Het zoutgehalte van magnetronpasta’s

Het wemelt in de supermarkt van de zoute producten. Hoeveel zout hebben we nodig? En als je dan toch voor magnetronpasta gaat, maakt het nog uit welke?

Het is niet de vraag óf je te veel zout op een dag binnenkrijgt, maar hoeveel keer je de norm overschrijdt. Dat ondervond Ulphard Thoden van Velzen, onderzoeker bij de eenheid Food and Biobased Research van Wageningen Universiteit. Hij was van 2006 tot en met 2009 projectleider van Double Fresh, dat met steun van de EU onderzocht hoe de kwaliteit van kant-en-klaarmaaltijden beter kan. Zout was een van de obstakels. „En dat ligt echt niet alleen aan de levensmiddelenindustrie, het is ook wat de consument wil.”

Zout is al jaren onderwerp van discussie, zeker als het kant-en-klaarmaaltijden betreft. Voorverpakte pasta’s zijn ware zoutbommen, net als pizza en vleeswaren trouwens. Ter illustratie: de magnetronpasta’s die nrc.next kocht, bevatten zo’n 4 gram zout per 450 gram (één portie). Dat is tweederde van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid voor volwassenen: 6 gram volgens het Voedingscentrum – al verschilt het advies per land. En eigenlijk hebben we al voldoende aan 1 tot 3 gram zout per dag, stelt onder meer de Hartstichting.

Het mineraal natrium in zout is belangrijk voor een goede vochtbalans en werking van spier- en zenuwcellen. Maar een verhoogde zoutinname kan leiden tot hoge bloeddruk en hart- en vaatziekten. Ook de overheid wil verantwoorder gebruik van zout. Minister van Volksgezondheid Edith Schippers (VVD) dreigde de fabrikanten vorig jaar nog met nieuwe wetgeving als ze hun zoutgebruik niet aanpassen. Haar voorganger Ab Klink (CDA) riep ook meerdere keren op tot minderen.

Trekken we ons er iets van aan? Nee. Een volwassen Nederlandse man eet 9,9 gram zout per dag, een vrouw 7,5 gram, zo blijkt uit een RIVM-rapport van vorig jaar. Thoden van Velzen: „Vorige week bezocht ik nog een levensmiddelenfabrikant, waar ze vertelden dat ze best hebben geprobeerd minder zout in producten te stoppen. Maar als ze dat doen, krijgen ze meteen telefoontjes uit de retail, met klachten over smakeloze bagger. De industrie zit in een spagaat tussen de belangen voor gezondheid en omzet.”

Anke Janssen, als consumentenonderzoeker ook verbonden aan Food and Biobased Research in Wageningen, deed onderzoek naar zoutreductie in onder meer kant-en-klaarmaaltijden. Zij denkt dat minder zout wel mogelijk is. „De industrie doet meestal consumentenonderzoek met éénhapstestjes. Dan kiezen mensen voor het meest zoute product. Maar laat je mensen iets eten in de setting van een maaltijd, dan ligt de acceptatie van het product met minder zout veel hoger. Het is een kwestie van gewenning.”

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) doet sinds 2009 jaarlijks onderzoek naar het zoutgehalte in levensmiddelen. Vorig jaar registreerde de toezichthouder een „significante” afname van zout in brood en conserven ten opzichte van 2011. Ook kaas, pindasauzen en chips worden genoemd als ‘dalers’ – maar kant-en-klaarmaaltijden niet.

Levensmiddelenfabrikanten laten weten ook bezig te zijn met het afbouwen van zout in kant-en-klaarmaaltijden. Ahold heeft vorig jaar zijn kant-en-klaarmaaltijden vernieuwd – met minder zout. „We verlagen het zout in producten stapsgewijs”, zegt een woordvoerder. „Want als we het zoutgehalte in één keer enorm verlagen, voelt dat voor mensen gek.” Hetzelfde doet Superunie, meldt manager productintegriteit Paul van Hooren. „Wij zitten op het moment in een aanpassing van recepturen, waardoor het natriumgehalte verder verlaagd gaat worden. Deze nieuwe recepturen stromen binnenkort in.”

Pasta Prosciutto, Albert Heijn

450 gram, 3 euro bij Albert Heijn

Zout

Het etiket vermeldt „1,0 gram toegevoegd zout” per 100 gram. Apart genoemd staan het zout in de ham-kaassaus, de oude Goudse kaas en de cheddar. Navraag bij een woordvoerder van Ahold leert dat de pasta ook met een nieuw etiket verkrijgbaar is, waarop al het zout onder één noemer bij de ingrediëntendeclaratie staat.

Macaroni Bolognese, Euroshopper

450 gram, 1,99 euro bij Albert Heijn

Zout

Op de verpakking staan zowel natrium (1,59 gram) als zout (4,0 gram). Natrium is het mineraal dat met chloride zout vormt. 2,5 gram keukenzout bevat 1 gram natrium.

Macaroni Bolognese, Daily Chef

450 gram, 2,49 euro bij Vomar

Zout

Dit etiket is wat betreft zout – en andere ingrediënten – het meest gedetailleerd. De pasta bevat 4,23 gram zout en dat is, zo staat op de verpakking, 71 procent van de Dagelijkse Voedingsrichtlijn.

Macaroni

tomatensaus, Golden Fresh

800 gram, 2,29 euro bij Vomar

Zout

De verpakking vermeldt slechts dat de pasta zout bevat, niet hoeveel. Navraag bij Superunie leert dat het natriumgehalte 0,35 gram per 100 gram van de maaltijd is, wat neerkomt op 7 gram zout voor de hele inhoud – en bijna 4 gram zout per 450 gram, net als de andere pasta’s.