Ouya en de rest tegen de Grote Drie

De Grote Drie van de spelcomputers krijgen concurrentie op gamingbeurs E3. Strijd om de gunst van de spelers en de indie game-makers.

Voor het eerst in jaren gaat de discussie tijdens de internationale gamebeurs E3 in Los Angeles vooral over apparaten. En minder over spelletjes. Hoe bereik je de gamer in een markt die groeit, maar ook steeds drukker wordt?

Die vraag staat deze week centraal op de Electronic Entertainment Expo, ’s wereld belangrijkste gamebeurs. Op honderden stands en in tientallen presentaties hoort de vakpers wat er zoal op de markt is en komt: welke spellen zijn onderweg, voor welke markten en voor welke systemen? Vooral die laatste vraag is dit jaar interessant. De afgelopen tijd werden gamers vergast op groot nieuws van Microsoft en Sony, twee van de drie grote leveranciers van de consoles, de spelcomputers.

Microsoft introduceert dit najaar de Xbox One als opvolger van de Xbox 360, Sony komt met de Playstation 4. Voor beide systemen komt weer een grote hoeveelheid spellen beschikbaar. Het voltooit de vernieuwing bij de drie reuzen in de markt: Nintendo lanceerde in november de Wii U al, de opvolger van de Wii.

Maar het blijft niet bij drie consoles. Uit het niets krijgen de Grote Drie concurrentie van drie kleinere gamecomputers, en zelfs een vierde als je het begrip ‘console’ oprekt. Consoles van partijen die eerder niet bestonden, of op aanpalende markten actief waren, maar die in de opmars van digitaal downloaden een kans zien om de lucratieve console-markt te bestormen.

Drie van de vier systemen – Ouya, GamePop en GameStick – hebben geen schijflade meer, zoals de laatste jaren standaard was bij consoles. Zij vertrouwen op de App Store waar de consument games koopt, via wifi verbonden met internet. Android is bij alle drie het besturingssysteem, waarbij Ouya de consument uitnodigt de ‘open source software’ te manipuleren als het gameplezier daarom vraagt. Die vrijzinnige gedachte onderscheidt Ouya van de Grote Drie. Die houden juist alles exclusief en streng in eigen beheer: wie één schroefje verandert aan zijn Xbox wordt meteen voorgoed uit de gemeenschap, in de buitenste duisternis geworpen.

De nieuwkomers benadrukken de nieuwe werkelijkheid ook in de vormgeving: Ouya en GamePop zijn kleine, glimmende kubussen. GameStick is een soort USB-stick, die je direct in de televisie steekt. De vierde nieuwkomer, de Shield van producent Nvidia, is technisch gesproken zelfs geen console, maar een ‘handheld console’. Maar omdat de laptop-achtige spelcomputer ook direct aan de tv te koppelen is, concurreert hij mee met de anderen.

Zeven nieuwe consoles, het is ongekend in de geschiedenis van videogames. Het is alsof zeven racewagens strijden om poleposition, zodat ze straks, als alles op de markt is, als eerste weg zijn. De prijzen – belangrijk voor een indicatie van het succes – zijn bij aanvang van E3 bekendgemaakt (zie inzet). De nieuwkomers zijn goedkoper dan de Grote Drie.

Maar prijs is nooit het doorslaggevende argument voor consumenten geweest. De ervaring is dat die een console kiest op basis van de beschikbare games. En ook daarin wordt om de beste startposities gestreden. Zoals verwacht pakten Microsoft en Sony deze week tijdens de E3 uit met grote blockbustergames: een nieuwe lichting schiet-, actie- en racespellen. Opvallend: er wordt ook aan de kleintjes gedacht. Kleine, van traditionele uitgevers onafhankelijke studio’s (‘indies’) worden nadrukkelijk in het zonnetje gezet. Zeker bij Sony, dat tijdens de presentatie veel nieuwe indie-titels presenteerde, maar ook bij Ouya, dat het ene indie-spel na het andere bekendmaakt.

De aandacht voor kleinere, financieel marginale spellen past in een trend. De consolemarkt staat onder druk; ‘eenvoudige’ games op de smartphone en op websites groeien. Al in 2012 had (in de VS) het aantal mobiele gamers het aantal consolegamers ingehaald. En pc-gaming is verre van dood. Hoe behoud je de centrale positie die consolegaming had? Antwoord: met content, content en nog eens content.

Microsoft zet daarom sterk in op tv en video-on-demand: de Xbox One moet een entertainmentcentrum voor de hele familie zijn. Je switcht gemakkelijk tussen een tv-uitzending en een spel. En tussen een grote titel en een indiegame die je ook op je telefoon speelt, maar die er op een groot scherm net even heftiger uitziet. Dat is de boodschap van de consolebouwers op E3 dit jaar: onze console heeft alles wat je maar wilt, voor iedereen die zich maar rond de tv schaart om vermaakt te worden.