Vechten voor plek op Europalijst

Er zijn nog elf maanden te gaan, maar partijen bereiden zich nu al voor op de Europese verkiezingen. De VVD is er het verst mee.

VVD-Europarlementariër Hans van Baalen is er helemaal klaar voor: bij de verkiezingen voor het Europees Parlement, volgend voorjaar, is hij de lijsttrekker en hij heeft nu al zin in een fel debat met de PVV. Want vooral daar wil hij kiezers wegtrekken.

Geen andere partij is al zo ver als de VVD. Bij PvdA, PVV en GroenLinks is er tot nu toe niemand die zich publiekelijk kandidaat heeft gesteld als lijsttrekker. Bij de meeste andere partijen zijn er al wel kandidaten, maar ook anderen kunnen zich nog aanmelden.

Je zou kunnen zeggen: tijd genoeg, de verkiezingen zijn pas op 22 mei 2014. Maar in de Europese wandelgangen en werkkamers is het interne gevecht om de plek op de lijst begonnen en in Den Haag doen de partijgenoten mee. De NOS had het nieuws dat alle drie de PvdA-Europarlementariërs worden vervangen, omdat ze te weinig zichtbaar zijn. De partijtop zou dat al aan hen duidelijk hebben gemaakt.

„Klopt niet”, zegt PvdA-Europarlementariër Thijs Berman. „Zulke gesprekken zijn er nog helemaal niet geweest.” Wel was PvdA-voorzitter Hans Spekman in Brussel op bezoek, maar volgens Berman niet om het over hun politieke toekomst te hebben. „We hebben gepraat over onze inzet en aanpak bij de verkiezingen. Hans heeft ook gezegd dat we meer lawaai moeten maken over de Europese ambtenarensalarissen.”

Berman wil zelf nog niet zeggen of hij Europarlementariër wil blijven. In zijn partij denkt oud-minister Jo Ritzen erover na of hij kandidaat-lijsttrekker wil zijn.

In de politiek duren een paar dagen soms heel lang, maar soms is zelfs een jaar voor politici kort. Sophie in ’t Veld van D66 zei al in januari dat ze voor de derde keer lijsttrekker wilde worden. Als de andere twee D66-Europarlementariërs die ambitie misschien ook hadden, dan zal nu niemand dat nog horen.

Bij het CDA heeft Wim van de Camp, leider van de CDA-delegatie, dat geluk niet. Hij kwam ook snel met zijn kandidatuur, maar daarna meldden zijn collega’s Esther de Lange en Lambert van Nistelrooij zich ook. Landelijk zijn zij veel minder bekend dan Van de Camp, maar ze zijn zeker niet kansloos in het CDA-lijsttrekkersreferendum. De Lange is 38 en vrouw, Van de Camp is bijna 60. Van Nistelrooij is ook 60, maar hij heeft veel aanhangers in Brabant. „Lastig voor Wim”, zegt een Europarlementariër van een andere partij. „Hij leidt een delegatie die zichzelf een jaar lang de tent uit vecht.”

Zelf zegt Van de Camp dat het referendum bedoeld is „om de partij als geheel een stapje vooruit te brengen”, niet om „rollebollend over straat het CDA te beschadigen”.

Bij GroenLinks wordt ervan uitgegaan dat Europarlementariër Bas Eickhout lijsttrekker wil worden, maar zijn collega Marije Cornelissen mogelijk ook. Bij SP, ChristenUnie en SGP hebben de zittende Europarlementariërs aan hun partijbestuur laten weten dat ze graag doorgaan. De PVV wil niets over kandidaten zeggen.