Krulstaartjes knippen

Sharon Dijksma, kort van stuk, kreeg van de boer een kratje om op te staan. Zo kon ze beter door het raampje de varkensstal in kijken. De neus van de staatssecretaris van Landbouw raakte bijna het glas. De varkens daarachter keken nieuwsgierig terug. Vrolijke varkens. Varkens met krulstaarten.

Gisteren stond in deze krant dat de snavels van kippen per 2018 niet langer mogen worden afgeknipt. Zo’n verbod is ook in de maak voor de staarten van varkens. Eerder was het afknippen van staarten van Belgische knollen al verboden. Sommige dingen mogen nog wel – zoals het onthoornen van geiten of het inknippen van teenvliezen bij eenden – maar de toekomst is helder: je mag steeds minder afknippen van dieren.

Een varkensstaart is uitgerold zo’n dertig centimeter lang. Een varkensstaart kun je lezen, net als die van een hond. Voelt het varken zich senang, dan krult de staart. Voelt het varken zich rot, dan gaat de staart tussen de poten. Een blij varken kwispelt.

Maar de meeste varkens hebben geen staart. Boeren branden de staarten van jonge biggetjes af – couperen heet dat. Want anders bijten ze elkaar later in de staart. Soms is het een ware slachting in de stal.

De boerderij in Dalfsen die Dijksma gisteren bezocht is bijzonder. Varkensboer Dick van der Vegt knipt alleen nog het uiterste puntje van de staart af. En hij legt de varkens in de watten (staartbijten is vaak een symptoom van stress).

Hij gaf die dag een powerpointpresentatie. Daarin vertelde hij dat hij als christen verantwoordelijkheid voelde voor zijn 3.800 dieren. Zijn varkens kregen krabpalen, of een ketting om op te knagen. „Een ketting is als kauwgom voor varkens.” Hij vertelde ook over het project ‘W€lzwijn’. W€lzwijn draaide erom dat de varkens het goed hadden maar ook geld opbrachten, „daarom dat euroteken”. Hij sloot af met de tekst: „De pluim op ons werk, een krul in de staart.”

Op de boerderij nam de staatssecretaris het Verdrag van Dalfsen in ontvangst, geprint op roze papier, met een plan voor een staartenknipverbod. Ook kreeg ze het adviesrapport Varkens houden met een krul van de Werkgroep Krulstaart overhandigd, een initiatief van boerenorganisatie LTO Nederland en de Dierenbescherming. Er staat nog geen datum op het verbod, maar Frank Dales, directeur van de Dierenbescherming, en Albert Jan Maat, algemeen voorzitter LTO Nederland – twee organisaties die ooit elkaars staart wel konden bijten – loofden elkaar uitvoerig.

Dieren worden steeds heler.

In de stal, terwijl de staatssecretaris toekeek, knabbelde één van de varkens toch een beetje aan een soortgenoot. „Dit is toch liefdevol bijten?” vroeg ze voor de zekerheid. En de boer beaamde dat.