Waarom ik een letter heb laten tatoeëren

Een tatoeage voor de mensenrechten Dat is het project Human Rights Tattoo van kunstenaarscollectief Tilburg Cowboys Alle 6.773 letters uit de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens op net zoveel mensen

Hoewel Nederland met gevechtstroepen uitrukt, is Mali géén vechtmissie, benadrukten de ministers.
Hoewel Nederland met gevechtstroepen uitrukt, is Mali géén vechtmissie, benadrukten de ministers. Foto AFP

Sinds zondag ben ik ambassadeur voor de mensenrechten. Het bewijs: een tatoeage van de letter ‘E’ op mijn linkerpols. Deed het pijn? Nee. Waarom daar? Zodat anderen hem kunnen zien. Mijn taak als ambassadeur is om uit te dragen hoe belangrijk mensenrechten zijn.

Ik ben niet de enige ambassadeur. Het afgelopen jaar hebben 586 mensen een letter laten tatoeëren voor Human Rights Tattoo, een project van het kunstenaarscollectief Tilburg Cowboys en Festival Mundial. Het doel is om de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens te tatoeëren: 6.773 letters op even zoveel mensen.

Afgelopen zondag lieten 48 mensen een tatoeage zetten in het kantoor van Amnesty International in Amsterdam. De belangstelling was enorm. De tatoeagedag begon om elf uur ’s ochtends en om half negen stond er al een rij op de Keizersgracht. Mensen uit binnen- en buitenland, jong en oud, keurig en stoer. Velen keerden zonder tatoeage terug naar huis, want de twee tatoeëerders konden in een dag maar zo’n vijftig letters zetten.

Ik was dus één van de gelukkigen. Nu denk je wellicht: waarom zou je een stuk van je huid opofferen voor een kunstproject? Je kunt niet eens de letter kiezen. Alleen de plek en de stijl.

De Universele Verklaring van de Rechten van de Mens is een bijzonder document. Bijna iedereen heeft er wel eens van gehoord, maar weinig mensen weten wat er precies in staat. Dit project is de perfecte manier om die letters tot leven te wekken. Letterlijk en figuurlijk.

De verklaring is op 10 december 1948 aangenomen door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. Hierin zijn de belangrijkste burgerlijke, politieke, economische, sociale en culturele rechten vastgelegd. Het recht om voor je mening uit te komen, het recht op werk, op eten en op een dak boven je hoofd.

De tekst is niet bindend, maar is desondanks uitgegroeid tot dé internationale maatstaf voor mensenrechten. Het vormt de basis van de internationale rechtsorde. Het wordt gebruikt om de gruweldaden van het Syrische regime en de rebellen in de burgeroorlog te veroordelen. Het wordt ook gebruikt om Nederland op de vingers te tikken omdat het jaarlijks duizenden immigranten zonder papieren maandenlang opsluit.

De verklaring vormt dus ook een belangrijke grondslag van mijn werk als buitenlandredacteur. Ik schrijf over Afrika, een continent waar de mensenrechten op grote schaal worden geschonden, en over het Internationaal Strafhof, dat de grootste schenders vervolgt. Ik zie de verklaring als een soort anker in een tijd van morele mist, nu de grote ideologieën hun zeggingskracht zijn kwijtgeraakt – ook al zijn sommige rechten soms met elkaar in tegenspraak.

En de ‘E’ op mijn pols, dat is de E uit life, van artikel 3: „Everyone has the right to life, liberty and security of person.” Of in de Nederlandse vertaling: een ieder heeft het recht op leven, vrijheid en onschendbaarheid van zijn persoon.