‘Senaatsvoorzitter passeerde Wilders bij inhuldiging’

De commissie van In- en Uitgeleide, zonder Geert Wilders, gaat Willem-Alexander en Màxima voor in de Nieuwe Kerk.
De commissie van In- en Uitgeleide, zonder Geert Wilders, gaat Willem-Alexander en Màxima voor in de Nieuwe Kerk. Foto ANP / Frank van Beek

Eerste Kamervoorzitter Fred de Graaf (VVD) heeft een kunstgreep toegepast om te voorkomen dat PVV-leider Geert Wilders een prominente rol zou krijgen bij de troonswisseling. De Graaf voorkwam dat Wilders deel zou uitmaken van de Commissie van In- en Uitgeleide. De voorzitter erkent in de Volkskrant dat hij Wilders er liever niet bij had vanwege diens problematische relatie met het koninklijk huis.

De Graaf in de krant:

“In mijn achterhoofd heeft zeker meegespeeld dat het beeld van Wilders naast de koning veel aandacht zou hebben getrokken”

De senaatsvoorzitter wilde een plechtigheid zonder politiek gedoe.

Bij de inhuldiging van Beatrix in 1980 leidden de fractievoorzitters van alle politieke partijen de koningin en prins Claus de kerk in en uit. De Graaf bekeek beelden hiervan en vond dat het er rommelig uitzag. Tegenwoordig zijn er nog meer politieke partijen en dus zou het er niet beter op worden. Daarom werd na overleg met Tweede Kamervoorzitter Anouchka van Miltenburg besloten het ontvangstcomité klein te houden: de Kamervoorzitter, twee Tweede Kamerleden en twee Eerste Kamerleden.

Wilders maakte aanspraak op plek in comité

Bij het bepalen welke Kamerleden mee mochten lopen, werd eerst gekeken naar wie het langst in de Kamer zat. Ook moest worden voorkomen dat meer Kamerleden van dezelfde partij mee zouden lopen. Op het lijstje van de Tweede Kamer stonden twee SP’ers, maar die bedankten voor de eer. Ook zou SGP’er Kees van der Staaij afvallen omdat partijgenoot Holdijk al op het lijstje van de Eerste Kamer stond.

Door dubbelingen van PvdA-Kamerleden maakte Wilders uiteindelijk aanspraak op een plaats in het comité. Om dat te voorkomen, vroeg De Graaf aan Holdijk of hij alsnog van het lijstje af wilde, zodat zijn voorman Van der Staaij in plaats van Wilders op het lijstje van de Tweede Kamer kon staan. De SGP’er stemde in en loste zo het probleem voor De Graaf op. De Eerste Kamervoorzitter rechtvaardigt zijn ingreep met het argument dat Van der Staaij ook meer recht had op de plek omdat hij bijna tweehonderd dagen langer dan Wilders Kamerlid is.

De commissie van In- en Uitgeleide bestond uiteindelijk uit Anouchka van Miltenburg (Tweede Kamervoorzitter, VVD), René van der Linden (Eerste Kamer, CDA), Heleen Dupuis (Eerste Kamer, VVD), Mariëtte Hamer (Tweede Kamer, PvdA) en Kees van der Staaij.

Wilders wil opheldering

Wilders zegt in de krant dat hij op een gegeven moment te horen kreeg dat hij er rekening mee moest houden dat hij in de commissie zou komen. Daarna bleef het echter stil.

“Toen mijn secretaresse navraag ging doen, werd ze overal afgewimpeld. Tot we uiteindelijk hoorden wie er in de commissie zaten.”

Wilders kondigt aan opheldering te vragen. “Als het waar is, heeft De Graaf zijn onpartijdigheid te grabbel gegooid en moet hij opkrassen.”

Update 12:48 Een woordvoerder van de Eerste Kamer erkent dat De Graaf zijn twijfels had bij Wilders die de nieuwe koning zou begeleiden. Toch was dat geen reden voor hem om Wilders per se te willen weren. “Het benaderen van Wilders is uiteindelijk niet aan de orde geweest”, stelt de woordvoerder.

Dat Wilders aanvankelijk te horen had gekregen dat hij er rekening mee moest houden dat hij in de commissie zou komen, was omdat toen nog werd gedacht aan een commissie bestaande uit alle fractievoorzitters. Daar besloot De Graaf later van af te zien, omdat de commissie dan te groot was geworden.