Josh Homme houdt het liever simpel

Queens Of The Stone Age is een van de belangrijkste bands op Pinkpop. Voorman Josh Homme is net hersteld van een zware operatie. Dat heeft de muziek van het nieuwe album veranderd. „Ik was mezelf kwijt, verloren in de mist.”

Tien jaar geleden zat Josh Homme, zanger van de Amerikaanse band Queens Of The Stone Age, ook klaar voor een interview in een Amsterdamse kleedkamer. Hij dronk Corona-bier, rookte een sigaret, en praatte onbezorgd over hun nieuwe album Songs for the deaf, het maken van ronkende rockmuziek in het algemeen en het leven in de Amerikaanse woestijn.

Hoe anders is Josh Homme (Joshua Tree, 1973) er nu aan toe. De rockgod van 1,93 meter zit op een plastic stoeltje, wipt met zijn been en drinkt een flesje water leeg. Binnen de eerste minuut is het hoge woord eruit: hij heeft geen idee hoe het publiek de nieuwe muziek zal vinden, de voorgeschiedenis was anders dan bij eerdere cd’s.

„Deze nummers komen ergens anders vandaan”, hij wijst naar zijn hart. „Het was niet simpel. Maar ik klaag niet. Na zes platen kan ik zeggen: ik heb altijd uitgekeken naar die ene cd die moeilijk was om te maken, en hier is hij.”

...Like Clockwork, het zevende album van Queens Of The Stone Age, ontstond in een verwarrende periode. In 2011 onderging Homme een ingreep aan zijn knie. Tijdens de operatie stopte zijn hart. Hij moest worden gereanimeerd met een defibrillator.

Daarna was er iets, zegt hij nu, definitief veranderd. „Na mijn revalidatie zouden we aan de volgende cd beginnen, maar ik kon het niet.” Hij pakt een sigaret – een elektrische – en neemt een trekje. „Ik was mezelf kwijt, verloren in de mist.”

Homme vervolgt: „Ik had maanden in bed gelegen om te herstellen van de operatie en complicaties. Dat was onbekend terrein voor me. Ik had mijn eigen welzijn niet in eigen hand, voelde me overgeleverd aan de genade van iets – maar wist niet waarvan. Het maakte me onzeker en ongedurig.” Homme kijkt ironisch. „Het was het beste wat me kon overkomen.”

Als inspiratie, of menselijk? „Als mens. Uiteindelijk is dit...”, hij gebaart naar een poster van de nieuwe cd, „niet meer dan de weerslag van wat je doormaakt. Het is een inventarisatie van het leven, mijn leven. Als mens moest ik ergens doorheen.”

...Like Clockwork, dat vorige week verscheen, werd het meesterstuk dat Queens Of The Stone Age al lang beloofde te maken. Op eerdere cd’s stonden naast indrukwekkende liedjes ook mindere stukken. Hier biedt ieder nummer een andere blik op het muzikale vermogen van Homme en zijn band. Met meer geduld, meer toewijding en wellicht meer strijd is de ultieme combinatie gevonden: van mannelijk en vrouwelijk, stoer en zacht, lol en leed, orkestraal en sober, in zinderende nummers als Keep Your Eyes Peeled, My God Is The Sun en If I Had A Tail. Drummer Jon Theodore, gitarist Troy Van Leeuwen, keyboard-speler/gitarist Dean Fertita, bassist Michael Shuman en Homme zelf, ook op gitaar, leveren hoekige riffs en melodieën die samensmelten tot deinende rocksongs. Homme zingt met bedwelmend falset. De aarde lijkt te schommelen, dankzij een onderstroom van lage vibraties waar zich zo nu en dan een krijsende gitaarsolo uit losmaakt.

Mijn opa

Het ligt voor de hand om de invloed van Hommes emotionele toestand aan te wijzen in de rustige songs, als The Vampyre Of Time And Memory en ...Like Clockwork, maar ook de opzwepende nummers hebben een zachtaardige ondertoon, alsof Homme verschillende kanten van zichzelf met elkaar wil verenigen. Zo klinkt Kalopsia als een dialoog tussen Satan en de maagd Maria – van lieflijke schoonheid naar stekelige woede.

Homme verwerkte zijn wederwaardigheden in muziek. Uit hij zijn gevoelens ook in het dagelijks leven? Hij kijkt ongemakkelijk. „Ik probeer te uiten hoe ik me voel, ja.” Hij is even stil. „Ik vind mezelf niet stoer en daar streef ik ook niet naar. Maar ik vind dat een man een man moet zijn. Net zoals een meisje een vrouw moet worden. Dus sommige moeilijke dingen houd ik voor mezelf, daar val ik anderen niet mee lastig. Ik wilde er zelf doorheen komen. Mijn opa zei al tegen me ‘Iedereen gaat wel eens onderuit. Het is de manier waarop je boven komt die telt’.”

