Wie gaat er straks Messi dekken? Nog één jaar om het te leren

Jong Oranje strandde op het jeugd-EK in de halve finale, met een talentvol elftal vol eredivisionisten. Ervaring in de Europese top hebben ze nog niet.

Lewis Holtby. Alan Dzagoev. Isco. David de Gea. Marco Verratti. Fabio Borini. De tour van Jong Oranje op het EK voor spelers onder de 21 leidde langs diverse voetballers die op jonge leeftijd reeds sterren zijn. Alle Nederlandse veldspelers hebben al hun debuut gemaakt voor het echte Oranje, en voor hen ligt het sterrendom ook voor het grijpen. Stap 1 daartoe: de EK-titel. Stap 2: een droomtransfer.

Stap 1 is alvast niet gemaakt. Via Duitsland, Rusland en Spanje eindigde het EK voor Jong Oranje in de halve finale met een, in de woorden van coach Cor Pot, „luizige” 1-0 nederlaag tegen Jong Italië. Nederland verscheen in Israël met de beste spelers die het heeft van na 1 januari 1990, maar faalde in de missie om ten minste de finale te halen. Pot nam zelf de verantwoordelijkheid en complimenteerde zijn jongens onder meer omdat zij „heel bewust” met hun carrière bezig zijn. Het woord ‘transfer’ had hij in de voorbije weken niet eenmaal gehoord.

Alleen rond Marco van Ginkel was het onrustig: Vitesse en Chelsea zouden al akkoord zijn. Het is hoog tijd, want waar is het Nederlandse supertalent dat al rond zijn twintigste in de internationale top speelt? De Duitser Holtby (22) speelt bij Tottenham Hotspur, de Italiaan Verratti (21) ging voor veel geld naar Paris Saint Germain. De Spanjaard De Gea (22) is al twee seizoenen de eerste doelman van Manchester United en hij heeft teamgenoten die geregeld spelen bij top- en subtopclubs in de Primera División. Betere voorbeelden zijn er ook, maar Jong Duitsland en Jong Engeland deden het op het EK rustig aan door hun beste spelers thuis te laten.

En Nederland, met al die A-internationals? Duitse middenmoot (Luuk de Jong), Portugese top (Ola John). Verder: Hollands glorie uit de eigen eredivisie.

Zo gaat Louis van Gaal een WK tegemoet met een selectie waarvan mogelijk alleen Arjen Robben en Robin van Persie in de wereldtop spelen. De bondscoach, zaterdagavond toeschouwer in het Ha Moshava-stadion in Petach Tikva, vindt dat zelf geen probleem: spelers die een transfer naar het buitenland overwegen, krijgen van hem doorgaans een negatief advies. Spelen in de eredivisie is belangrijker dan invalbeurten op een hoger niveau, vindt hij.

Van Gaal laat bovendien geen gelegenheid onbenut om de kracht van de eredivisie te roemen. RKC is niet veel minder dan Aston Villa, zegt hij dan bijvoorbeeld. En hij voegt de daad bij het woord door de geregeld spelende reservebacks van Manchester United (Alexander Büttner) en Paris Saint-Germain (Gregory van der Wiel) links te laten liggen.

Blijft de vraag: wie treedt er in de voetsporen van Van Persie, Robben, Wesley Sneijder en Rafael van der Vaart? Twee of drie van deze ‘grote vier’ – die op het WK in Brazilië de dertig gepasseerd zijn – zullen volgend jaar nog wel in de basisploeg staan. Maar wie omringen deze vedetten straks? Zoals het er nu naar uitziet: antihelden Kenneth Vermeer (doelman) en rechtsback Daryl Janmaat, aangevuld met de jongemannen die de afgelopen anderhalve week in Israël grote moeite hadden met een gemankeerd Duits elftal en zichzelf tegen Italië tekortdeden door een gebrek aan effectiviteit.

Is dat zorgelijk? Ja. Eén jaar voordat het WK begint, is het niet prettig te constateren hoe centrale verdediger Stefan de Vrij een inzinking heeft in de tweede helft tegen Jong Duitsland. Collega-stopper Bruno Martins Indi had zijn slippertje in de tweede groepswedstrijd, maar gelukkig konden de tien Russen niet meer dan een aansluitingstreffer maken. Als dit duo bij Feyenoord blijft, wat kunnen De Vrij en Martins Indi dan in één seizoen nog leren over het dekken van Lionel Messi, Neymar, Zlatan Ibrahimovic?

Opvallend is de geringe inbreng van Ajacieden in de nieuwe generatie. Ajax is al twee seizoenen de enige Nederlandse vertegenwoordiger in de Champions League, maar de nuttige ervaring die daar opgedaan wordt, blijft voor het Nederlands elftal waarschijnlijk beperkt tot Vermeer en linksback Daley Blind. Ook Johan Cruijff miste het exceptionele talent en haalde met dit gegeven in het achterhoofd de bezem door de jeugdopleiding bij Ajax. Vooralsnog zijn de mooiste vruchten Deens.

Hoe gaat Pots Jong Oranje de geschiedenis in? Het lijkt uitgesloten dat het met deze lichting tieners en jonge twintigers zal aflopen zoals de leeftijdsgenoten van de gewonnen EK’s van 2006 en 2007, van wie alleen nog Klaas-Jan Huntelaar en Vermeer in beeld zijn bij Oranje. In Israël was voor het eerst het middenveld van de toekomst aan het werk te zien, met Adam Maher (AZ), Kevin Strootman (PSV) en Van Ginkel, en dat was soms genieten.

Jammer alleen dat er niet geprofiteerd is van de mogelijkheid om tegen een topteam te spelen. De oorwassing tegen Spanje (3-0), dat in de halve finale won van Jong Noorwegen en in dinsdag in de eindstrijd zal aantreden tegen Italië, werd immers ondergaan door een reserveteam. En zo is – positief geredeneerd – de basisploeg van Pot, waarvan mogelijk vijf of zes spelers volgend jaar op het WK spelen, alleen in de tweede helft tegen Duitsland door het ijs gezakt. Het was een invaller, centrale verdediger Mike van der Hoorn van FC Utrecht, die zaterdagavond tegen Italië in de fout ging, waarna Borini twaalf minuten voor tijd een einde maakte aan het Nederlandse EK-avontuur in Israël.

Het was typisch zo’n eredivisie-momentje.