Bunga-bunga gaat rechter te ver

De Italiaanse oud-premier Berlusconi is gisteren tot zeven jaar veroordeeld. Dit vonnis vergroot de politieke onzekerheid.

This picture taken with a smartphone shows Moroccan-born Karima El-Mahroug, nicknamed "Ruby the Heart Stealer" (L), during a session of former Prime Minister Silvio Berlusconi's trial for having sex with an underage prostitute and abuse of office on May 24, 2013 at Milan's tribunal.The hearing is one of the last in a trial that began two years ago and relates to alleged crimes in 2010 when Berlusconi was still prime minister and revolves around alleged raunchy "bunga bunga" parties at his luxury residence outside Milan. AFP PHOTO / OLIVIER MORIN BEST QUALITY AVAILABLE
This picture taken with a smartphone shows Moroccan-born Karima El-Mahroug, nicknamed "Ruby the Heart Stealer" (L), during a session of former Prime Minister Silvio Berlusconi's trial for having sex with an underage prostitute and abuse of office on May 24, 2013 at Milan's tribunal.The hearing is one of the last in a trial that began two years ago and relates to alleged crimes in 2010 when Berlusconi was still prime minister and revolves around alleged raunchy "bunga bunga" parties at his luxury residence outside Milan. AFP PHOTO / OLIVIER MORIN BEST QUALITY AVAILABLE AFP

Zijn aanhangers zien het als een staatsgreep door de rechterlijke macht, een poging om Berlusconi politiek uit te schakelen. Tegenstanders zeggen dat dit het demasqué is van een mediamagnaat zonder scrupules en moraal die de politiek heeft verziekt. En wat neutralere commentatoren schrijven: „Niets zal meer hetzelfde zijn” (de financiële krant Il Sole 24 Ore) en „Dit is het einde van het politieke avontuur” van Berlusconi (La Stampa).

De veroordeling van oud-pemier Berlusconi is een hard vonnis: een jaar meer dan de openbare aanklager had geëist, een levenslang verbod op openbare functies, en de suggestie aan het openbare ministerie om uit te zoeken of 32 getuigen pro Berlusconi meineed hebben gepleegd. Op Facebook noemt Berlusconi zijn straf „ongelooflijk, van een gewelddadigheid die ik nooit eerder heb gezien of gehoord.”

1 Waarvoor is Berlusconi veroordeeld?

Ambtsmisbruik is juridisch gezien het zwaarste vergrijp. Maar de meeste media-aandacht ging naar de tweede aanklacht: het aanzetten tot prostitutie van een minderjarige. Hij hoeft overigens niet meteen de cel in: Berlusconi gaat in beroep en een straf wordt pas definitief als een verdachte is uitgeprocedeerd. Op de achtergrond in deze zaak spelen de erotische avonden in Berlusconi’s villa in Arcore, bij Milaan, waar mannen van boven de zeventig zich vermaakten met jonge vrouwen. De details hiervan zijn breed uitgemeten: vrouwen verkleedden zich als non, als beroemde voetballers, of zelfs als de openbare aanklager in het proces, compleet met rode pruik, en voerden dan een striptease uit. De vrouwen kregen een maandelijkse toelage, een woning, soms een auto en een baantje bij de tv. In een ander proces worden vrienden van Berlusconi beschuldigd van het aanzetten tot prostitutie. In Berlusconi’s proces draaide het vooral om een minderjarig meisje: Ruby.

