Snowden was een grote luiwammes

Zonder kwalificatie werd Snowden eerst bewaker en daarna superspion. Maar hij wilde ook beroemd worden, daarom ging hij lekken, denkt Roger Simon.

Ook u kunt, net als Edward Snowden, een internationale superspion worden. Snowden (29), in het bezit van alle kwalificaties voor vakkenvuller krijgt een aanstelling als bewaker bij de Amerikaanse Nationale Veiligheidsdienst (NSA), nadat hij het heeft laten afweten op de middelbare school en in het leger. Dit komt onder de aandacht van de CIA, die hem in dienst neemt en naar Genève stuurt met een diplomatiek paspoort en een hoge veiligheidsstatus.

Met dit alles op zijn cv wordt hij ingehuurd door Booz Allen Hamilton, een groot particulier bedrijf dat opdrachten uitvoert voor het ministerie van Defensie en hem voor – naar verluidt – 200.000 dollar per jaar aan het werk zet bij een NSA-faciliteit op Hawaii. Zo kan Snowden een huis bij het strand huren voor zichzelf en zijn vriendin.

Niet dat Snowden niet aan een nauwkeurig antecedentenonderzoek is onderworpen. Booz Allen, dat vorig jaar 1,3 miljard dollar belastinggeld opstreek voor de bescherming van Amerikaanse inlichtingengeheimen, kwam zondag met een verklaring naar buiten dat „Edward Snowden (29) nog geen drie maanden in dienst is geweest ... en was geplaatst bij een team op Hawaii. Nieuwsberichten als zou hij hebben toegegeven geheime informatie te hebben gelekt zijn schokkend...”

Een man met nauwelijks kwalificaties verdient 200.000 dollar per jaar en krijgt toegang tot geheime informatie na een dienstverband van nog geen drie maanden? Is dit de Amerikaanse Droom of lijkt het zo?

Je zou denken dat dit geen slecht leven is voor een luiwammes. Maar Edward Snowden had de wereld nog niet gered en was ook nog geen internationale beroemdheid geworden.

Dus lekt hij eerst geheime informatie, waaruit blijkt dat de Amerikaanse regering informatie verzamelt over alle telefoontjes op het netwerk van Verizon, om daarna te lekken dat de regering internetgegevens over buitenlanders verzamelt bij bedrijven als Google en Facebook.

De Amerikaanse regering geeft twee tegenstrijdige reacties. In de eerste plaats zegt zij dat wat Snowden heeft gelekt niets voorstelt en dat de media zich schuldig maken aan ‘hyperbolen’. Daarentegen verklaart de directeur Nationale Veiligheid James Clapper dat het voor hem letterlijk – niet figuurlijk – misselijkmakend is om dit te zien gebeuren, „vanwege de grote, ernstige schade aan onze inlichtingencapaciteiten”.

Kies maar welke visie je wilt.

In ieder geval ontvlucht Snowden de VS naar een luxehotel in – wacht eens even – China.

Inderdaad gaat het eigenlijk om Hongkong, een fabuleuze stad met torenhoge wolkenkrabbers, fantastische restaurants, een glitterend nachtleven en inwoners met gigantische vermogens. En het is ook waar dat Hong Kong functioneert als een ‘semi-autonome regio’ van China, waar mensen meer rechten hebben.

Maar zoals James Fallows van The Atlantic onlangs schreef: „Hongkong is geen soeverein land. Het maakt deel uit van China – een land dat volgens de libertaire normen waarvoor Edward Snowden zegt op te komen slechter is, en niet beter dan de Verenigde Staten. Het bespioneert zijn eigen burgers zelfs nog meer… De pers wordt er door en door gecontroleerd; het kent geen juridische theorie van de vrijheid van meningsuiting; en het heeft niet eens nationale verkiezingen.”

Ach, een uitglijder. Maar Snowden kan er toch op z’n minst als politieke vluchteling wonen, zelfs als de Verenigde Staten hem terug willen? Nou, waarschijnlijk niet. Regina Ip, parlementslid en voormalig minister van Veiligheid in Hongkong, zei tegen de The Wall Street Journal dat „we heel nauw met de Amerikaanse autoriteiten samenwerken” en dat Snowdens keuze voor Hongkong „vermoedelijk gebaseerd is op een ongelukkig soort onwetendheid”.

Maar Snowden heeft nooit beweerd dat hij een genie is. Het lijkt erop dat Snowden vooral een superheld wil zijn in zijn eigen stripboek. In zijn communicatie met verslaggever Barton Gellman van The Washington Post kent Snowden zichzelf de codenaam ‘Verax’ toe en aan Gellman de codenaam “BRASSBANNER”.

„Ik begrijp dat ze me zullen laten bloeden voor mijn daden”, schrijft hij op dramatische toon aan Gellman. En later: „Ik kan op geen enkele manier worden gered.”

Hij schrijft ook aan Gellman dat de Amerikaanse inlichtingengemeenschap „je waarschijnlijk zal vermoorden” als zij denkt dat zijn dood ertoe kan leiden dat de gelekte informatie niet langer wordt gepubliceerd. Gellman, een ervaren en uitmuntende verslaggever, heeft gezegd dat hij dit niet ‘letterlijk’ heeft genomen.

Maar Edward Snowden leeft niet in een letterlijke wereld. Na het stripverhaal zou er ook een film kunnen komen, een soort ‘Snowden Ultimatum’. (Matt Damon is 42, maar hij kan iemand van 29 spelen .)

Afgelopen zondag bleef Snowden vanuit zijn hotelkamer in Hongkong communiceren met de – nog steeds in leven zijnde – Gellman.

„Er is geen precedent in mijn leven voor zoiets als dit”, schreef hij. „Ik ben bijna mijn hele volwassen leven spion geweest – ik vind het niet fijn om in de schijnwerpers te staan”.

Dat is nou het probleem met spionnen. Je kunt geen woord geloven van wat ze zeggen.

Roger Simon is politiek columnist van de site politico.com, waar dit artikel eerst verscheen. © Creative syndicate / politico.