Homme is muzikant sinds zijn veertiende, toen hij de rockband Kyuss oprichtte. Na het opbreken van Kyuss begon hij in 1997 met Queens Of The Stone Age. In 2007 trouwde Homme, die nog altijd woont in de woestijn nabij Palm Springs, met Brody Dalle, de zwaar getatoeëerde voorvrouw van verschillende punkbands, samen kregen ze twee kinderen. In die jaren was Homme steeds in het nieuws: als producer van de Britse succesband Arctic Monkeys, als sidekick van zanger Jesse Hughes in Eagles Of Death Metal, en als voorman van hobbyband Them Crooked Vultures met drummer Dave Grohl (Foo Fighters) en bassist John Paul Jones (Led Zeppelin). Alleen zijn eigen band bleef achter; de laatste cd, Era Vulgaris, verscheen in 2007.

Vorig jaar wilde zijn bandleden beginnen aan een opvolger, maar Homme zat nog „in de mist”, zegt hij, en liep langs zijn gitaar alsof het een valse hond was. „Mijn vrouw, Brody, stuurde me naar de schuur, daar hebben we een kleine studio. Ze zei: ‘Ga wat doen. Wat maakt het uit als het niks wordt!’”

Elton John

Hij lacht. „Het werd inderdaad niks. Ik schreef The Vampyre Of Time And Memory, met regels als „I want God to come, And take me home” en „I feel no love”. Dat was precies hoe ik me voelde. Ik kon het nummer niet uitstaan, ik dacht ‘Wie wil dit horen?’ Mijn vrouw zei ‘Je schrijft voor jezelf, niet voor de anderen.’ En daar zat wat in, vond ik. Na een tijdje kwamen Dean, Michael, Troy en Jon erbij, eerst zaten we samen in de mist. Maar stap voor stap gingen we vooruit.”

Queens Of The Stone Age klinkt ruig maar vernuftig. Is dat het gevolg van productie en uitgekiende apparatuur? „Inmiddels kan ik dat effect op iedere versterker, met elke microfoon bereiken. Als wij met elkaar spelen, ontstaat het geluid als vanzelf. In mijn ogen is het primitief geluid, de kortste afstand tussen twee punten. Zoals mijn opa zei ‘Je kunt je dommer voordoen dan je bent, maar je kunt je niet slimmer voordoen.’” Hij lacht. „Ik hou van simpel. Ik hou van bands als The Cramps die oerklanken uitstoten en primitief klinken, niet omdat je niet beter zou kunnen spelen, maar omdat je het mooi vindt.” Vindt hij zijn band primitief? „Natuurlijk.” Hij kijkt triomfantelijk: „Stone Age!”

Tijdens de opnamen kwamen allerlei gastmuzikanten langs. Jake Shears (van New Yorkse discogroep Scissor Sisters) deed achtergrondzang, net als Alex Turner van Arctic Monkeys, en de in 2004 uit de oerbezetting van Queens Of The Stone Age ontslagen Nick Oliveri – bekend om zijn bloot gespeelde baspartijen. Opvallendste gast was Elton John, die opbelde naar Homme en zei: „Geweldige band, je hebt alleen nog een echte queen nodig.” Elton John kwam de studio binnen, leerde snel de akkoorden van Fairweather Friends op piano en zong achtergrondvocalen in. Homme: „Elton John was mijn idool. Bovendien is hij een enorme muziekfreak. Zijn aanwezigheid vrolijkte de boel behoorlijk op.”

Zwaarmoedig is de ballade I Sat By The Ocean waarin Homme zingend een gezegde verdraait: „Time wounds all the heals/ as we fade out of view. De tijd schrijdt voort maar sommige wonden helen niet. Hoe sneller je dat accepteert, hoe beter je vooruit komt. Dat heb ik dit keer geleerd, pijnlijker dan ooit tevoren. Waarschijnlijk omdat ik eerst niet goed oplette. Ik ben een fatalist: als je het de eerste keer niet doorhebt, blijft het leven je dreunen uitdelen, steeds harder, tot je eindelijk je les leert.” Hij leunt achterover. „Nu zijn we weer gelukkig. Als in een Amerikaanse film met een happy end.” Een wenkbrauw schiet omhoog. „Vooralsnog.”

...Like Clockwork is uit bij Beggars Banquet. Queens Of The Stone Age speelt vrijdagavond.