Kansloos Blauwgroen

Een Nederlandse parlementariër die de vrede tussen Israël en de Palestijnen weet te bewerkstelligen? Het zou een wonderbaarlijke ontwikkeling zijn geweest in de geschiedenis van dit conflict in het Midden-Oosten. Het is er ook niet van gekomen. De geheime missie van het Kamerlid Ten Broeke, deze week onthuld, is vorig jaar op niets uitgelopen.

De buitenlandwoordvoerder van de VVD-fractie voerde gesprekken met de Israëlische premier Netanyahu en de Palestijnse president Abbas teneinde de weer eens volledig vastgelopen vredesgesprekken vlot te trekken. Hij deed dat in nauw overleg met zijn partijgenoot, de toenmalige minister van Buitenlandse zaken Rosenthal, die het imago had uitgesproken pro-Israël te zijn – het enige land dat werd genoemd in het regeerakkoord van het kabinet-Rutte I.

Het was in een periode waarin de Amerikaanse regering zich passief opstelde in het Israëlisch-Palestijnse conflict. Maar ‘operatie Blauwgroen’, zoals de codenaam voor de gesprekken luidde, liep op niets uit. Zoals te verwachten viel.

Vooropgesteld: elk initiatief om de Palestijnen en de Israëliërs om de tafel te krijgen, verdient in principe steun. Maar het is zeer de vraag of het kleine Nederland daartoe werkelijk bij machte is. Hier lijkt eerder sprake van zelfoverschatting. Logischer is het om zulke pogingen in het verband van de Europese Unie te doen, en zelfs dan is de kans op succes niet groot.

Slechts één land kan wellicht effectieve druk op met name Israël uitoefenen, en dat zijn de Verenigde Staten. De tweede regering-Obama heeft inmiddels het initiatief van Nederland overgenomen – als dit al zo genoemd kan worden.

Minister Kerry van Buitenlandse Zaken bezocht recentelijk zowel Israël als de bezette Palestijnse gebieden. Zijn voorbeeld werd deze week gevolgd door zijn Nederlandse ambtgenoot, de PvdA’er Timmermans. Hij meldde op Facebook zowel tegen Netanyahu als Abbas te hebben gezegd dat het initiatief van Kerry „weleens een unieke kans zou kunnen zijn op hervatting van de vredesonderhandelingen”. Laten ze die lopen, dan „zou de zaak weer jaren stil kunnen liggen”.

Hopelijk luisteren de leiders naar Timmermans. Maar ook die kans is klein. Steeds meer Israëlische politici geven openlijk toe dat een twee-statenoplossing niet tot de opties behoort voor Israël, de publieke retoriek van premier Netanyahu daarover ten spijt. Minister Bennet van Economische Zaken sprak van een „doodlopende weg”. Hij ontkende zelfs dat er van een bezetting van de Palestijnse gebieden sprake is: Israëliërs kunnen hun eigen land toch niet bezetten?

Laten we minister Kerry dus maar sterkte wensen.