'Slechte seks wilde ik haar niet aandoen'

Greta Gerwig, het gezicht van de indiefilm in de VS, schreef Frances Ha voor regisseur Noah Baumbach. Ze speelt zelf de hoofdrol. „De film gaat over de tijd die je wel moet verdoen, omdat je nog niet weet wat je wilt.”

Greta Gerwig is het gezicht van de Amerikaanse indiefilm – vooral van de stroming die mumblecore heet en die haar de reputatie opleverde alleen maar binnensmonds te kunnen praten. Volkomen onterecht, volgens Gerwig (Sacramento, 1983) zelf. Een groter publiek kent haar misschien van haar rol in Greenberg van Noah Baumbach waarin ze de hoofdrol speelde naast Ben Stiller. Baumbach, inmiddels haar vriend, vroeg haar een scenario te schrijven gebaseerd op haar eigen ervaringen, als aan de weg timmerende jonge actrice in New York. Dat leverde het in zwart-wit gedraaide generatieportret Frances Ha op – een film die wel iets weg heeft van de veelgeprezen televisieserie Girls – over vrouwenvriendschap, stuurloosheid en gefrustreerde ambities in economisch zware tijden. Gerwig speelt zelf de titelrol als een jonge, nogal warhoofdige danseres die haar draai niet kan vinden.

In hoeverre lijkt u op Frances?

„Ik heb veel verzonnen, zo ben ik bijvoorbeeld geen danseres, maar er zit ook veel van mij in haar. Zij komt uit Sacramento, ik ook. Haar ouders in de film zijn mijn eigen ouders. Pas na lang aandringen wilden ze meedoen aan de film. Ze waren bang dat ik Sacramento negatief zou afschilderen, als heel bekrompen en burgerlijk, als een plaats waar je zo snel mogelijk wilt vertrekken. Maar dat is helemaal nooit mijn bedoeling geweest. In de film krijg je juist zin om bij haar ouders te blijven, omdat het daar veilig en warm is.

„Ik wilde haar graag uit Sacramento laten komen, omdat het landschap daar zoveel emotionele betekenis voor mij heeft. Sacramento bestaat voor een groot deel uit typisch naoorlogse buitenwijken, in een heel vlak landschap, bijna alsof het nog de jaren vijftig zijn. Dat is zo’n groot contrast met het chaotische leven van Frances in New York. Dat contrast tussen New York en de stad waar ik vandaan kom, is voor mij als persoon ook heel belangrijk. Het zou een beetje absurd zijn om Frances in de film uit Kansas te laten komen.”

Toch moet ze naar New York om haar dromen te kunnen verwezenlijken.

„Ja, maar dat is wel een enorm moeilijk bestaan voor haar. Tegelijkertijd wilde ik laten overkomen dat het idee van thuis zijn ook altijd iets melancholisch heeft. Want die plek is niet meer hetzelfde als toen je er opgroeide, alles is net een beetje anders.”

Frances kan moeilijk aan de bak komen. Gaat de film ook over dit specifieke moment, waarin zoveel jongeren economisch in de knel zitten?

„We wilden niet per se een generatiefilm maken. De film gaat over het moment in ieders leven waarop je beseft dat je jeugd voorbij is, terwijl je nog niet precies weet wat je met je leven wilt doen. De film gaat eigenlijk over de tijd die je verdoet, die je ook moet verdoen, om erachter te komen wat je nu eigenlijk wilt. Maar het is waar dat het leven voor mensen die net zijn afgestudeerd in New York nu ongelofelijk zwaar is. Veel mensen trekken weg uit de stad, omdat New York zo verpletterend duur is tegenwoordig. Ze gaan naar andere steden.”

Waar gaan die jonge creatievelingen heen?

„Naar Pittsburg. Pittsburg is het nieuwe New York. Ik ken zoveel mensen die naar Pittsburg zijn gegaan, omdat de huren daar nog wel betaalbaar zijn. Misschien ook omdat Andy Warhol er vandaan kwam.”

Hoe heeft u het gered als actrice in New York?

„Ik heb heel veel baantjes gedaan, van serveerster tot kindermeisje en ik heb ook altijd huisgenoten gehad om de huur te kunnen betalen. Zo’n periode hoort er misschien gewoon bij, als je net begint. Maar het is moeilijk omdat je niet weet of het je ooit wel zal gaan lukken om geld te verdienen met acteren. De laatste drie, vier jaar is me dat gelukt. Ongelofelijk eigenlijk. Maar ik heb natuurlijk nog steeds niet de financiële zekerheid van iemand die op Wall Street werkt, hoewel die momenteel misschien ook niet zoveel zekerheid hebben.”

Is het niet jammer dat de film onvermijdelijk een vrij klein publiek zal bereiken, omdat die nu eenmaal in zwart-wit is?

„Veel filmbedrijven hebben banden met televisiestations en die zenders willen geen films in zwart-wit hebben. Dat is een beperking. Maar tegelijkertijd hebben we deze film wel helemaal op onze eigen voorwaarden kunnen maken. Ik vind dat zwart-wit iets glorieus heeft. De film heeft daardoor meteen iets nostalgisch, en ook iets groots. Dit is een film over een danseres die werk zoekt en problemen heeft met haar beste vriendin. Dat zou ook een heel klein verhaal kunnen zijn, maar door het zwart-wit krijgt de film bijna vanzelf een zekere diepte en ernst.”

De film heeft wel iets weg van Girls, de hitserie van Lena Dunham.

„Girls heb ik pas gezien toen deze film al klaar was, maar Lena en ik zijn al jaren goede vriendinnen. Ik vind het prachtig dat er nu zoveel verhalen van vrouwen en over vrouwen worden verteld, die grappig zijn, en die ook heel anders dan de verhalen die er voorheen werden verteld. Volgens mij is dat begonnen met de komedie Bridesmaids. Ik ben een enorme fan van Girls. Lena en ik zijn denk ik beiden geïnteresseerd in het thema vrouwenvriendschap, omdat dat vaak zo onderbelicht blijft. Dat gaat misschien ook terug tot Bridesmaids. Die film ging ook over vriendschap tussen vrouwen.”

In Girls duiken de personages voortdurend met elkaar het bed in, maar Frances is daar totaal niet mee bezig.

„We vonden het juist opwindend om haar niet de hele tijd met een vriendje bezig te laten zijn, of met het zoeken naar vriendje. De film gaat over artistieke ambities, over vriendschap, over geld, maar niet over jongens en seks. In Girls hebben ze inderdaad tonnen seks. Maar ik kon het niet over mijn hart krijgen om Frances ook nog eens een heleboel afschuwelijke, ongemakkelijke seks te laten hebben. Dat kon ik haar niet aandoen.”

Frances Ha is vanaf volgende week te zien.