brieven

Snowden en de Stasi

Wat als Snowden niet een Amerikaanse jonge man was, maar een Oost-Duitse Stasi ten tijde van Honecker? Het ‘vrije’ westen had hem naar alle waarschijnlijkheid met open armen ontvangen. Enige hypocrisie is de mens niet vreemd.

Jos Groenenboom

Maassluis

Gerbrand Bakker was wel in Pauw en Witteman

De schrijver Philip Huff vraagt zich af (NRC Handelsblad, 5 juni) waarom een succesvolle schrijver als Gerbrand Bakker (de auteur van Boven is het stil) niet welkom is aan de tafel van Pauw en Witteman en Heleen van Royen wel.

Gerbrand kreeg zelfs ‘geen telefoontje van Pauw en Witteman’ toen hij een belangrijke prijs won. Huff veronderstelt dat de redactie vindt dat Bakker het minder goed doet op televisie dan Van Royen.

Huff veronderstelt nog meer, namelijk dat Bakker, als hij al voor de talkshow zou worden uitgenodigd, niet zou komen omdat „hij niet van plan is zijn balboekje met de rest van Nederland te delen.” Hij veronderstelt ten slotte dat de redactie bang is voor elitaire onderwerpen.

Allemaal onzin.

Gerbrand Bakker was te gast in onze uitzending van 30 maart 2007. Aanleiding was de nominatie voor de Libris Literatuurprijs en het verschijnen van de zevende druk van zijn succesboek. Bakker kwam graag en het was, vonden na afloop alle partijen, een mooi gesprek dat, gelet op de kijkcijfers van het programma, zeker zal hebben bijgedragen aan de verdere opmars van het boek in de verkoop.

Paul Witteman

Hilversum

Wiegel misbruikt zijn rol als columnist

Dat de heer Wiegel in zijn dubbelcolumn met de heer Marijnissen af en toe zijn politieke achtergrond laat doorschemeren is natuurlijk te billijken, maar dat hij deze plek misbruikt voor fantasieloze reclame voor (een specifieke persoon van) zijn partij – zelfs in de titel van het stuk – is misplaatst (NRC Handelsblad, 12 juni). Als hij een echte liberaal was zou hij toch moeten weten dat vrijheid van meningsuiting gebaat is bij verantwoordelijkheid.

E.H. Rebers

Haarlem

Tijden veranderen, Mario

De beschouwing van Mario Vargas Llosa over cultuur (NRC Handelsblad, 8 juni) is vooral een blijk van zijn moeite met de veranderende verhoudingen in de wereld.

Vargas Llosa benadrukt een monoculturele, diachronische kijk op de cultuur, gedragen door een intellectuele elite. De werkelijkheid van de 21ste eeuw is een andere: een interculturele, synchronische en democratische. De veranderingen van de verhoudingen in de wereld betekenen dat naast de economische en politieke ook de vanzelfsprekende culturele suprematie van het Westen aan zijn einde is.

De 21ste eeuw is een multipolaire wereld, ook in cultureel opzicht. En de vraag is niet zozeer hoe we ons in de geschiedenis verhouden tot Socrates en Augustinus, maar hoe we ons nu verhouden tot de Chinese, Indiase en Zuid-Afrikaanse cultuur. En het is niet meer de elite die leiding geeft, maar in de communicatiewereld van vandaag praat iedereen mee.

Dat hoeft niet tot een absoluut cultuurrelativisme te lijden, waar Vargas Llosa bang voor lijkt te zijn. Er is inderdaad geen dominante Westerse cultuur die als referentie dient. Daarom is alles vatbaar voor discussie en dialoog. Maar die dialoog wordt met verve gevoerd. We bemoeien ons met elkaar, dagen elkaar uit en proberen elkaar te overtuigen. Het gesprek tussen Afrika en Europa, tussen Azië en Latijns-Amerika is volop gaande. Als de elite nog een rol te vervullen heeft, is dat in dienend leiderschap aan die globale culturele dialoog.

René Grotenhuis (Cordaid)

Den Haag

Opgaven eindexamen gestolen – anno 1943

Het drama van de gestolen eindexamens voert mij ver terug in de tijd. Het was 1943 en ik had eindexamen gedaan van de Gemeentelijke Handelsdagschool in Den Haag.

We werden in mei opgeroepen om de uitslag te horen. De spanning was groot. Wat hoorden wij? De opgaven waren gestolen! Het eindexamen moest worden overgedaan! We kregen tot eind augustus de tijd om het over te doen.

Sommigen hebben dat niet meer aangekund. Er werd gehuild. Het was toch al een gespannen tijd vanwege de bezetting! Maar het moest gebeuren. Nog drie maanden zwoegen. Het bleek dat de opgaven waren gestolen door een leerling van de vierde (hoogste) klas.

Ik wil maar zeggen dat het niet alleen bij islamitische scholen fout gaat. Ik leef mee met al die leerlingen en wens ze sterkte. Het kan lukken, al is het voor de tweede keer!

Lousje Voskuil-Haspers

Amsterdam