Verticale stad in slapende toren

Dit weekend staat in het teken van de nationale Dag van de Architectuur Dus wordt de Rotterdamse Hofpoort 24 uur lang omgetoverd tot ‘verticale stad’ En in Utrecht is zelfs in de troosteloze bouwput rond Hoog Catharijne wat te beleven

Medewerker architectuur

In de lift van de Rotterdamse Hofpoort, het voormalige Shell-kantoor dat in 1976 aan het Hofplein verrees, kun je uit 24 verdiepingen kiezen. Bij slechts vier daarvan staan bedrijfsnamen vermeld. Sinds het vertrek van Shell in 2007 staat deze reus in het hart van de stad nagenoeg leeg.

Maar dat gaat vanaf vanmiddag vijf uur veranderen: dan worden de 15.000 vierkante meter in de slapende toren omgetoverd tot een ‘verticale stad’ waar het leven 24 uur doorgaat. Met onder meer een camping, een voetbalveld, een rollerdisco, een restaurant, een winkel, een tijdelijke dependance van het Museum Boijmans en van het Nieuwe Instituut, een podium voor theatergezelschap Wunderbaum en een bioscoopzaal voor het Architectuur Film Festival Rotterdam.

‘24Hofpoort’ is onderdeel van de jaarlijkse Dag van de Architectuur (of beter gezegd: weekend). Het architectenduo Kristian Koreman en Elma van Boxel en het bureau ZUS hebben die gelegenheid samen met Rotterdam ArchiGuides en AIR (Architectuur instituut Rotterdam) aangegrepen om te laten zien wat er zoal mogelijk is met een leeg kantoorgebouw. Het is een van honderden in Nederland, waar bij elkaar ruim zeven miljoen vierkante meter aan kantoorruimte staat te verkommeren.

ZUS is al een paar jaar bezig aan de overkant, aan de Schiekade, om nieuw leven in het Schieblok te blazen, een kantoorgebouw dat op de nominatie stond te worden gesloopt. Ze hebben er een Rotterdamse hotspot van weten te maken, met werkruimte, winkel, daktuin, biergarten en de ‘Luchtsingel’, een luchtbrug van geel geschilderd hout waarmee het gebouw voor het eerst met zijn omgeving is verbonden. Deze reanimatie heeft ze een aantal prijzen opgeleverd, en een nominatie voor de Gouden Piramide, de rijksprijs voor opdrachtgevers.

Een camping? Hoe sla je je haringen in die betonnen vloer? „Binnen staat er geen wind, je hebt geen haringen nodig!”, lacht Elisabeth Boersma van Plan B, initiatiefnemer van de camping op de 11e verdieping. „Het zijn losse koepeltentjes. Bovendien mag er van de brandweer uiteindelijk niemand blijven slapen. Maar we gaan wel rond het tv-kampvuur zitten en de zon boven de skyline van Rotterdam zien opkomen.”

Plan B zit ook achter het restaurant op de 24ste etage en de winkel op de 10de. „Het RESTaurant nodigt elke maand een andere chef uit op een andere locatie, altijd een keuken die niet wordt gebruikt”, zegt Boersma. „We gebruiken eten dat anders zou worden weggegooid en krijgen ondersteuning van jongeren die via de stichting En Route worden omgeschoold.”

De winkel wordt als tegenhanger van de webshop ‘reality shop Enter’ genoemd en zal werk verkopen van vierentwintig jonge Rotterdamse ontwerpers. Boersma: „Dat wordt shoppen op hoog niveau in de Hofpoort.”

Duitse bedrijven

Eén van de verdiepingen van het lege kantorenpand wordt zelfs voor 24 uur weer… een kantoor. De bloggers van Vers Beton (‘online tijdschrift voor de harddenkende Rotterdammer’) gaan hun virtuele werkomgeving nu eens 24 uur lang inruilen voor een fysieke redactie, de Nieuwsverdieping. Blogger Eeva Liukku: „Natuurlijk gaan we bloggen over wat hier tijdens deze 24 uur gebeurt. We houden er ook een openbare redactievergadering en een vrijmibo, een vrijdagmiddagborrel.”

Elma van Boxel: „Wij willen niet alleen de gemeente Rotterdam, maar ook beleggers mobiliseren om actief mee te werken aan nieuw gebruik van deze gebouwen. Veel Nederlandse kantoren, zoals ook Hofpoort, zijn eigendom van Duitse bedrijven. Dat is slecht voor de stad, maar voor hen en hun duizenden aandeelhouders is er nu geen aansporing om nieuwe, ongewisse oplossingen uit te proberen. Sterker nog, het is voor hen in crisistijd fiscaal voordeliger om de boel leeg te laten staan.” Van Boxel en Koreman waren dan ook aangenaam verrast toen eigenaar Axa hier toestemming voor gaf.

Leidt deze manifestatie naar een permanente oplossing voor de leegstand? „Nee”, zegt zij onomwonden. „Maar we laten hier wel mee zien dat er heel veel mogelijk is met al die leegstaande kantoren.”

Kijk voor meer informatie op: www.24hofpoort.nl, www.dagvandearchitectuur.nl, www.versbeton.nl, www.zus.cc