‘Brievenbusfirma’s leveren Nederland meer op dan gedacht’

Foto ANP/ Lex van Lieshout

Nederland verdient jaarlijks niet de verwachte 1 miljard, maar drie tot 3,4 miljard euro aan brievenbusmaatschappijen in de vorm van belastingen, loonkosten en diensten die zij inkopen. Dat staat in een vandaag gepubliceerd onderzoek van SEO Economisch Onderzoek, in opdracht van de publiek-private lobbyclub Holland Financial Centre. De brievenbusfirma’s zijn bovendien, direct of indirect, goed voor negenduizend tot dertienduizend voltijdbanen.

Het rapport toont aan dat brievenbusfirma’s Nederland meer opleveren dan gedacht, en relativeert tegelijkertijd de omvang van het fenomeen. De firma’s hebben in totaal bijna 1.500 miljard euro op de balans staan, minder dan de helft van het bedrag dat tot dusver in andere rapporten werd genoemd. Ook blijken er uit het rapport niet 23.500 maar 12.000 brievenbusfirma’s te zijn, die geen 8.000 miljard maar 4.000 miljard euro doorsluizen. Ontwikkelingslanden lopen volgens het rapport bovendien ‘maar’ 145 miljoen euro aan belastinginkomsten mis door de Nederlandse route.

Staatssecretaris van Financiën Frans Weekers kan tevreden zijn met het rapport nu blijkt dat de firma’s veel geld opleveren, staat vandaag in NRC Handelsblad:

“Hij wil geen maatregelen treffen die de Nederlandse concurrentiepositie als aantrekkelijke vestigingsplaats voor internationale bedrijven kunnen schaden. [...] Voor Weekers zijn deze cijfers een steuntje in de rug, maar daarmee is niet gezegd dat de discussie gaat liggen over wat de staatssecretaris ‘belastingparadijzerij’ noemt.”

De onderzoekers adviseren dat het alleen zin heeft om in internationaal verband maatregelen te nemen tegen belastingontwijking. Dat is ook altijd de positie van Weekers geweest als het op ‘belastingparadijs Nederland’ aankwam. SEO-directeur Barbara Baarsma hoopt dat er dankzij het onderzoek nu “op basis van de juiste getallen” wordt gediscussieerd.

Kritischer oordeel in rapport SOMO

Drie uur voordat het SEO-onderzoek werd gepresenteerd, bracht SOMO (Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen), gelieerd aan de lobbyclub Tax Justice Nederland, een ander rapport naar buiten, waarin de gevolgen van het Nederlandse fiscale regime voor ontwikkelingslanden worden onderzocht. SOMO komt tot een hoger bedrag aan misgelopen belastinginkomsten dan de 145 miljoen uit het SEO-onderzoek: 28 van de 36 onderzochte landen zouden jaarlijks bij elkaar zeker 771 miljoen euro mislopen.

In werkelijkheid ligt het bedrag volgens het onderzoeksbureau waarschijnlijk nog veel hoger, omdat bepaalde manieren van belastingontwijking in de berekeningen buiten beschouwing zijn gelaten. SOMO-onderzoeker Kartrin McGauran verklaart dat het geen toeval is dat hun rapport ook vandaag verschijnt: “Wij wilden een schaduwrapport maken. [...] De bewering van de Nederlandse overheid dat de verdragen gunstig zijn voor ontwikkelingslanden, is dus simpelweg niet waar.”

Het onderzoek naar de misgelopen inkomsten lijkt uitgebreider dan dat van SEO. SOMO kijkt naar meer geldstromen dan in het andere SEO-rapport gebeurt.

Voor zomerreces plan voor brievenbusfirma’s

Bedrijven die actief zijn in de landen waarmee Nederland een verdrag heeft, kunnen hun winsten via een brievenbusfirma naar Nederland leiden. Op die manier betalen ze minder belasting of kunnen ze het geld wegsluizen naar belastingparadijzen.

De Tweede Kamer heeft Weekers gevraagd om voor het zomerreces met een plan te komen om oneigenlijk gebruik van brievenbusfirma’s aan te pakken.

    • Anouk van Kampen