Varkenscontroverse in Verenigde Staten ...

Good food. Responsibly, luidt de slogan van Amerika’s grootste varkensvleesproducent Smithfield Foods – goed en verantwoord voedsel.

Vorige week werd bekend dat de Chinese varkensvleesgigant Shuanghui International het bedrijf voor 4,7 miljard dollar (3,6 miljard euro) wil overnemen. Inclusief schulden bedraagt de totale transactiewaarde 7,1 miljard dollar.

Het bod moet nog worden goedgekeurd door een toezichthouder van de Amerikaanse overheid en de aandeelhouders van Smithfield Foods. Als zij groen licht geven, gaat het om de grootste overname ooit van een Amerikaans bedrijf door een Chinese partij.

De overname is controversieel. Verschillende Republikeinse senatoren sloegen alarm; zij betwijfelen of Smithfield Foods onder Chinese leiding nog wel ‘goed en verantwoord’ voedsel kan produceren.

Hoewel Shuanghui geen staatsbedrijf is, is de Chinese overname van een belangrijke Amerikaanse voedselproducent „enigszins verontrustend”, aldus Chuck Grassley, Republikeins senator namens Iowa, in een verklaring. Randy Forbes, het eveneens Republikeinse Congreslid dat het de staat Virginia vertegenwoordigt waar Smithfield is gevestigd, hamerde op het belang van een uitvoerig onderzoek om te garanderen dat de overname niet ten koste gaat van „nationale belangen, de voedselveiligheid van Amerikaanse burgers en het milieu.”

China kwam de afgelopen jaren verschillende keren in het nieuws met grote voedselschandalen. De bekendste is het melkpoederschandaal uit 2008, waarbij zes baby’s omkwamen en driehonderdduizend baby’s ziek werden. Ook Shuanghui zelf werd middelpunt van een schandaal. In 2011 meldde staatszender CCTV dat in hun vlees clenbuterol was aangetroffen, een verboden stof die vlees malser maakt maar schadelijk is voor mensen. Shuanghui was niet betrokken bij de 16.000 gedumpte varkenskarkassen die enkele maanden geleden via een rivier Shanghai kwamen binnendrijven, maar de beelden staan bij velen nog op het netvlies gebrand.

Smithfield Foods en Shuanghui zagen de kritiek al aankomen en hebben hun overnameplannen vrijwillig voorgelegd aan het ‘Committee on Foreign Investment in the US’ (CFIUS). Dat is een toezichthouder die namens de Amerikaanse overheid beoordeelt of grote buitenlandse overnames een bedreiging vormen voor de nationale veiligheid.

De CFIUS heeft al vaker Chinese overnames van grote Amerikaanse bedrijven onderzocht. Een recent voorbeeld is het Chinese telecommunicatiebedrijf Huawei, dat in 2011 een investering in het Amerikaans softwarebedrijf 3Leaf Systems terugtrok nadat CFIUS met een negatief oordeel was gekomen.

Het onderzoek naar de overname van Smithfield Foods duurt naar verwachting 75 dagen.

Sommigen vrezen dat het uitvoerige onderzoek leidt tot het verslechteren van verhoudingen tussen de Verenigde Staten en China. China heeft de VS bij eerdere onderzoeken beschuldigd van discriminatie en het belemmeren van vrije handel. In reactie zou China Amerikaanse bedrijven tegenwerken die in hun land willen investeren.

Volgens bestuursvoorzitter Larry Pope van Smithfield zullen werknemers en consumenten weinig van de overname merken. Het hoofdkantoor blijft gevestigd in Virginia. Ook de productie van vlees blijft in de VS, er zijn geen plannen voor reorganisatie. Het management van Smithfield Foods blijft na de overname aan – zes directeuren krijgen van Shuanghui 23,9 miljoen dollar uitgekeerd als zij minstens drie jaar bij het bedrijf blijven werken.

Amerikanen hoeven zich geen zorgen te maken over de voedselveiligheid, omdat het bedrijf geen Chinees vlees naar de VS zal importeren. Alles is gericht op export van Amerikaans vlees naar China – en daar zal de VS alleen maar van profiteren, aldus Pope.

De Chinese markt voor varkensvlees is namelijk reusachtig. De economische groei van China uit zich in een grotere vleesconsumptie. Bovendien zijn Chinezen gek op varkensvlees: vorig jaar aten Chinezen gemiddeld 38,7 kilo varkensvlees per persoon, tegenover 26,9 kilo per persoon in de VS. Meer dan de helft van al het varkensvlees ter wereld wordt geconsumeerd in China.

Analisten zien in deze grote en groeiende markt een bijzondere niche voor het vlees van Smithfield Foods: Chinese rijken, die Amerikaans vlees willen kopen omdat zij zich zorgen maken over voedselveiligheid in hun eigen land.