2 Waarom is Ruby fataal geworden voor Berlusconi?

‘Ruby’ is de Marokkaanse Karima el-Mahroug, danseres in een nachtclub in Milaan. Zij was door een boezemvriend van Berlusconi ‘ontdekt’ in Sicilië en gestimuleerd naar Milaan te komen, en later om te komen ‘dansen’ op wat Berlusconi steeds heeft omschreven als „elegante diners”. Ruby was toen zeventien jaar. Daarom was Berlusconi gealarmeerd toen zij in mei 2010 was aangehouden door de politie. Een huisgenoot zei dat ze drieduizend euro had gestolen, en ze moest mee naar het bureau. Berlusconi, toen premier, belde tegen middernacht vanuit Parijs naar het politiebureau en beweerde dat Ruby een nicht was van de Egyptische president Mubarak – de onrust op het Tahrirplein zou een paar maanden later beginnen. Hij zou, om een diplomatiek incident te vermijden, een ‘ministeriële adviseur’ sturen om Ruby op te halen. Dat was Nicole Minetti, een mondhygiëniste met tv-ambities die hij was tegengekomen toen hij aan zijn kaak gewond was geraakt nadat iemand een beeldje naar hem had gegooid. Minetti regelde de vrouwen voor de feestjes en zorgde ervoor dat alles vlotjes verliep. Ruby kwam een paar weken later weer in aanraking met de politie, wegens slaande ruzie met een huisgenoot, en daardoor kwam gaandeweg het verhaal over de seksfeestjes aan het licht. Zowel Ruby als Berlusconi ontkennen dat ze seks met elkaar hebben gehad. De openbare aanklager stelde dat de twee tussen 14 februari en 2 mei 2010 zeker dertien seksueel getinte ontmoetingen hebben gehad. De advocaten van Berlusconi hebben gezegd dat hij dacht dat ze een jaar of 23 was en dat ze echt een nicht van Mubarak was.

3 Waarom was Berlusconi juist voor dit proces zo beducht?

Dit is de eerste keer dat zijn persoonlijke gedrag in de rechtszaal tegen het licht wordt gehouden. Eerdere rechtszaken gingen over financiële fraude, belastingontduiking en omkoping van rechters. Berlusconi was wel eerder in opspraak geraakt wegens vrouwen. Zijn tweede vrouw eiste in 2009 publiekelijk een scheiding wegens zijn ‘ziekelijke’ gedrag en de manier waarop hij zich als ‘een sultan’ omringde met jonge vrouwen. De ranzige details over de erotische ‘bunga-bunga’ avondjes hebben Berlusconi’s imago fors geschaad. In de slotfase van het proces had hij al geprobeerd de reputatieschade te beperken. Hij heeft in een avondvullend programma op zijn eigen tv-zender verteld dat hij onschuldig vertier had gezocht na zijn scheiding. Ik heb nu weer een vaste vriendin en we zijn heel gelukkig samen, was de boodschap van Berlusconi aan zijn kijkers. Zijn nieuwe vlam is een halve eeuw jonger.

4 Waarom is deze veroordeling belangrijk voor de politiek?

Eind april, ruim twee maanden na de verkiezingen, is een brede coalitie gevormd, waarin links en rechts zitten. Dat was meer uit noodzaak dan uit liefde. De meningsverschillen zijn groot en de coalitie is fragiel. Berlusconi zou nu het gevoel kunnen krijgen dat zijn politieke dekking onvoldoende is. Sommige medestanders vinden dat hij beter de samenwerking met links kan opzeggen en kan aansturen op nieuwe verkiezingen, in de hoop dat hij dan opnieuw premier wordt en opnieuw wetten kan aannemen om zichzelf tegen de justitie te beschermen, zoals hij in het verleden heeft gedaan. Dit scenario zit echter vol onzekerheden. Denk aan de vraag hoe president Napolitano reageert op een eventuele kabinetscrisis, en of de protestpartij van Beppe Grillo dan samenwerking met links blijft afwijzen. Bovendien zien sommige commentatoren in de veroordeling van gisteren een definitief einde van de politieke rol van Berlusconi – iets waar de vele steunbetuigingen op Twitter vooralsnog niet op wijzen.

5 Wat zijn de andere lopende zaken tegen Berlusconi?

Morgen speelt het beroep tegen een vonnis waarin zijn bedrijf een schadevergoeding van 560 miljoen moet betalen omdat hij rechters heeft omgekocht in een overnamestrijd rondom de uitgeverij Mondadori. Donderdag is een hoorzitting in Napels over de beschuldiging dat hij senatoren heeft omgekocht. Er loopt een cassatiezaak tegen een veroordeling tot vier jaar wegens belastingfraude. Hij gaat mogelijk in beroep tegen een veroordeling wegens het lekken van vertrouwelijke juridische informatie. En dan is er nog het hoger beroep in zijn echtscheidingszaak, waarin Berlusconi in eerste instantie is veroordeeld tot drie miljoen euro alimentatie per maand.