Prozaïsche spam als plafondpoëzie

Niels Post: On Spam, Lectori Salutem. T/m 7 juli in Het Plafond, Gedempte Zalmhaven 761, Rotterdam.

Het gebeurt als je maar lang genoeg naar boven kijkt, vertelt Guus Vreeburg in zijn huiskamergalerie. Dan krijgen je hersenen een signaal dat daar blijkbaar iets belangrijks aan de hand is. Je vergeet de horizon, verliest je oriëntatie op de rest van de omgeving, weet niet meer waar links of rechts is. Je wordt, kortom, een beetje zweverig.

Op dat bedrieglijke evenwichtsverlies lijkt zijn galerie in het statige Rotterdamse Scheepvaartkwartier te zijn ingericht: plafond, vloer en muren, alles is van ongeverfd grijs beton. Niet voor niets heet deze ruimte Het Plafond; alle exposanten krijgen één voorwaarde opgelegd: het kunstwerk moet aan het plafond te zien zijn.

Daar hangt nu een installatie van Niels Post, een kunstenaar die ooit, net om de hoek, een brievenbus aan de Erasmusbrug hing. Tegenwoordig werkt hij vooral met tekst. Uit triplex zaagt hij letters die hij op muren plakt of nu aan vijftien motortjes laat ronddraaien aan het plafond. De tentoonstelling past in een galerieroute van Poetry International, al lijkt poëzie te veel eer voor dit prozaïsche kunstwerk. Post haalde de vijftien teksten uit e-mailverkeer, spam, maar houdt netjes de vaak beloofde viagra en hot girls buiten beeld. De woorden ‘Dear Beneficiary’ en ‘Dear lucky winner’ draaien er rond. Nigeriaanse prinsen en andere zwendelpraktijken kun je erbij bedenken. Het is de perfecte installatie voor een huiskamergalerie, waar immers ook de buitenwereld altijd maar je privéhuis binnendringt.

Daarbij heeft dit huis een voordeel: de atelierwoning, ooit bedoeld als winkelpand, leent zich voor etalageprojecten. Ze zijn goed zichtbaar vanaf de straat, de deur hoeft dus niet open. Vanaf de straat gezien duizelt Posts installatie minder maar oogt wel meer streetwise: tussen de spiegelingen van het verkeer vormen deze opdringerige e-mailreferenties een schouwspel dat gaat over aandacht trekken – opvallen is een noodzaak in deze informatiewereld, voor spammers zowel als voor kunstenaars.