerous carbon emissions have come down. But we know we have to do more – and we will do more.
With a global middle class consuming more energy every day, this must now be an effort of all nations, not just some. For the grim alternative affects all nations — more severe storms, more famine and floods, new waves of refugees, coastlines that vanish, oceans that rise. This is the future we must avert. This is the global threat of our time. And for the sake of future generations, our generation must move toward a global compact to confront a changing climate before it is too late. That is our job. That is our task. We have to get to work.’

Wat Obama wil, was de afgelopen weken al zorgvuldig uitgelekt. Vooral het belangrijkste en meest controversiële element: nadat de president in april vorig jaar milieurichtlijnen voor nieuwe kolencentrales verscherpte (een maatregel waartegen nog een groot aantal juridische procedures lopen), wil hij nu ook bestaande kolencentrales aan banden leggen (een nieuw gevecht in de rechtszaal wacht).

John Broder berichtte er uitgebreid over in The New York Times. Hij liet onder anderen Heather Zichal aan het woord, Obama’s coördinator voor klimaat en energie. Zij zei dat de president het dit keer heel serieus meent. Dat klimaatbeleid een heus thema van zijn tweede termijn wordt, omdat Obama dat beschouwt als een ‘legacy issue’ – een onderwerp voor de geschiedenisboeken.

The President’s Climate Action Plan (de link  met dank aan WUWT, waar natuurlijk ook de gebruikelijke debunking van het klimaatplan te lezen valt) ziet er – in ieder geval op papier – indrukwekkend uit. En zoals verwacht is zijn belangrijkste doel: een einde maken aan de situatie waarin er op federaal niveau geen regels zijn voor elektriciteitscentrales (lees: kolencentrales). Zij kunnen net zoveel kooldioxide de atmosfeer inpompen als ze willen. Het Environment Protection Agency krijgt daarom de opdracht om regels te maken voor CO2-uitstoot.

De reacties van Obama’s tegenstanders op dit voorstel waren al even voorspelbaar als het plan zelf: John Boehner, de Republikeinse voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, sprak via zijn woordvoerder, van een plan dat ‘beperkingen oplegt aan goedkope energie, consumenten op kosten jaagt en goedbetaalde banen vernietigt’. Senator Mitch McConnell, een partijgenoot van Boehner, noemde Obama’s plan een ‘oorlog tegen banen’. Hier, hier en hier nog meer reacties.

Obama doet nog meer voorstellen. Zo wil hij dat grote vrachtwagens, bussen en andere vervuilende auto’s na 2018 (er liggen al afspraken voor 2014-2018) onderworpen worden aan nog strengere richtlijnen voor uitstoot van broeikasgassen – met als resultaat, volgens het plan, dat de gemiddelde bestuurder zo’n 8.000 dollar aan rijkosten bespaart gedurende de levenscyclus van de auto.

Een derde grote post om de uitstoot van CO2 te reduceren is energiebesparing, vooral in de bouw van woningen en andere gebouwen. De Amerikaanse regering wil het energieverbruik in gebouwen in 2020 met 20 procent hebben gereduceerd. Daarnaast zijn er allerlei kleiner maatregelen: het aanpakken van de uitstoot van methaan, het zoeken naar alternatieven voor het gebruik van vervuilende koelvloeistoffen en het beschermen van bossen. Financiering van klimaatonderzoek en het ‘vertalen’ van het onderzoek naar praktische oplossingen behoort ook tot Obama’s palet.

Een tweede, minder controversieel thema in Obama’s plannen is de aanpassing aan klimaatverandering. Hij wil de VS weerbaarder maken tegen stormen, droogte, overstromingen en bosbranden. Daar kan niemand tegen zijn.

Interessant is het gedeelte over de positie van de VS in de internationale klimaatonderhandelingen. Wie het debat niet heeft gevolgd, zou zomaar de indruk kunnen krijgen dat de VS de grote wegbereider is voor een nieuw klimaatverdrag (in werkelijkheid suggereerde een van de Amerikaanse onderhandelaars laatst nog dat ieder land misschien maar het beste op eigen houtje kan maatregelen kan nemen, zonder te streven naar een internationaal akkoord).

En tenslotte zwijgt het plan over een van de meest omstreden plannen in Noord-Amerika: de aanleg van de Keystone XL pijpleiding, die de olie uit de Canadese teerzanden (volgens milieugroepen een van de meest smerige vormen van fossiele brandstoffen) voor raffinage naar de Amerikaanse westkust moet vervoeren. Als Obama, waar het naar uitziet, die pijpleiding later dit jaar goedkeurt, zijn volgens veel van zijn critici alle klimaatplannen voor niks geweest.

21.07 uur: Obama blijkt toch een enkel zinnetje te hebben gewijd aan Keystone. Hij zegt toe de omstreden pijpleiding alleen te accepteren als het klimaat er niet door wordt geschaad. Ben benieuwd hoe hij zich daar nog uit gaat redden.

Paul Luttikhuis
Blogger

Paul Luttikhuis

Buitenlandredacteur Paul Luttikhuis volgt op dit blog nieuws over klimaatverandering. Hij schrijft over sociale en economische gevolgen, over manieren waarop landen zich daarop voorbereiden, over nieuwe wetenschappelijke inzichten en over de onderhandelingen na ‘Parijs’. Regelmatig zullen gastauteurs hun licht laten schijnen op deze thema’s.