In Rusland staat echt álles online

In Rusland worden eindexamens al jaren op internet gelekt Maar dit jaar is de schaal enorm Er is dus meer nodig voor toelating tot de universiteit

Nederland, Sneek, 13-05-'13; Concierge Tonnis Meijerhof van Scholengemeenschap Bogerman in Sneek treft de laatste voorbereidingen voor de examens. Vanmiddag begint de havo met Management&Organisatie en vwo met Nederlands. Foto: Kees van de Veen
Nederland, Sneek, 13-05-'13; Concierge Tonnis Meijerhof van Scholengemeenschap Bogerman in Sneek treft de laatste voorbereidingen voor de examens. Vanmiddag begint de havo met Management&Organisatie en vwo met Nederlands. Foto: Kees van de Veen Kees van de Veen

Correspondent Rusland

Eindexamens die op internet lekken: Rusland kampt er al mee sinds in 2009 het Centraal Staatsexamen werd ingevoerd. Dit jaar is de ophef zo groot dat de minister van Onderwijs heeft besloten dat de toets alleen niet genoeg meer is voor toelating tot een universiteit.

Het begon meteen al bij het eerste vak, eind mei. Scholieren in de oostelijke stad Vladivostok slaagden erin ingevulde antwoordformulieren van het examen Russisch te fotograferen en via internetfora door te brieven aan de rest van Rusland, waar het tot negen tijdzones later is.

Het sociale medium ‘vKontakte’ speelde een centrale rol. Oprichter Pavel Doerov van deze populaire Russische versie van Facebook begon zijn carrière ooit met een site waarop studenten van de universiteit van Sint-Petersburg collegedictaten van elkaar konden kopiëren.

Op verzoek van internettoezichthouder Roskomnadzor bevroor vKontakte tijdelijk 72 groepen waar eindexamenantwoorden werden gedeeld. In totaal waren er 1,6 miljoen mensen lid van deze groepen, velen vermoedelijk van meerdere groepen tegelijkertijd. Er zijn in Rusland 860.000 eindexamenscholieren.

Maar dit verplaatste het probleem slechts. Afgelopen dagen verschenen op andere sites steeds weer nieuwe eindexamenopgaven en antwoorden online: van geschiedenis en biologie, van informatica en natuurkunde. Om fraude tegen te gaan, geeft het Russische ministerie van Onderwijs verschillende varianten van de opgaven uit, waarbij steeds een deel van de vragen terugkomt. Maar ook die varianten kwamen online.

12 tot 750 euro

Dit was duidelijk niet meer het werk van een paar leerlingen in het Verre Oosten, maar van mensen die vooraf toegang hadden tot de opgaven, of, zoals een Russische krant schreef, ‘hun tante’. Geruchten over lokale ambtenaren die de examens lokaal verspreiden, doken op.

Aangezien de kans om gratis toegelaten te worden tot Russische universiteiten veel groter is met hogere cijfers, werd het voor een Russische eindexamenscholier bijna diefstal van de eigen portemonnee (of die van de ouders) om niet ’s ochtends vroeg even te kijken of er geen antwoorden online te vinden zijn. Intussen zetten oplichters proefopgaves en nepbestanden als examen op het web. Vraagprijs: tussen 12 en 750 euro.

In eerdere jaren verschenen er ook al Russische eindexamens op internet. Vorig jaar werden 122 betrokkenen gepakt en hun examen ongeldig verklaard. Dit jaar is de schaal echter groter en de ophef erover ook. Vooral toen de lijst met antwoorden voor examinatoren wiskunde ineens te downloaden bleek. Deze lijsten worden in principe op papier in speciale auto’s door het land verspreid, maar voor de meest afgelegen gebieden is een elektronische versie beschikbaar. Volgens de onderminister van Onderwijs is het e-mailaccount, vanwaar de controlelijsten werden verstuurd, waarschijnlijk gehackt.

Tijdzones

De autoriteiten hollen nu al dagen achter de feiten aan. De controle op mobieltjes in klaslokalen is aangescherpt, wat leerlingen er natuurlijk niet van weerhoudt om na afloop aan medescholieren in latere tijdzones te vertellen wat ze zich herinneren. Even ging heel ‘vKontakte’ uit de lucht. Maar dat bleek een foutje van de toezichthouder.

Premier Medvedev gaf de eigenaardige verklaring af dat het jammer was dat Rusland niet maar één tijdzone heeft. Medvedev is degene die de wintertijd in Rusland heeft afgeschaft, tot woede van velen omdat het ’s winters zo laat licht wordt dat het nooit dag lijkt te worden.

Gisteren liet minister Dmitri Livanov van Onderwijs van zich horen. Hij wil dat van elke leerling een portfolio gemaakt wordt, waarin ook het gemiddelde rapportcijfer en buitenschoolse activiteiten, zoals creatieve en sportieve prestaties en deelnames aan olympiades, worden opgenomen. Daarmee zou toelating tot een universiteit niet alleen meer een kwestie van verstand (of sluwheid) worden, maar, in de geest van Poetin, ook een zaak van goed gedrag.