School met orthodoxe leefregels en radicale leerlingen

Gescheiden biologie voor jongens en meisjes. ‘Respect’ voor een geradicaliseerde schoolgenoot. Portret van de Ibn Ghaldoun-school.

ROTTERDAM - Ouders en leerlingen verlaten de Ibn Ghaldoun school na een informatiebijeenkomst. Op de school zijn eidexamens gestolen, waardoor alle kandidaten van die school die een gestolen examen hebben gedaan, deze moeten overdoen. ANP MARTIJN BEEKMAN
ROTTERDAM - Ouders en leerlingen verlaten de Ibn Ghaldoun school na een informatiebijeenkomst. Op de school zijn eidexamens gestolen, waardoor alle kandidaten van die school die een gestolen examen hebben gedaan, deze moeten overdoen. ANP MARTIJN BEEKMAN

Mariam heeft zich van top tot teen bedekt. Het zestienjarige meisje draagt een lichtbruin kleed om haar hoofd. De doek reikt tot haar voeten. Daaronder zit een zwarte rok. Haar handen zijn bedekt met zwarte handschoenen.

Mariam zit op het Ibn Ghaldoun in Rotterdam. Op school krijgt ze vaak complimentjes, zegt ze. ‘Wat kleed jij je goed’, zeggen docenten.

Naast Mariam staat Safaa (16), een vriendin. Zij draagt een spijkerbroek, geen hoofddoek. Maar binnenkort wel. Ze ziet haar vriendin Mariam als voorbeeld. „Ik vraag haar altijd om een smeekbede voor mij te doen dat ik er ooit zo kan bijlopen”, zegt Safaa. Want beide meisjes zijn het er over eens: ze mogen er niet uitzien als „lustobject”.

„Al die meisjes die over straat gaan in korte broekjes”, zegt Safaa, „die vrágen er toch gewoon om?”

Mariam: „Ze vragen erom verkracht te worden. In Amerika wordt iedere zes seconden een vrouw verkracht. Hoe zou dat toch komen?”

Ibn Ghaldoun is de meest besproken school van dit moment. Na de diefstal van vierentwintig examens dreigt sluiting voor de school die al jaren in opspraak is vanwege schulden en slechte onderwijsprestaties. Nu blijkt ook nog dat leerlingen op de school zijn geradicaliseerd.

Achter de gesloten gordijnen gaan de lessen gewoon door. Een groepje jongens met Eastpak-rugtassen waagt zich in de pauze buiten de hekken om tegen postende journalisten te vertellen hoe fijn ze het hebben; dat iedereen elkaar op de school respecteert; dat de gymleraar in het weekend met de jongens voetbalt; dat Ibn Ghaldoun een school als alle andere is.

Maar Ibn Ghaldoun is geen gewone school. Alleen al het motief van ouders om hun kind ernaartoe te sturen, is bijzonder. „Veel ouders hopen dat hun kind op een islamschool onder de duim wordt gehouden”, zegt oud-docent Jeroen Rikkerink die tot 2004 op Ibn Ghaldoun werkte. Hij is positief over de leerlingen die hij op de school ontmoette; die hebben redelijk wat humor. De kwaliteit van het onderwijs liet echter te wensen over. Rikkerink: „Er stonden docenten voor de klas die niet goed Nederlands spraken. De planning liep vaak in de war. Het was gewoon een slechte school.”

Leerlingen hebben op Ibn Ghaldoun te maken met zeer conservatieve religieuze normen. Jongens en meisjes worden bij een aantal activiteiten van elkaar gescheiden, vertellen scholieren. Er zijn aparte bidruimtes in de school. Gymlessen worden afzonderlijk voor jongens en meisjes gegeven. Ook de biologieles over voortplanting vindt plaats in twee groepen. „Vanwege de schaamte”, legt een leerling uit.

In het reglement van Ibn Ghaldoun staat dat tijdens de lessen „regelmatig” wordt geciteerd uit de Koran en dat scholieren zich „beschaafd” dienen te kleden. De leerlingen vertellen dat er veel ongeschreven regels zijn. Jongens mogen geen ‘te korte’ broek aan hebben. Meisjes wordt aangeraden een hoofddoek te dragen, zegt bestuursvoorzitter Ayhan Tonca van Ibn Ghaldoun. „Maar leerlingen die zich er niet aan houden, worden niet bestraft.” Korte rokjes mogen niet.

Scholieren die een relatie krijgen, moeten op gesprek komen bij een docent, zo verklaren meerdere leerlingen. Deze docent legt het stelletje uit „wat wel en niet kan”. Zoenen op het schoolplein? „Natuurlijk niet”, zegt voorzitter Tonca. Ook worden de ouders van het desbetreffende koppel ingelicht over de relatie.

Een aantal jongeren is de afgelopen jaren geradicaliseerd op Ibn Ghaldoun, zeggen ingewijden. Zoals de jonge moslimprediker Abu Yazeed uit Rotterdam. Bij het noemen van zijn naam knikken de oudere scholieren. „Echt respect”, zegt een leerling uit vwo 5. „Hij was een voorbeeld. Een perfecte jongen. De leraren hielden veel van hem.”

Abu Yazeed maakte de mavo af op Ibn Ghaldoun en ging daarna de havo doen. Die voltooide hij niet. Hij kreeg sympathieën voor moslimgroepen zoals Sharia4Belgium en stopte met school. Nu houdt hij online videopreken, waarin hij jongeren orthodox-islamitische leefregels voorhoudt. Ook beveelt hij de jihad in Syrië aan. De huidige Ibn Ghaldoun-scholier Mohand Dallouh zegt dat hij veel vrienden heeft die als jihadstrijder naar Syrië zijn afgereisd.

Sommige vrouwelijke scholieren plaatsen op Twitter geen foto van hun gezicht, maar een Arabisch beeld. ‘Trotsemosliima’ heeft een foto van een geloofsbelijdenis en plaatst een filmpje van een bijeenkomst van Hizb-Ut-Tahrir, een moslimorganisatie die streeft naar islamitische heerschappij.

Een ander meisje, ‘Sihampjje’, plaatst foto’s van een moslimstrijder die met een kalasjnikov naast zich in de Koran leest.

Scholier Mohammed spreekt via Twitter een moslima aan waarom zij ’s nachts twittert met andere jongens.

Oud-leraar Rikkerink zegt dat in zijn tijd de omstreden imam Khalid El-Moumni op de school rondliep. Die noemde homoseksualiteit een besmettelijke ziekte die het voortbestaan van Nederland bedreigt. Volgens Rikkerink heeft het bestuur van de school zich wel altijd uitgesproken tegen radicale opvattingen.

Dat zegt ook bestuursvoorzitter Ayhan Tonca: „De school doet er alles aan om radicalisme tegen te gaan. In heel veel lessen besteden we er aandacht aan.” Volgens hem zijn nooit leerlingen van Ibn Ghaldoun geradicaliseerd. „Radicalisme past niet bij de islamitische waarden die wij op onze school nastreven.”